Hà Nội
23°C / 22-25°C

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế

Thứ tư, 06:39 14/08/2024 | Giáo dục

Có 3 bài Toán của các tác giả là người Việt Nam từng được chọn làm đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO). Trong đó bài của cố PGS Văn Như Cương được đánh giá thuộc diện khó và thú vị nhất.

1. Bài của tác giả Phan Đức Chính - đề IMO năm 1977

Bài Toán được chọn làm câu số 2 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1977 của tác giả Phan Đức Chính như sau:

“In a finite sequence of real numbers, the sum of any seven successive terms is negative, and the sum of any eleven successive terms is positive. Determine the maximum number of terms in the sequence”.

Dịch:

Trong một dãy hữu hạn các số thực, tổng của 7 số hạng liên tiếp bất kỳ luôn là số âm và tổng của 11 số hạng liên tiếp bất kỳ là số dương. Xác định số lượng số hạng tối đa của dãy số.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 1.

Bài Toán của PGS Phan Đức Chính trong đề thi IMO năm 1977, được Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày lại trong một hội thảo mới đây.

Cố PGS.TS Phan Đức Chính (1936 - 2017) là một trong những giáo viên đầu tiên của lớp chuyên Toán A0, Trường ĐH Tổng hợp (nay là lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội).

Ông đã tham gia đào tạo nhiều học sinh giỏi được huy chương Toán quốc tế; từng là phó đoàn, trưởng đoàn Việt Nam tham dự IMO. Ông cũng là người đã viết, dịch nhiều giáo trình Toán học kinh điển ở Việt Nam.

2. Bài Toán của tác giả Văn Như Cương - đề IMO năm 1982

Bài toán được chọn làm câu số 6 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1982 của tác giả Văn Như Cương như sau:

“Let S be a square with side length 100. Let L be a path within S which is composed of line segments A0A1, A1A2, A2A3..., A(n-1)An with A0 ≠ An. Suppose that for every point P on the boundary of S there is a point of L at a distance from P no greater than 1/2. Prove that there are two points X and Y of L such that the distance between X and Y is not greater than 1 and the length of the part of L which lies between X and Y is not smaller than 198”.

Dịch:

Cho S là hình vuông với cạnh là 100. L là một đường gấp khúc không tự cắt tạo thành từ các đoạn thẳng A0A1, A1A2..., A(n-1)An với A0 ≠ An. Giả sử với mỗi điểm P nằm trên chu vi của S đều tồn tại một điểm thuộc L cách P không quá 1/2.

Chứng minh rằng: Tồn tại 2 điểm X và Y thuộc L sao cho khoảng cách giữa X và Y không vượt quá 1, và độ dài đường gấp khúc L nằm giữa X và Y không nhỏ hơn 198.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 2.

Bài toán của cố PGS Văn Như Cương trong đề thi IMO năm 1982.

Bài Toán của cố PGS Văn Như Cương năm 1982 được đánh giá không chỉ rất khó mà còn độc đáo. Theo GS Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, nhiều nước muốn loại bài này ra khỏi đề thi nhưng chủ tịch IMO năm đó đã quyết định giữ lại và khen “rất hay”.

Tuy nhiên, bài Toán trong đề thi chính thức đã được sửa điều kiện. Các dữ liệu đậm tính văn thơ với "ngôi làng", "dòng sông" trong đề gốc cũng được chuyển thể thành ngôn ngữ đậm chất Toán học hơn.

Tại hội thảo kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (1974 - 2024) mới đây, GS Ngô Bảo Châu cũng đánh giá bài Toán của thầy Văn Như Cương là một trong những bài hay và thú vị nhất lịch sử IMO.

Cố PGS.TS Văn Như Cương (1937-2017) là một nhà giáo, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập nên trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam là Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội).

Bài Toán gốc của PGS.TS Văn Như Cương:

Ngày xưa có một ngôi làng hình vuông mỗi cạnh dài 100 km. Có một con sông chạy ngang quanh làng. Bất cứ điểm nào trong làng cũng cách con sông không quá 0,5 km.

Hãy chứng minh rằng có hai điểm trên sông có khoảng cách đường chim bay không quá 1 km, nhưng khoảng cách dọc theo dòng sông không nhỏ hơn 198 km. (Giả sử lòng sông rộng không đáng kể).

3. Bài Toán của tác giả Nguyễn Minh Đức - đề IMO năm 1987

Bài Toán được chọn làm câu số 4 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1987 của tác giả Nguyễn Minh Đức như sau:

“Prove that there is no function f from the set of non-negative integers into itself such that f(f(n)) = n + 1987 for every n”.

Dịch:

Chứng minh rằng không tồn tại hàm f xác định trên tập số nguyên không âm, thỏa mãn điều kiện f(f(n)) = n + 1987 với mọi n.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 3.

Bài toán của TS Nguyễn Minh Đức trong đề thi IMO năm 1987.

TS Nguyễn Minh Đức là cựu học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, từng giành Huy chương Bạc tại IMO năm 1975. Trước khi nghỉ hưu, TS Đức nguyên là cán bộ nghiên cứu của Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 4.

Các thế hệ học sinh dự thi Olympic Toán quốc tế cùng các thầy cô, chuyên gia, đại biểu chụp ảnh tại hoạt động kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự IMO trong khuôn viên Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (IMO) được tổ chức thường niên kể từ năm 1959. Việt Nam bắt đầu tham gia sân chơi này từ năm 1974.

