Hà Nội
23°C / 22-25°C

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế

Thứ tư, 06:39 14/08/2024 | Giáo dục

Có 3 bài Toán của các tác giả là người Việt Nam từng được chọn làm đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO). Trong đó bài của cố PGS Văn Như Cương được đánh giá thuộc diện khó và thú vị nhất.

1. Bài của tác giả Phan Đức Chính - đề IMO năm 1977

Bài Toán được chọn làm câu số 2 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1977 của tác giả Phan Đức Chính như sau:

“In a finite sequence of real numbers, the sum of any seven successive terms is negative, and the sum of any eleven successive terms is positive. Determine the maximum number of terms in the sequence”.

Dịch:

Trong một dãy hữu hạn các số thực, tổng của 7 số hạng liên tiếp bất kỳ luôn là số âm và tổng của 11 số hạng liên tiếp bất kỳ là số dương. Xác định số lượng số hạng tối đa của dãy số.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 1.

Bài Toán của PGS Phan Đức Chính trong đề thi IMO năm 1977, được Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày lại trong một hội thảo mới đây.

Cố PGS.TS Phan Đức Chính (1936 - 2017) là một trong những giáo viên đầu tiên của lớp chuyên Toán A0, Trường ĐH Tổng hợp (nay là lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội).

Ông đã tham gia đào tạo nhiều học sinh giỏi được huy chương Toán quốc tế; từng là phó đoàn, trưởng đoàn Việt Nam tham dự IMO. Ông cũng là người đã viết, dịch nhiều giáo trình Toán học kinh điển ở Việt Nam.

2. Bài Toán của tác giả Văn Như Cương - đề IMO năm 1982

Bài toán được chọn làm câu số 6 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1982 của tác giả Văn Như Cương như sau:

“Let S be a square with side length 100. Let L be a path within S which is composed of line segments A0A1, A1A2, A2A3..., A(n-1)An with A0 ≠ An. Suppose that for every point P on the boundary of S there is a point of L at a distance from P no greater than 1/2. Prove that there are two points X and Y of L such that the distance between X and Y is not greater than 1 and the length of the part of L which lies between X and Y is not smaller than 198”.

Dịch:

Cho S là hình vuông với cạnh là 100. L là một đường gấp khúc không tự cắt tạo thành từ các đoạn thẳng A0A1, A1A2..., A(n-1)An với A0 ≠ An. Giả sử với mỗi điểm P nằm trên chu vi của S đều tồn tại một điểm thuộc L cách P không quá 1/2.

Chứng minh rằng: Tồn tại 2 điểm X và Y thuộc L sao cho khoảng cách giữa X và Y không vượt quá 1, và độ dài đường gấp khúc L nằm giữa X và Y không nhỏ hơn 198.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 2.

Bài toán của cố PGS Văn Như Cương trong đề thi IMO năm 1982.

Bài Toán của cố PGS Văn Như Cương năm 1982 được đánh giá không chỉ rất khó mà còn độc đáo. Theo GS Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, nhiều nước muốn loại bài này ra khỏi đề thi nhưng chủ tịch IMO năm đó đã quyết định giữ lại và khen “rất hay”.

Tuy nhiên, bài Toán trong đề thi chính thức đã được sửa điều kiện. Các dữ liệu đậm tính văn thơ với "ngôi làng", "dòng sông" trong đề gốc cũng được chuyển thể thành ngôn ngữ đậm chất Toán học hơn.

Tại hội thảo kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (1974 - 2024) mới đây, GS Ngô Bảo Châu cũng đánh giá bài Toán của thầy Văn Như Cương là một trong những bài hay và thú vị nhất lịch sử IMO.

Cố PGS.TS Văn Như Cương (1937-2017) là một nhà giáo, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập nên trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam là Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội).

Bài Toán gốc của PGS.TS Văn Như Cương:

Ngày xưa có một ngôi làng hình vuông mỗi cạnh dài 100 km. Có một con sông chạy ngang quanh làng. Bất cứ điểm nào trong làng cũng cách con sông không quá 0,5 km.

Hãy chứng minh rằng có hai điểm trên sông có khoảng cách đường chim bay không quá 1 km, nhưng khoảng cách dọc theo dòng sông không nhỏ hơn 198 km. (Giả sử lòng sông rộng không đáng kể).

3. Bài Toán của tác giả Nguyễn Minh Đức - đề IMO năm 1987

Bài Toán được chọn làm câu số 4 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1987 của tác giả Nguyễn Minh Đức như sau:

“Prove that there is no function f from the set of non-negative integers into itself such that f(f(n)) = n + 1987 for every n”.

Dịch:

Chứng minh rằng không tồn tại hàm f xác định trên tập số nguyên không âm, thỏa mãn điều kiện f(f(n)) = n + 1987 với mọi n.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 3.

Bài toán của TS Nguyễn Minh Đức trong đề thi IMO năm 1987.

TS Nguyễn Minh Đức là cựu học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, từng giành Huy chương Bạc tại IMO năm 1975. Trước khi nghỉ hưu, TS Đức nguyên là cán bộ nghiên cứu của Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 4.

