Hà Nội
23°C / 22-25°C

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế

Thứ tư, 06:39 14/08/2024 | Giáo dục

Có 3 bài Toán của các tác giả là người Việt Nam từng được chọn làm đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO). Trong đó bài của cố PGS Văn Như Cương được đánh giá thuộc diện khó và thú vị nhất.

1. Bài của tác giả Phan Đức Chính - đề IMO năm 1977

Bài Toán được chọn làm câu số 2 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1977 của tác giả Phan Đức Chính như sau:

“In a finite sequence of real numbers, the sum of any seven successive terms is negative, and the sum of any eleven successive terms is positive. Determine the maximum number of terms in the sequence”.

Dịch:

Trong một dãy hữu hạn các số thực, tổng của 7 số hạng liên tiếp bất kỳ luôn là số âm và tổng của 11 số hạng liên tiếp bất kỳ là số dương. Xác định số lượng số hạng tối đa của dãy số.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 1.

Bài Toán của PGS Phan Đức Chính trong đề thi IMO năm 1977, được Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày lại trong một hội thảo mới đây.

Cố PGS.TS Phan Đức Chính (1936 - 2017) là một trong những giáo viên đầu tiên của lớp chuyên Toán A0, Trường ĐH Tổng hợp (nay là lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội).

Ông đã tham gia đào tạo nhiều học sinh giỏi được huy chương Toán quốc tế; từng là phó đoàn, trưởng đoàn Việt Nam tham dự IMO. Ông cũng là người đã viết, dịch nhiều giáo trình Toán học kinh điển ở Việt Nam.

2. Bài Toán của tác giả Văn Như Cương - đề IMO năm 1982

Bài toán được chọn làm câu số 6 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1982 của tác giả Văn Như Cương như sau:

“Let S be a square with side length 100. Let L be a path within S which is composed of line segments A0A1, A1A2, A2A3..., A(n-1)An with A0 ≠ An. Suppose that for every point P on the boundary of S there is a point of L at a distance from P no greater than 1/2. Prove that there are two points X and Y of L such that the distance between X and Y is not greater than 1 and the length of the part of L which lies between X and Y is not smaller than 198”.

Dịch:

Cho S là hình vuông với cạnh là 100. L là một đường gấp khúc không tự cắt tạo thành từ các đoạn thẳng A0A1, A1A2..., A(n-1)An với A0 ≠ An. Giả sử với mỗi điểm P nằm trên chu vi của S đều tồn tại một điểm thuộc L cách P không quá 1/2.

Chứng minh rằng: Tồn tại 2 điểm X và Y thuộc L sao cho khoảng cách giữa X và Y không vượt quá 1, và độ dài đường gấp khúc L nằm giữa X và Y không nhỏ hơn 198.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 2.

Bài toán của cố PGS Văn Như Cương trong đề thi IMO năm 1982.

Bài Toán của cố PGS Văn Như Cương năm 1982 được đánh giá không chỉ rất khó mà còn độc đáo. Theo GS Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, nhiều nước muốn loại bài này ra khỏi đề thi nhưng chủ tịch IMO năm đó đã quyết định giữ lại và khen “rất hay”.

Tuy nhiên, bài Toán trong đề thi chính thức đã được sửa điều kiện. Các dữ liệu đậm tính văn thơ với "ngôi làng", "dòng sông" trong đề gốc cũng được chuyển thể thành ngôn ngữ đậm chất Toán học hơn.

Tại hội thảo kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (1974 - 2024) mới đây, GS Ngô Bảo Châu cũng đánh giá bài Toán của thầy Văn Như Cương là một trong những bài hay và thú vị nhất lịch sử IMO.

Cố PGS.TS Văn Như Cương (1937-2017) là một nhà giáo, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập nên trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam là Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội).

Bài Toán gốc của PGS.TS Văn Như Cương:

Ngày xưa có một ngôi làng hình vuông mỗi cạnh dài 100 km. Có một con sông chạy ngang quanh làng. Bất cứ điểm nào trong làng cũng cách con sông không quá 0,5 km.

Hãy chứng minh rằng có hai điểm trên sông có khoảng cách đường chim bay không quá 1 km, nhưng khoảng cách dọc theo dòng sông không nhỏ hơn 198 km. (Giả sử lòng sông rộng không đáng kể).

3. Bài Toán của tác giả Nguyễn Minh Đức - đề IMO năm 1987

Bài Toán được chọn làm câu số 4 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1987 của tác giả Nguyễn Minh Đức như sau:

“Prove that there is no function f from the set of non-negative integers into itself such that f(f(n)) = n + 1987 for every n”.

Dịch:

Chứng minh rằng không tồn tại hàm f xác định trên tập số nguyên không âm, thỏa mãn điều kiện f(f(n)) = n + 1987 với mọi n.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 3.

Bài toán của TS Nguyễn Minh Đức trong đề thi IMO năm 1987.

TS Nguyễn Minh Đức là cựu học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, từng giành Huy chương Bạc tại IMO năm 1975. Trước khi nghỉ hưu, TS Đức nguyên là cán bộ nghiên cứu của Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 4.

Các thế hệ học sinh dự thi Olympic Toán quốc tế cùng các thầy cô, chuyên gia, đại biểu chụp ảnh tại hoạt động kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự IMO trong khuôn viên Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (IMO) được tổ chức thường niên kể từ năm 1959. Việt Nam bắt đầu tham gia sân chơi này từ năm 1974.

