“Báo động đỏ” với bờ biển Hội An

Lần quay trở lại bờ biển Cửa Đại này, chị Nubia Ferreira tiếc nuối vì bờ biển bị sạt lở quá sâu vào đất liền.

Mất tiền tỷ mà chưa hết lo

Quay trở lại thành phố Hội An lần thứ 2, chị Nubia Ferreira (du khách đến từ Brazil) thuê một chiếc xe đạp tự mình đạp xe ra bờ biển Cửa Đại để chụp ảnh, chị muốn lưu giữ lại những hình ảnh đẹp về bờ biển này. Tuy nhiên, lần này chị Nubia Ferreira không khỏi bỡ ngỡ và tiếc nuối vì bờ biển Cửa Đại đã bị biển xâm thực quá lớn.

“Cách đây 5 năm, tôi đi cùng bạn bè tới Hội An du lịch và rất yêu thành phố này. Sau lần đó chúng tôi quyết định sẽ quay lại Hội An vào một ngày nào đó để khám phá thêm nét văn hóa cổ kính và được đắm mình trên bờ biển Cửa Đại thơ mộng. Lần trở lại này thì bờ biển Cửa Đại không còn đẹp và trải dài cát trắng nữa. Sóng cuốn vào tận hàng dừa trên bờ. Bạn bè tôi ai cũng tiếc nuối vì biển đã lấn sâu quá vào đất liền...”, chị Nubia Ferreira cho biết.

Theo quan sát của PV GĐ&XH, hiện có rất nhiều du khách trong và ngoài nước tới Hội An khi muốn tắm biển Cửa Đại thì phải tắm gần bờ và phải “ngắm” một bờ kè bằng… bao tải bố, rêu bám xanh. Vẻ đẹp của bãi biển Cửa Đại ngày nào giờ chỉ còn trong ký ức. Đặc biệt, sau cơn bão số 3 vừa qua, bờ biển Cửa Đại lại toang hoác, bị nước biển ngoạm sâu vào, cây cối chỏng chơ, công trình ven biển nứt đổ nghiêng ngả…

Hiện bờ biển Cửa Đại đang được khắc phục sạt lở tạm bằng các bao bố.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch UBND TP. Hội An cho biết, tình trạng sạt lở tại bờ biển Cửa Đại vốn đã nghiêm trọng, sau cơn bão số 3 lại càng trầm trọng hơn. Tuyến bờ biển Cửa Đại dài hơn 7km, trong những năm gần đây, vùng bờ biển Hội An bị biến động sạt lở nghiêm trọng, bình quân mỗi năm biển lấn sâu vào đất liền tại khu vực phường Cửa Đại từ 30m- 50m. Đặc biệt, năm 2014 đoạn bờ biển từ bãi tắm công cộng đến cầu cảng Cửa Đại bị sạt lở rất lớn gây ảnh hưởng đến nhiều công trình ven biển, các tuyến đường giao thông và gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản của nhân dân…

“Thời gian qua, một số đoạn được đầu tư kè bê tông cốt thép ở phía trước trụ sở UBND phường Cửa Đại, một số khu du lịch có làm kè tuy nhiên vẫn không ngăn được sạt lở. Phía khu vực bãi tắm công cộng ngay đường Cửa Đại chạy ra biển, năm 2014 đã đầu tư làm 300 m kè mềm công nghệ của Hà Lan, năm 2015 kè thêm 100 m nữa với kinh phí hai năm khoảng 20 tỷ đồng nhưng chỉ tạm ổn chứ chưa hết lo..”, ông Dũng cho biết.

Ông Dũng lo ngại mùa mưa bão năm nay không biết bờ biển Cửa Đại sẽ bị sạt lở thêm như thế nào. “Địa phương báo cáo tỉnh, đang làm dự toán để khắc phục tạm thời. Còn về lâu dài thì ngoài tầm của địa phương, cần cấp trên sớm xem xét, làm kè chứ để càng lâu thì sóng biển càng nuốt đất”, ông Dũng chia sẻ.

Thủ phạm do đâu?

Khách du lịch đi trên bờ biển Cửa Đại thay vì bãi cát đẹp thì nay là những…bao bố.

Trăn trở, thắt lòng trước sự sạt lở ở bờ biển Cửa Đại, trung tuần tháng 9 vừa qua, chính quyền Quảng Nam đã mời các nhà khoa học trong và ngoài nước tổ chức hội thảo nhằm “cứu” lấy biển Cửa Đại. Đa số các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước đều cho rằng, một trong những nguyên  nhân chính khiến bờ biển Cửa Đại sạt lở trong những năm qua là do các công trình thủy điện thượng nguồn sông Vu Gia và Thu Bồn ngăn sông, suối không cho cát và bùn đổ về.

Theo GS.TS. Trần Đình Hòa, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, ông và nhóm nghiên cứu đã có những nghiên cứu tổng quan tình hình xói lở và bồi lấp các cửa sông ven biển Miền Trung. Các tác giả cho thấy các diễn biến, biến động cửa sông ven biển là rất phức tạp và ảnh hưởng lớn đến đời sống và phát triển kinh tế xã hội của cả vùng. Ngoài các nguyên nhân do thiên tai, các tác giả cũng đã chỉ ra những nguyên nhân chủ quan như nạn khai thác cát quá mức, tình trạng chặt phá rừng đầu nguồn...

Còn GS.TS. Hitoshi Tanaka (nguyên Chủ tịch Hội quốc tế về nghiên cứu và kỹ thuật thủy văn môi trường vùng Châu Á Thái Bình Dương, hiện là Phó Chủ tịch Hội Xây dựng dân dụng Nhật Bản) cho rằng nguyên nhân sạt lở bờ biển Cửa Đại là do sự suy giảm bùn cát từ thượng lưu.

Về phía Quảng Nam, ông Lê Trí Thanh (Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam) cho rằng, một trong những nguyên nhân sạt lở là do xây dựng thủy điện ở thượng nguồn sông Vu Gia – Thu Bồn làm ngăn bùn, cát bồi đắp. Do đó, việc khai thác cát phải được kiểm tra, rà soát lại kể cả việc khai thác có phép và nhất là khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn và Vu Gia. “Việc sạt lở bờ biển Cửa Đại là vấn đề phức tạp nhưng phải nghiên cứu hết sức cẩn thận nếu không sẽ còn sạt lở khủng khiếp hơn. Phải tìm ra giải pháp căn cơ, lâu dài”, ông Thanh nói.

Đức Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội