Hà Nội
23°C / 22-25°C

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế

Thứ tư, 06:39 14/08/2024 | Giáo dục

Có 3 bài Toán của các tác giả là người Việt Nam từng được chọn làm đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO). Trong đó bài của cố PGS Văn Như Cương được đánh giá thuộc diện khó và thú vị nhất.

1. Bài của tác giả Phan Đức Chính - đề IMO năm 1977

Bài Toán được chọn làm câu số 2 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1977 của tác giả Phan Đức Chính như sau:

“In a finite sequence of real numbers, the sum of any seven successive terms is negative, and the sum of any eleven successive terms is positive. Determine the maximum number of terms in the sequence”.

Dịch:

Trong một dãy hữu hạn các số thực, tổng của 7 số hạng liên tiếp bất kỳ luôn là số âm và tổng của 11 số hạng liên tiếp bất kỳ là số dương. Xác định số lượng số hạng tối đa của dãy số.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 1.

Bài Toán của PGS Phan Đức Chính trong đề thi IMO năm 1977, được Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán trình bày lại trong một hội thảo mới đây.

Cố PGS.TS Phan Đức Chính (1936 - 2017) là một trong những giáo viên đầu tiên của lớp chuyên Toán A0, Trường ĐH Tổng hợp (nay là lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội).

Ông đã tham gia đào tạo nhiều học sinh giỏi được huy chương Toán quốc tế; từng là phó đoàn, trưởng đoàn Việt Nam tham dự IMO. Ông cũng là người đã viết, dịch nhiều giáo trình Toán học kinh điển ở Việt Nam.

2. Bài Toán của tác giả Văn Như Cương - đề IMO năm 1982

Bài toán được chọn làm câu số 6 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1982 của tác giả Văn Như Cương như sau:

“Let S be a square with side length 100. Let L be a path within S which is composed of line segments A0A1, A1A2, A2A3..., A(n-1)An with A0 ≠ An. Suppose that for every point P on the boundary of S there is a point of L at a distance from P no greater than 1/2. Prove that there are two points X and Y of L such that the distance between X and Y is not greater than 1 and the length of the part of L which lies between X and Y is not smaller than 198”.

Dịch:

Cho S là hình vuông với cạnh là 100. L là một đường gấp khúc không tự cắt tạo thành từ các đoạn thẳng A0A1, A1A2..., A(n-1)An với A0 ≠ An. Giả sử với mỗi điểm P nằm trên chu vi của S đều tồn tại một điểm thuộc L cách P không quá 1/2.

Chứng minh rằng: Tồn tại 2 điểm X và Y thuộc L sao cho khoảng cách giữa X và Y không vượt quá 1, và độ dài đường gấp khúc L nằm giữa X và Y không nhỏ hơn 198.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 2.

Bài toán của cố PGS Văn Như Cương trong đề thi IMO năm 1982.

Bài Toán của cố PGS Văn Như Cương năm 1982 được đánh giá không chỉ rất khó mà còn độc đáo. Theo GS Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, nhiều nước muốn loại bài này ra khỏi đề thi nhưng chủ tịch IMO năm đó đã quyết định giữ lại và khen “rất hay”.

Tuy nhiên, bài Toán trong đề thi chính thức đã được sửa điều kiện. Các dữ liệu đậm tính văn thơ với "ngôi làng", "dòng sông" trong đề gốc cũng được chuyển thể thành ngôn ngữ đậm chất Toán học hơn.

Tại hội thảo kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (1974 - 2024) mới đây, GS Ngô Bảo Châu cũng đánh giá bài Toán của thầy Văn Như Cương là một trong những bài hay và thú vị nhất lịch sử IMO.

Cố PGS.TS Văn Như Cương (1937-2017) là một nhà giáo, nhà biên soạn sách giáo khoa phổ thông và giáo trình đại học bộ môn hình học, Ủy viên Hội đồng giáo dục quốc gia Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập nên trường dân lập đầu tiên tại Việt Nam là Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội).

Bài Toán gốc của PGS.TS Văn Như Cương:

Ngày xưa có một ngôi làng hình vuông mỗi cạnh dài 100 km. Có một con sông chạy ngang quanh làng. Bất cứ điểm nào trong làng cũng cách con sông không quá 0,5 km.

Hãy chứng minh rằng có hai điểm trên sông có khoảng cách đường chim bay không quá 1 km, nhưng khoảng cách dọc theo dòng sông không nhỏ hơn 198 km. (Giả sử lòng sông rộng không đáng kể).

3. Bài Toán của tác giả Nguyễn Minh Đức - đề IMO năm 1987

Bài Toán được chọn làm câu số 4 trong đề thi Olympic Toán quốc tế năm 1987 của tác giả Nguyễn Minh Đức như sau:

“Prove that there is no function f from the set of non-negative integers into itself such that f(f(n)) = n + 1987 for every n”.

Dịch:

Chứng minh rằng không tồn tại hàm f xác định trên tập số nguyên không âm, thỏa mãn điều kiện f(f(n)) = n + 1987 với mọi n.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 3.

Bài toán của TS Nguyễn Minh Đức trong đề thi IMO năm 1987.

TS Nguyễn Minh Đức là cựu học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, từng giành Huy chương Bạc tại IMO năm 1975. Trước khi nghỉ hưu, TS Đức nguyên là cán bộ nghiên cứu của Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Ba bài Toán của tác giả Việt Nam được chọn vào đề thi Olympic quốc tế - Ảnh 4.

