Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế

Thứ tư, 06:39 14/08/2024 | Giáo dục

Có 3 bài Toán của các tác giả là người Việt Nam từng được chọn làm đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO). Trong đó bài của cố PGS Văn Như Cương được đánh giá thuộc diện khó và thú vị nhất.

1. Bài của tác giả Phan Đức Chính - đề IMO năm 1977

Bài Toán được chọn làm câu số 2 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1977 của tác giả Phan Đức Chính như sau:

“In a finite sequence of real numbers, the sum of any seven successive terms is negative, and the sum of any eleven successive terms is positive. Determine the maximum number of terms in the sequence”.

Dịch:

Trong một dãy hữu hạn các số thực, tổng của 7 số hạng liên tiếp bất kỳ luôn là số âm và tổng của 11 số hạng liên tiếp bất kỳ là số dương. Xác định số lượng số hạng tối đa của dãy số.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 1.

Bài Toán của PGS Phan Đức Chính trong đề thi IMO năm 1977, được Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày lại trong một hội thảo mới đây.

Cố PGS.TS Phan Đức Chính (1936 - 2017) là một trong những giáo viên đầu tiên của lớp chuyên Toán A0, Trường ĐH Tổng hợp (nay là lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội).

Ông đã tham gia đào tạo nhiều học sinh giỏi được huy chương Toán quốc tế; từng là phó đoàn, trưởng đoàn Việt Nam tham dự IMO. Ông cũng là người đã viết, dịch nhiều giáo trình Toán học kinh điển ở Việt Nam.

2. Bài Toán của tác giả Văn Như Cương - đề IMO năm 1982

Bài toán được chọn làm câu số 6 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1982 của tác giả Văn Như Cương như sau:

“Let S be a square with side length 100. Let L be a path within S which is composed of line segments A0A1, A1A2, A2A3..., A(n-1)An with A0 ≠ An. Suppose that for every point P on the boundary of S there is a point of L at a distance from P no greater than 1/2. Prove that there are two points X and Y of L such that the distance between X and Y is not greater than 1 and the length of the part of L which lies between X and Y is not smaller than 198”.

Dịch:

Cho S là hình vuông với cạnh là 100. L là một đường gấp khúc không tự cắt tạo thành từ các đoạn thẳng A0A1, A1A2..., A(n-1)An với A0 ≠ An. Giả sử với mỗi điểm P nằm trên chu vi của S đều tồn tại một điểm thuộc L cách P không quá 1/2.

Chứng minh rằng: Tồn tại 2 điểm X và Y thuộc L sao cho khoảng cách giữa X và Y không vượt quá 1, và độ dài đường gấp khúc L nằm giữa X và Y không nhỏ hơn 198.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 2.

Bài toán của cố PGS Văn Như Cương trong đề thi IMO năm 1982.

Bài Toán của cố PGS Văn Như Cương năm 1982 được đánh giá không chỉ rất khó mà còn độc đáo. Theo GS Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, nhiều nước muốn loại bài này ra khỏi đề thi nhưng chủ tịch IMO năm đó đã quyết định giữ lại và khen “rất hay”.

Tuy nhiên, bài Toán trong đề thi chính thức đã được sửa điều kiện. Các dữ liệu đậm tính văn thơ với "ngôi làng", "dòng sông" trong đề gốc cũng được chuyển thể thành ngôn ngữ đậm chất Toán học hơn.

Tại hội thảo kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (1974 - 2024) mới đây, GS Ngô Bảo Châu cũng đánh giá bài Toán của thầy Văn Như Cương là một trong những bài hay và thú vị nhất lịch sử IMO.

Cố PGS.TS Văn Như Cương (1937-2017) là một nhà giáo, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập nên trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam là Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội).

Bài Toán gốc của PGS.TS Văn Như Cương:

Ngày xưa có một ngôi làng hình vuông mỗi cạnh dài 100 km. Có một con sông chạy ngang quanh làng. Bất cứ điểm nào trong làng cũng cách con sông không quá 0,5 km.

Hãy chứng minh rằng có hai điểm trên sông có khoảng cách đường chim bay không quá 1 km, nhưng khoảng cách dọc theo dòng sông không nhỏ hơn 198 km. (Giả sử lòng sông rộng không đáng kể).

3. Bài Toán của tác giả Nguyễn Minh Đức - đề IMO năm 1987

Bài Toán được chọn làm câu số 4 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1987 của tác giả Nguyễn Minh Đức như sau:

“Prove that there is no function f from the set of non-negative integers into itself such that f(f(n)) = n + 1987 for every n”.

Dịch:

Chứng minh rằng không tồn tại hàm f xác định trên tập số nguyên không âm, thỏa mãn điều kiện f(f(n)) = n + 1987 với mọi n.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 3.

Bài toán của TS Nguyễn Minh Đức trong đề thi IMO năm 1987.

TS Nguyễn Minh Đức là cựu học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, từng giành Huy chương Bạc tại IMO năm 1975. Trước khi nghỉ hưu, TS Đức nguyên là cán bộ nghiên cứu của Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 4.

