Hà Nội
23°C / 22-25°C

Bài toán biến cơ hội “dân số vàng” thành hiện thực đưa đất nước phát triển bền vững

GiadinhNet - Theo tính toán của các nhà nhân khẩu học, thời kỳ “dân số vàng” của Việt Nam sẽ kéo dài khoảng 20 năm nữa và cơ hội "có một không hai" này sẽ qua đi.

Quỹ thời gian sẽ ngày càng thu hẹp trong khi chất lượng đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực của nước ta đang có nhiều bất cập, đòi hỏi những chiến lược để tận dụng tối đa, kịp thời "kỷ nguyên vàng" này.

Trên thế giới có nhiều nước đã từng thành công trong việc phát huy lợi thế của thời kỳ cơ cấu "dân số vàng", đem lại sự phát triển kinh tế xã hội vượt bậc. Trong đó 2 nước Nhật Bản và Hàn Quốc, có vị trí địa lý, văn hóa, con người khá giống và tương đồng với Việt Nam. Đây là những quốc gia đã tận dụng được cơ cấu dân số vàng cho phát triển khi mà dư lợi dân số đã đóng góp tới 30% cho tăng trưởng "thần kỳ" ở những quốc gia này.

Tại Việt Nam, ngay từ khi bắt đầu bước vào thời kỳ dân số vàng, nhiều chính sách đã được ban hành và thực thi để tận dụng lợi thế của thời kỳ này như: các chính sách về phát triển nguồn nhân lực và gia tăng đóng góp của lao động trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Bài toán biến cơ hội “dân số vàng” thành hiện thực đưa đất nước phát triển bền vững - Ảnh 1.

Năng suất lao động của Việt Nam còn kém hơn nhiều so với một số nước trong khu vực. Ảnh: Chí Cường

Kết quả là tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn đạt trên 6%/năm trung bình trong giai đoạn 2011-2018. Nhưng Việt Nam chưa thực sự khai thác hiệu quả lợi thế của cơ cấu "dân số vàng", vẫn nằm trong nhóm nước có thu nhập trung bình thấp. Nguyên nhân là do chất lượng nguồn nhân lực cũng như năng suất lao động của Việt Nam còn hạn chế, kém hơn nhiều lần khi so với năng suất lao động của Singapore, Malaixia và chỉ bằng 1/3 năng suất lao động của Thái Lan, Trung Quốc.

TS Phạm Vũ Hoàng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số, Bộ Y tế nhận định: Chúng ta tận dụng được nguồn lao động dồi dào nhưng chủ yếu là khai thác lao động giá rẻ và lao động giản đơn, chất lượng công việc nằm trong chuỗi giá trị thấp. Để cơ cấu "dân số vàng" thực sự tận dụng có hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội, chúng ta cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0 hiện nay.

Mỗi năm, nước ta có từ 1,5 - 1,6 triệu người bước vào độ tuổi lao động. Tuy nhiên lực lượng này vẫn chưa tạo nên sức bật cho nền kinh tế vì 70% số người trong độ tuổi lao động vẫn là những lao động giản đơn do chất lượng nguồn nhân lực của chúng ta còn hạn chế. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật (trung cấp lên cao đẳng, đại học) vẫn chỉ đạt được khoảng 23%.

Sự thiếu hụt trầm trọng lao động kỹ thuật trình độ cao và lao động dịch vụ cao cấp trong các ngành thương mại, tài chính, ngân hàng, du lịch... là những thách thức không nhỏ đặt ra cho giai đoạn cơ cấu "dân số vàng".

Bài toán biến cơ hội “dân số vàng” thành hiện thực đưa đất nước phát triển bền vững - Ảnh 2.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật (trung cấp lên cao đẳng, đại học) vẫn chỉ khoảng 23%.Ảnh: Chí Cường

Số lượng lao động lớn hàng năm bước vào hoạt động kinh tế vừa có lợi thế cho phát triển kinh tế về mặt quy mô lao động song cũng mang theo một thách thức đó là sức ép lên đối với nền kinh tế dưới góc độ số lượng việc làm được tạo ra. Chỉ khi "khớp nối" được yếu tố cung (lao động) với cầu (việc làm) thì lúc đó sức mạnh mới được phát huy.

Chính thách thức trong "khớp nối" cung và cầu trong thị trường lao động và những hạn chế trong chất lượng, cụ thể ở đây là trình độ, kỹ năng của người lao động đã khiến cho năng suất lao động xã hội của Việt Nam thấp (năm 2018 năng suất lao động của Việt nam bằng 1/30 lần Singapore, 29% năng suất lao động của Thái lan, 13% năng suất lao động của Malaysia; 44% của năng suất lao động của Philippines), sức cạnh tranh của nền kinh tế so với các quốc gia khác bị hạn chế.

Đây là trở ngại cho sức bật của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Vì vậy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã phải được xác định là một trong 3 đột phá chiến lược cho phát triển ở Việt Nam hiện nay và tương lai 10 năm tới.

PGS.TS Lưu Bích Ngọc - Chánh Văn phòng Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Bộ GD&ĐT cho rằng, để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần thực hiện các giải pháp về giáo dục và đào tạo một cách tổng thể và hệ thống. Chất lượng nguồn nhân lực phải được xây dựng từ giáo dục mầm non đến giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và tiếp theo là giáo dục thường xuyên.