Các thế hệ học sinh dự thi Olympic Toán quốc tế cùng các thầy cô, chuyên gia, đại biểu chụp ảnh tại hoạt động kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham dự IMO trong khuôn viên Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

Kỳ thi Olympic Toán học quốc tế (IMO) được tổ chức thường niên kể từ năm 1959. Việt Nam bắt đầu tham gia sân chơi này từ năm 1974.

Theo quy trình, trước kỳ thi, trưởng đoàn của mỗi nước sẽ tập hợp các bài Toán đề nghị rồi gửi ban chọn đề của nước đăng cai tổ chức kỳ thi. Tác giả của các bài Toán từ mỗi nước không nhất thiết phải là người trong đoàn mà chỉ cần là người của nước đó.

Thông thường, mỗi năm có hơn 100 bài được gửi đề nghị. Nước đăng cai kỳ thi sẽ chọn ra danh sách rút gọn khoảng 30 bài. Trước khi kỳ thi diễn ra vài ngày, trưởng đoàn các nước sẽ bỏ phiếu để chọn ra 6 bài chính thức cho đề thi năm đó.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Giáo sư Việt đầu tiên nhận giải thưởng danh giá ngành thống kê, AI toàn cầu

Giáo sư Việt đầu tiên nhận giải thưởng danh giá ngành thống kê, AI toàn cầu

Giáo dục - 23 giờ trước

Giáo sư Hồ Phạm Minh Nhật, trở thành người Việt đầu tiên nhận giải COPSS Emerging Leader Award 2026 trong lĩnh vực thống kê, khoa học dữ liệu và AI.

Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc bài thi đánh giá năng lực trong 195 phút

Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc bài thi đánh giá năng lực trong 195 phút

Giáo dục - 2 ngày trước

Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc đề thi đánh giá năng lực tuyển sinh các trường quân đội từ năm 2026, gồm ba phần, thi trên máy tính, đánh giá toàn diện thí sinh.

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 mới nhất của học sinh các tỉnh thành trên cả nước

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 mới nhất của học sinh các tỉnh thành trên cả nước

Giáo dục - 3 ngày trước

GĐXH - Dưới đây là chi tiết lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 của học sinh các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Phía sau điểm số 96,1/100 của tân Thủ khoa kỳ thi đánh giá tư duy Bách khoa

Phía sau điểm số 96,1/100 của tân Thủ khoa kỳ thi đánh giá tư duy Bách khoa

Giáo dục - 3 ngày trước

Sở hữu bảng thành tích "khủng" với những điểm 10 tuyệt đối, Trần Anh Tú gây sốt khi trở thành Thủ khoa kỳ thi tư duy Bách khoa đợt 1 năm 2026.

Thủ khoa Đánh giá tư duy Bách khoa đợt 1: Nam sinh Hưng Yên đạt 96,10 điểm

Thủ khoa Đánh giá tư duy Bách khoa đợt 1: Nam sinh Hưng Yên đạt 96,10 điểm

Giáo dục - 4 ngày trước

Sáng 3/2, Đại học Bách khoa Hà Nội công bố điểm TSA đợt 1 năm 2026, thủ khoa đạt 96,1/100, chỉ 5 thí sinh vượt mốc 90 điểm, phổ điểm thu hút quan tâm.

Đạt 16 điểm thi tốt nghiệp mới được xét học bạ, nỗi lo 'hẹp cửa' vào đại học

Đạt 16 điểm thi tốt nghiệp mới được xét học bạ, nỗi lo 'hẹp cửa' vào đại học

Giáo dục - 6 ngày trước

Nhiều trường đại học cho rằng dự thảo quy định thí sinh phải đạt 16 điểm/3 môn để xét học bạ là khá cứng, có thể thu hẹp cơ hội trúng tuyển của không ít thí sinh.

TP.HCM yêu cầu các trường không được tổ chức hội trại qua đêm

TP.HCM yêu cầu các trường không được tổ chức hội trại qua đêm

Giáo dục - 1 tuần trước

Kể từ học kỳ 2 năm học 2025-2026, học sinh tại TP.HCM sẽ không được tổ chức hội trại qua đêm.

Vì sao dự kiến giới hạn 10 nguyện vọng xét tuyển đại học?

Vì sao dự kiến giới hạn 10 nguyện vọng xét tuyển đại học?

Giáo dục - 1 tuần trước

Việc đề xuất giới hạn 10 nguyện vọng xét tuyển đại học cho mỗi thí sinh đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.

Tiếng Anh - môn thi thứ ba vào lớp 10: Phụ huynh yên tâm, nhà trường chủ động

Tiếng Anh - môn thi thứ ba vào lớp 10: Phụ huynh yên tâm, nhà trường chủ động

Giáo dục - 1 tuần trước

Việc Sở GD&ĐT Hà Nội công bố ngoại ngữ (tiếng Anh) là môn thi thứ ba vào lớp 10 năm học 2026–2027 nhận được sự đồng thuận của phụ huynh và nhà trường. Phụ huynh cho rằng, công bố sớm sẽ giúp giảm áp lực cho học sinh, trong khi các trường chủ động xây dựng kế hoạch dạy học, ôn tập bài bản, tránh học lệch.

Đã có 16 tỉnh, thành công bố môn thi vào lớp 10

Đã có 16 tỉnh, thành công bố môn thi vào lớp 10

Giáo dục - 1 tuần trước

Tính đến cuối tháng 1/2026, 16 tỉnh, thành trên cả nước đã công bố môn thi lớp 10 công lập. Phần lớn địa phương chọn Ngoại ngữ là môn thi thứ ba.

Top