Các thế hệ học sinh dự thi Olympic Toán quốc tế cùng các thầy cô, chuyên gia, đại biểu chụp ảnh tại hoạt động kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự IMO trong khuôn viên Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (IMO) được tổ chức thường niên kể từ năm 1959. Việt Nam bắt đầu tham gia sân chơi này từ năm 1974.

Theo quy trình, trước kỳ thi, trưởng đoàn của mỗi nước sẽ tập hợp các bài Toán đề nghị rồi gửi ban chọn đề của nước đăng cai tổ chức kỳ thi. Tác giả của các bài Toán từ mỗi nước không nhất thiết phải là người trong đoàn mà chỉ cần là người của nước đó.

Thông thường, mỗi năm có hơn 100 bài được gửi đề nghị. Nước đăng cai kỳ thi sẽ chọn ra danh sách rút gọn khoảng 30 bài. Trước khi kỳ thi diễn ra vài ngày, trưởng đoàn các nước sẽ bỏ phiếu để chọn ra 6 bài chính thức cho đề thi năm đó.

Ý kiến của bạn
Giấc mơ áo blouse trắng của nữ sinh nghèo thủ khoa khối B00

Giấc mơ áo blouse trắng của nữ sinh nghèo thủ khoa khối B00

Giáo dục - 16 giờ trước

GĐXH - Ước mơ trở thành bác sĩ để chăm sóc ông bà tiếp thêm động lực cho Lê Thị Hoài Thu vượt qua hoàn cảnh khó khăn, miệt mài tự học trở thành thủ khoa khối B00 của Hà Tĩnh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Chi tiết 6 bước đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học 2026

Chi tiết 6 bước đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học 2026

Giáo dục - 19 giờ trước

GĐXH - Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống của Bộ GD&ĐT theo 6 bước trực tuyến. Dưới đây là chi tiết các bước đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học.

Từ lâm sàng đến AI: Cách VinUni đào tạo bác sĩ tương lai

Từ lâm sàng đến AI: Cách VinUni đào tạo bác sĩ tương lai

Giáo dục - 19 giờ trước

"Một bác sỹ giỏi chuyên môn có thể điều trị cho 10 – 20 bệnh nhân mỗi ngày, nhưng nếu một bác sỹ biết nghiên cứu và ứng dụng AI, biết tạo ra một công cụ công nghệ tốt thì số người được hưởng lợi sẽ lớn hơn rất nhiều", Lưu Bảo Linh, tân Bác sĩ Y khoa Trường Đại học VinUni (VinUni) nói.

Bộ GD&ĐT công bố bách phân vị 5 tổ hợp xét tuyển, thí sinh tra cứu điểm quy đổi

Bộ GD&ĐT công bố bách phân vị 5 tổ hợp xét tuyển, thí sinh tra cứu điểm quy đổi

Giáo dục - 1 ngày trước

Bộ GD&ĐT công bố bảng bách phân vị của 5 tổ hợp xét tuyển phổ biến, giúp thí sinh đối chiếu điểm và làm căn cứ quy đổi giữa các phương thức xét tuyển.

Chỉ 2 trường công lập tại Hà Nội hạ điểm chuẩn lớp 10

Chỉ 2 trường công lập tại Hà Nội hạ điểm chuẩn lớp 10

Xã hội - 1 ngày trước

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố điểm chuẩn trúng tuyển bổ sung (đợt 2) vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2026-2027.

Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026, thí sinh cần biết ngay

Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026, thí sinh cần biết ngay

Giáo dục - 1 ngày trước

GĐXH - Từ năm 2026, điểm xét tốt nghiệp THPT được tính theo công thức mới. Dưới đây là thông tin cụ thể.

Lộ diện thủ khoa toàn quốc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đến từ Hải Phòng

Lộ diện thủ khoa toàn quốc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đến từ Hải Phòng

Giáo dục - 1 ngày trước

GĐXH - Em Phạm Bích Phương, học sinh Trường THPT Thanh Miện II (thành phố Hải Phòng), là một trong hai thủ khoa toàn quốc với tổng điểm 38,5.

VinUni và UPenn: Từ nhận hỗ trợ kỹ thuật đến hợp tác đối đẳng

VinUni và UPenn: Từ nhận hỗ trợ kỹ thuật đến hợp tác đối đẳng

Giáo dục - 1 ngày trước

Bắt đầu từ hành trình gian nan tìm kiếm sự hỗ trợ của các đại học Ivy League để xây dựng nền tảng học thuật chuẩn quốc tế, sau 8 năm, trường Đại học VinUni (VinUni) đã vươn lên là đối tác bình đẳng với Đại học Pennsylvania (UPenn).

Nghệ An có 604 điểm 10 tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Nghệ An có 604 điểm 10 tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Giáo dục - 1 ngày trước

GĐXH - Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Nghệ An có 3 thí sinh cùng đạt điểm cao nhất tỉnh với 37,75 điểm. Toàn tỉnh ghi nhận 604 điểm 10 ở các môn thi.

Bộ GD-ĐT chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026

Bộ GD-ĐT chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026

Giáo dục - 1 ngày trước

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức công bố điểm Kỳ thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026. Thí sinh có thể tra cứu điểm thi trên Báo Điện tử VietnamPlus và nhiều kênh khác.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.