Các thế hệ học sinh dự thi Olympic Toán quốc tế cùng các thầy cô, chuyên gia, đại biểu chụp ảnh tại hoạt động kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự IMO trong khuôn viên Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (IMO) được tổ chức thường niên kể từ năm 1959. Việt Nam bắt đầu tham gia sân chơi này từ năm 1974.

Theo quy trình, trước kỳ thi, trưởng đoàn của mỗi nước sẽ tập hợp các bài Toán đề nghị rồi gửi ban chọn đề của nước đăng cai tổ chức kỳ thi. Tác giả của các bài Toán từ mỗi nước không nhất thiết phải là người trong đoàn mà chỉ cần là người của nước đó.

Thông thường, mỗi năm có hơn 100 bài được gửi đề nghị. Nước đăng cai kỳ thi sẽ chọn ra danh sách rút gọn khoảng 30 bài. Trước khi kỳ thi diễn ra vài ngày, trưởng đoàn các nước sẽ bỏ phiếu để chọn ra 6 bài chính thức cho đề thi năm đó.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh

Cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh

Giáo dục - 11 giờ trước

Bộ GD&ĐT quy định, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh.

TPHCM: Thêm nhiều trường công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm 2026

TPHCM: Thêm nhiều trường công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm 2026

Giáo dục - 14 giờ trước

(Nhiều trường phổ thông ở TPHCM công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm 2026 và nhóm môn học lựa chọn tổ chức từ lớp 10

Cuộc đua lớp 10 tư thục: Đa phương thức xét tuyển, tránh đăng ký dàn trải ra sao?

Cuộc đua lớp 10 tư thục: Đa phương thức xét tuyển, tránh đăng ký dàn trải ra sao?

Giáo dục - 20 giờ trước

Mới đây, nhiều trường THPT tư thục tại Hà Nội đã bắt đầu công bố kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm học 2026–2027. Mỗi trường một phương thức xét tuyển và mốc đăng ký khác nhau khiến nhiều gia đình chủ động nộp hồ sơ sớm vào 1–2 trường phù hợp, song cũng gia tăng áp lực lựa chọn trong giai đoạn ôn thi căng thẳng.

Dẹp 'ma trận giấy tờ', Gen Z an tâm du học Nhật cùng Nhật Tiến Group

Dẹp 'ma trận giấy tờ', Gen Z an tâm du học Nhật cùng Nhật Tiến Group

Giáo dục - 1 ngày trước

Thay vì lạc lối trong "ma trận" giấy tờ công chứng hay nơm nớp lo sợ sai sót thông tin, Gen Z giờ đây có thể an tâm du học Nhật Bản với sự trợ giúp của công nghệ. Nhật Tiến Group đã tiên phong "số hóa" quy trình chuẩn bị hồ sơ, giúp mọi thủ tục trở nên minh bạch, chính xác và nhanh gọn.

Nam sinh học cùng lúc 3 đại học, trúng tuyển Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh

Nam sinh học cùng lúc 3 đại học, trúng tuyển Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh

Giáo dục - 2 ngày trước

Từng học song song 3 đại học, Nguyễn Bá Duy Anh rẽ hướng theo piano và nhận học bổng toàn phần Royal Academy of Music, trường biểu diễn nghệ thuật top 2 thế giới.

10 trường đại học sử dụng mức IELTS từ 5.0 trong quy đổi tuyển sinh

10 trường đại học sử dụng mức IELTS từ 5.0 trong quy đổi tuyển sinh

Giáo dục - 3 ngày trước

Theo đề án tuyển sinh năm 2026 đã công bố, bằng IELTS từ 5.0 được chấp nhận và quy đổi điểm ở nhiều trường đại học, nhưng mức quy đổi khá chênh lệch.

25 địa phương công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 năm học 2026-2027

25 địa phương công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 năm học 2026-2027

Giáo dục - 3 ngày trước

25 địa phương đã chốt môn thi thứ ba, ngoài 2 môn bắt buộc trong bối cảnh kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027 đang đến gần.

Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV nhận Huân chương Cành cọ hàn lâm của Pháp

Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV nhận Huân chương Cành cọ hàn lâm của Pháp

Giáo dục - 5 ngày trước

Chính phủ Pháp quyết định trao tặng Huân chương Cành cọ hàn lâm cho GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Chàng trai Việt 27 tuổi sở hữu 26 công trình AI, nhận giải thưởng danh giá tại Mỹ

Chàng trai Việt 27 tuổi sở hữu 26 công trình AI, nhận giải thưởng danh giá tại Mỹ

Giáo dục - 5 ngày trước

Nguyễn Minh Huy, nghiên cứu sinh Việt vừa được trao học bổng Outstanding Graduate Research Fellowship tại Đại học Texas ở Austin nhờ 26 công trình về AI và học máy.

Cô gái tự nhận là 'công nhân vắt sữa' giành học bổng toàn phần Chính phủ Úc

Cô gái tự nhận là 'công nhân vắt sữa' giành học bổng toàn phần Chính phủ Úc

Giáo dục - 6 ngày trước

Từng nhận liên tiếp hai thư từ chối, "cô gái ngành sữa" Phạm Hà Phương kiên cường lội ngược dòng để chinh phục tấm học bổng toàn phần danh giá của Chính phủ Úc.

Top