Giáo dục và đào tạo cần đổi mới theo triết lý giáo dục hiện đại. Chất lượng giáo dục và đào tạo đương nhiên cần chú trọng. Chất lượng giáo dục và đào tạo có được từ đổi mới nội dung giảng dạy, phương pháp giảng dạy, phương pháp kiểm tra đánh giá, thi cử, cơ sở vật chất trường lớp, trang thiết bị dạy học, môi trường văn hoá học đường…

Cách mạng công nghiệp 4.0 đang thể hiện sức mạnh của nó với rất nhiều cơ hội song cũng bộn bề thách thức trong mọi mặt của cuộc sống. Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo đang là chủ đề được Chính phủ bàn thảo để thực thi mà kết quả chính là giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo sẽ làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc hệ thống, nội dung, phương pháp giáo dục.

Cương Huyền
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Những ca mang thai trong ổ bụng nguy hiểm và hiếm gặp

Những ca mang thai trong ổ bụng nguy hiểm và hiếm gặp

Dân số và phát triển - 15 giờ trước

Thai không làm tổ trong tử cung mà đi 'lạc chỗ' gây nguy hiểm tính mạng phụ nữ mang thai. Một số ca mang thai trong ổ bụng điển hình đã được các bác sĩ cứu sống nhờ điều trị kịp thời.

Quan hệ tình dục sớm, trên 10% nữ giới chưa kết hôn có thai ngoài ý muốn

Quan hệ tình dục sớm, trên 10% nữ giới chưa kết hôn có thai ngoài ý muốn

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Theo các chuyên gia tình dục, chuẩn mực và hành vi tình dục của người trẻ không ngừng thay đổi, nhưng việc giáo dục về sức khỏe sinh sản – tình dục tại Việt Nam theo kịp thực tế.

Công văn mới nhất của Bộ Y tế về việc ổn định tổ chức bộ máy làm công tác dân số

Công văn mới nhất của Bộ Y tế về việc ổn định tổ chức bộ máy làm công tác dân số

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GiadinhNet – Theo Bộ Y tế, việc củng cố, ổn định tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ làm công tác dân số các cấp cũng như có chế độ chính sách phù hợp với đội ngũ này là việc rất quan trọng.

Nam giới có nên lưu trữ 'con giống' trước khi tiếp nhận điều trị ung thư?

Nam giới có nên lưu trữ 'con giống' trước khi tiếp nhận điều trị ung thư?

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Ngoài các yếu tố về sức khỏe và lối sống, một số vấn đề có thể làm giảm khả năng sinh sản của nam giới như mắc ung thư và các phương pháp điều trị, tuổi tác hay các liệu pháp thay thế hormone.

Những nguyên nhân gây vô sinh chị em thường xuyên mắc phải

Những nguyên nhân gây vô sinh chị em thường xuyên mắc phải

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Một trong những nguyên nhân chính làm cho tỷ lệ vô sinh ở nữ ngày càng gia tăng là do chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Để khắc phục tình trạng này, chị em nên chú ý một số vấn đề dưới đây.

Nghi vợ có bồ, chồng trẻ làm điều này và phát hiện mình mang căn bệnh suốt 28 năm mà không biết

Nghi vợ có bồ, chồng trẻ làm điều này và phát hiện mình mang căn bệnh suốt 28 năm mà không biết

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Vợ biểu hiện lạ, con không giống bố, người đàn ông âm thầm đi làm xét nghiệm ADN và nhận kết quả 'không thể tưởng tượng được'.

An Giang: Nâng cao chất lượng dân số  đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

An Giang: Nâng cao chất lượng dân số đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GiadinhNet - Ngày 12/8, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị sơ kết Chương trình xã hội hóa cung ứng phương tiện tránh thai và hàng hóa sức khỏe sinh sản giai đoạn 2016 - 2021 và sơ kết công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình 6 tháng đầu năm 2022.

Số năm khoẻ mạnh của người Việt chỉ dừng ở 64 và những khoảng trống về an sinh xã hội cho người cao tuổi

Số năm khoẻ mạnh của người Việt chỉ dừng ở 64 và những khoảng trống về an sinh xã hội cho người cao tuổi

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GiadinhNet - Hiện tuổi thọ trung bình của người Việt ở mức cao, trên 73 tuổi, nhưng số năm khỏe mạnh chỉ được 64; số năm bệnh tật trung bình khoảng 11 năm đối với nữ giới và khoảng 8 năm đối với nam giới.


6 đối tượng có nguy cơ mắc ung thư dương vật nếu không chú ý phòng ngừa

6 đối tượng có nguy cơ mắc ung thư dương vật nếu không chú ý phòng ngừa

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Ung thư dương vật tuy không phổ biến nhưng gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ, khả năng sinh sản và đời sống tình dục. Vậy đối tượng nào dễ mắc căn bệnh này và có phòng ngừa được không?

Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

H. có xu hướng quan hệ tình dục đồng giới, nhiều lần ân ái với bạn tình 'lạ' cậu mắc HIV lúc nào không hay.

Top