Theo quy trình, trước kỳ thi, trưởng đoàn của mỗi nước sẽ tập hợp các bài Toán đề nghị rồi gửi ban chọn đề của nước đăng cai tổ chức kỳ thi. Tác giả của các bài Toán từ mỗi nước không nhất thiết phải là người trong đoàn mà chỉ cần là người của nước đó.

Thông thường, mỗi năm có hơn 100 bài được gửi đề nghị. Nước đăng cai kỳ thi sẽ chọn ra danh sách rút gọn khoảng 30 bài. Trước khi kỳ thi diễn ra vài ngày, trưởng đoàn các nước sẽ bỏ phiếu để chọn ra 6 bài chính thức cho đề thi năm đó.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh

Mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh

Giáo dục - 9 giờ trước

Theo quy chế mới, năm 2026, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, thí sinh cần đặc biệt lưu ý.

Trường hợp nào được cộng điểm ưu tiên khi thi lớp 10 ?

Trường hợp nào được cộng điểm ưu tiên khi thi lớp 10 ?

Giáo dục - 16 giờ trước

Mức cộng ưu tiên cho học sinh thi lớp 10 năm học 2026-2027 cao nhất là 2 điểm, được áp dụng thống nhất toàn quốc.

4 gương mặt tuổi Ngọ tiêu biểu của ngành Giáo dục Việt Nam

4 gương mặt tuổi Ngọ tiêu biểu của ngành Giáo dục Việt Nam

Giáo dục - 3 ngày trước

Nhiều trí thức sinh năm Ngọ các thế hệ đã để lại dấu ấn rõ nét ở các lĩnh vực từ quản lý giáo dục, khoa học xã hội đến công nghệ, tài chính và khoa học tự nhiên.

Sinh viên vật vã mưu sinh dịp Tết nguyên đán

Sinh viên vật vã mưu sinh dịp Tết nguyên đán

Giáo dục - 1 tuần trước

Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, nhu cầu vận chuyển và dịch vụ tại các thành phố lớn chạm đỉnh, hàng nghìn sinh viên đã lựa chọn ở lại Thủ đô làm thêm. Các bạn trẻ tận dụng quỹ thời gian này để gia tăng thu nhập, vừa tự chủ kinh phí sinh hoạt cho học kỳ mới, vừa trải nghiệm nhịp sống hối hả của thị trường lao động cao điểm.

Chỉ tiêu tuyển sinh vào các học viện, trường công an nhân dân năm 2026

Chỉ tiêu tuyển sinh vào các học viện, trường công an nhân dân năm 2026

Giáo dục - 1 tuần trước

Chỉ tiêu vào 8 học viện, trường công an nhân dân năm nay là 2.070, giảm 280 chỉ tiêu so với năm 2025.

Bé trai lớp 1 bị kẹt trong lớp đến tối: Giáo viên nhận lỗi do sơ suất

Bé trai lớp 1 bị kẹt trong lớp đến tối: Giáo viên nhận lỗi do sơ suất

Giáo dục - 1 tuần trước

Sau khi gia đình tìm thấy bé trai lớp 1 bị kẹt trong lớp học khóa cửa đến tối, cô giáo chủ nhiệm đã nhận lỗi do sơ suất và hiện bị tạm đình chỉ công tác.

Xác minh thông tin học sinh lớp 1 ở Sơn La nghi bị bỏ quên trong lớp khóa cửa suốt 3 giờ

Xác minh thông tin học sinh lớp 1 ở Sơn La nghi bị bỏ quên trong lớp khóa cửa suốt 3 giờ

Giáo dục - 1 tuần trước

GĐXH - Liên quan vụ học sinh lớp 1 ở Sơn La nghi bị bỏ quên trong lớp khóa cửa suốt 3 giờ, các cơ quan chức năng đã vào cuộc, xác minh, làm rõ các tình tiết liên quan đến vụ việc.

Người Việt đứng sau 110 công trình quốc tế giải mã 'hộp đen' AI

Người Việt đứng sau 110 công trình quốc tế giải mã 'hộp đen' AI

Giáo dục - 1 tuần trước

Từ học sinh chuyên Toán đến người Việt đầu tiên nhận giải COPSS 2026, GS Hồ Phạm Minh Nhật theo đuổi hành trình giải mã “hộp đen AI” với hơn 110 công trình quốc tế.

Tuyển sinh Đại học 2026: Thí sinh cần chuẩn bị thế nào?

Tuyển sinh Đại học 2026: Thí sinh cần chuẩn bị thế nào?

Giáo dục - 1 tuần trước

Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ GD&ĐT đưa ra hàng loạt điều chỉnh đáng chú ý so với năm 2025. Tuy nhiên, những thay đổi này đã làm lộ rõ các vấn đề về công bằng giữa các phương thức xét tuyển và vai trò điều phối của cơ quan quản lí nhà nước.

Nam sinh Hà Nội giỏi Toán thích làm thơ, giành vòng nguyệt quế Đường lên đỉnh Olympia

Nam sinh Hà Nội giỏi Toán thích làm thơ, giành vòng nguyệt quế Đường lên đỉnh Olympia

Giáo dục - 1 tuần trước

Nam sinh Đoàn Trí Anh (THPT Đan Phượng, Hà Nội) xuất sắc giải mã chướng ngại vật rồi phát huy lợi thế dẫn đầu, giành vòng nguyệt quế cuộc thi tuần Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 với 225 điểm.

Top