Theo quy trình, trước kỳ thi, trưởng đoàn của mỗi nước sẽ tập hợp các bài Toán đề nghị rồi gửi ban chọn đề của nước đăng cai tổ chức kỳ thi. Tác giả của các bài Toán từ mỗi nước không nhất thiết phải là người trong đoàn mà chỉ cần là người của nước đó.

Thông thường, mỗi năm có hơn 100 bài được gửi đề nghị. Nước đăng cai kỳ thi sẽ chọn ra danh sách rút gọn khoảng 30 bài. Trước khi kỳ thi diễn ra vài ngày, trưởng đoàn các nước sẽ bỏ phiếu để chọn ra 6 bài chính thức cho đề thi năm đó.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thông tin chính thức về kỳ thi đánh giá năng lực 2026 của Đại học lớn nhất nước

Thông tin chính thức về kỳ thi đánh giá năng lực 2026 của Đại học lớn nhất nước

Giáo dục - 2 ngày trước

Năm 2026, các trường đại học vẫn sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TPHCM trong công tác tuyển sinh. Thí sinh có thể đăng ký từ ngày 24/1 để có suất dự thi tại 15 tỉnh, thành trên cả nước.

Điều ít biết về ba mẹ con đều đoạt giải học sinh giỏi quốc gia

Điều ít biết về ba mẹ con đều đoạt giải học sinh giỏi quốc gia

Giáo dục - 2 ngày trước

Em Tống Hà Thành - chủ nhân giải Nhì HSG Quốc gia môn Vật lí năm nay có mẹ và chị gái cũng đều từng đoạt giải HSG Quốc gia môn Ngữ văn.

Hà Nội công bố kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố lớp 9

Hà Nội công bố kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố lớp 9

Giáo dục - 2 ngày trước

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố kết quả kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố các môn văn hóa lớp 9 năm học 2025-2026 và hướng dẫn đăng ký phúc khảo.

Anh em song sinh xứ Thanh cùng dẫn đầu cuộc thi học sinh giỏi Toán quốc gia 2026

Anh em song sinh xứ Thanh cùng dẫn đầu cuộc thi học sinh giỏi Toán quốc gia 2026

Giáo dục - 2 ngày trước

Lê Vĩnh Kỳ và Lê Phúc Khánh lớp 12T2, Trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) cùng đạt 29/40 điểm, đồng giải Nhất kỳ thi học sinh giỏi Toán quốc gia 2025 - 2026.

Sôi nổi Ngày hội Ngôn ngữ tại Trường THCS Phú Diễn: Nơi chắp cánh đam mê hội nhập cho học sinh

Sôi nổi Ngày hội Ngôn ngữ tại Trường THCS Phú Diễn: Nơi chắp cánh đam mê hội nhập cho học sinh

Giáo dục - 3 ngày trước

GĐXH - Sáng ngày 21/1/2026, Trường Trung học cơ sở Phú Diễn đã tưng bừng tổ chức Chương trình Ngày hội Ngôn ngữ, mang đến không khí sôi nổi, hào hứng và đầy màu sắc cho thầy cô và học sinh toàn trường. Đây là hoạt động thường niên giàu ý nghĩa, góp phần tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích để học sinh rèn luyện và phát huy năng lực sử dụng ngoại ngữ.

Sinh viên chưa cầm bằng đã có việc làm: Điều gì khiến doanh nghiệp gật đầu?

Sinh viên chưa cầm bằng đã có việc làm: Điều gì khiến doanh nghiệp gật đầu?

Giáo dục - 3 ngày trước

Các khảo sát việc làm những năm gần đây cho thấy, ngày càng nhiều sinh viên có việc làm trước khi nhận bằng tốt nghiệp. Xu hướng này phản ánh sự gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, năng lực thực tế của sinh viên và nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động.

TP.HCM dự kiến tổ chức thi lớp 10 vào cuối tháng 6

TP.HCM dự kiến tổ chức thi lớp 10 vào cuối tháng 6

Giáo dục - 3 ngày trước

Lãnh đạo Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TP.HCM năm 2026 dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 6, sau kỳ thi tốt nghiệp THPT.

18 thủ khoa học sinh giỏi quốc gia lộ diện: Trường chuyên giữ vững ngôi đầu

18 thủ khoa học sinh giỏi quốc gia lộ diện: Trường chuyên giữ vững ngôi đầu

Giáo dục - 4 ngày trước

Bộ GD&ĐT công bố 18 thủ khoa HSGQG năm học 2025 - 2026 ở 13 môn thi, Hải Phòng và ĐHQG Hà Nội dẫn đầu với mỗi đơn vị có 3 thủ khoa.

Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Giáo dục - 5 ngày trước

Trong số những trường Đại học đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Lạc Hồng đang là trường có kỳ nghỉ dài nhất với 43 ngày.

Nữ tiến sĩ biến chất thải công nghiệp thành vật liệu công nghệ cao

Nữ tiến sĩ biến chất thải công nghiệp thành vật liệu công nghệ cao

Giáo dục - 5 ngày trước

TS. Vũ Tần - người biến chất thải luyện kim thành graphene - vừa giành giải Sáng tạo châu Á nhờ nghiên cứu bền vững.

Top