Bạo lực học đường: Khi những va chạm nhỏ trở thành bi kịch
GĐXH - Những vụ việc đau lòng, hành vi bạo lực, lệch chuẩn trong học sinh liên tục xuất hiện thời gian gần đây phản ánh rõ những rạn nứt về nhân cách, sự khủng hoảng tâm lý và khoảng trống đáng báo động trong giáo dục đạo đức, kỹ năng ứng xử học đường.
Lớp học không còn an toàn
Trung tuần tháng 10, một vụ xô xát giữa học sinh lớp 10 tại Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An được ghi lại và chia sẻ trên mạng xã hội, gây bức xúc dư luận. Theo clip, một nam sinh mặc áo đen giữ tóc và dí mặt bạn nữ xuống ghế, đồng thời liên tục đánh vào đầu nạn nhân, trong khi một số học sinh khác đứng xem và cổ vũ. Nhiều em còn dùng điện thoại ghi hình, chụp lại vụ việc.
Ngay sau đó, nhà trường yêu cầu giáo viên nhắc nhở học sinh liên quan, mời phụ huynh trao đổi và phối hợp giáo dục. Hai em chính thức tạm nghỉ học tại nhà để gia đình giám sát, đồng thời rút kinh nghiệm. Phó Hiệu trưởng nhà trường, ông Cao Anh Tuấn, cho biết, nguyên nhân xung đột bắt nguồn từ mâu thuẫn kéo dài từ trước khi các em nhập học. Dù đã khai giảng, các em vẫn nhắn tin thách thức nhau, dẫn đến vụ việc đáng tiếc.

Nam sinh túm tóc dí mặt nữ sinh vào ghế. Ảnh: Cắt từ clip.
Chỉ từ vài tin nhắn trêu chọc, một lần cãi vã trên mạng hay mâu thuẫn nhỏ trong lớp, nhiều học sinh chọn cách giải quyết bằng bạo lực, thậm chí dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Một vụ việc thương tâm khác xảy ra tại Trường THCS Minh Lạc (tỉnh Hà Tĩnh). Vào khoảng 11h25 ngày 24/9, em Ng.Kh.M. (14 tuổi, lớp 9) cùng hai bạn xảy ra xích mích với Lê Văn Phương (18 tuổi, lớp 11, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Giáo dục thường xuyên Cẩm Xuyên). Sau đó, Phương dùng gậy gỗ đánh vào đầu M., gây chấn thương sọ não. Mặc dù được chuyển từ Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh sang Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị, M. không qua khỏi. Tối 12/11, Viện Kiểm sát Nhân dân Khu vực 1 Hà Tĩnh phê chuẩn quyết định tạm giam Phương để điều tra về hành vi "Cố ý gây thương tích".
Mới đây, dư luận kinh sợ trước hình ảnh camera giám sát một nam sinh lớp 8 ở Lào Cai dùng dao nhọn đâm liên tiếp vào vai và lưng bạn, rồi kéo nạn nhân xuống hồ nước.
Trước đó, ở Thanh Hóa, trên đường đi học về, một nam sinh lớp 12 bị bạn học dùng dao đâm vào vùng cổ dẫn đến tử vong; một nam sinh lớp 10 đang ngồi trong lớp cũng bị nhóm bạn lớp 11 tấn công, gây xuất huyết não với tiên lượng xấu.
Ở Nghệ An, một nam sinh khác bị bạn học cùng trường và nhóm bạn đánh hội đồng bất tỉnh trong quán bida, phải phẫu thuật sọ não.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, chỉ trong hai năm học gần đây, toàn tỉnh ghi nhận hàng chục vụ bạo lực học đường, nhưng con số thực tế có thể cao hơn nhiều, bởi còn nhiều vụ chưa được báo cáo kịp thời.

Một nam sinh lớp 12 ở Thanh Hóa bị bạn học dùng dao đâm ở vùng cổ dẫn đến tử vong. Ảnh chụp màn hình.
Ngoài áp lực học tập, học sinh hiện nay còn đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn trong thiết lập mối quan hệ xã hội, vấn đề học tập và định hướng nghề nghiệp, bắt nạt trên mạng, xâm hại tình dục, các vấn đề về giới tính và tình yêu tuổi học trò, lạm dụng Internet và game, sử dụng chất kích thích, thiếu kỹ năng xã hội…
Theo tiến sĩ Nguyễn Hằng Ly, Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học Vinh, hành vi gây hấn phổ biến ở lứa tuổi học đường, xuất phát từ tác động tâm lý, giáo dục và xã hội mang tính tiêu cực, ảnh hưởng cả người gây hấn lẫn nạn nhân.
Mạng xã hội đang trở thành "người dẫn đường" nguy hiểm, những clip đánh nhau, trả thù, khoe hung khí tràn lan, cùng các lượt like, share cổ vũ "đánh cho hả giận", khiến một số học sinh ngộ nhận rằng hung hăng là mạnh mẽ, còn bao dung là yếu đuối. Ranh giới giữa thật, ảo bị xóa nhòa, chỉ một bình luận kích động cũng có thể thổi bùng mâu thuẫn. Gia đình cũng đóng vai trò quan trọng, nhưng không ít cha mẹ lo mưu sinh, đi làm xa, ít trò chuyện, ít lắng nghe con. Một đứa trẻ không được dạy cách kiềm chế cảm xúc, không biết xin lỗi hay cảm ơn, không được ôm ấp và chia sẻ, rất dễ phản ứng cực đoan khi bị tổn thương.
Trường học nơi giáo dục toàn diện
Tuổi dậy thì là giai đoạn tâm sinh lý biến đổi mạnh. Chỉ một lời chê bai hay tổn thương nhỏ cũng có thể trở thành "giọt nước tràn ly" với những em vốn đang lo âu, tự ti. Dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 18/2025 về tư vấn học đường, nhưng ở nhiều nơi, phòng tư vấn vẫn hoạt động hình thức; giáo viên kiêm nhiệm thiếu kỹ năng tâm lý.

Một nam sinh ở Nghệ An bị bạn học cùng trường và nhóm bạn đánh hội đồng bất tỉnh trong quán bida. Ảnh chụp màn hình camera.
Một ngôi trường đáng mơ ước không chỉ có điểm số cao, mà còn là nơi mỗi em cảm thấy an toàn, được hiểu và hỗ trợ. Khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" cần trở thành nếp sống hàng ngày, không chỉ treo trên tường.
Việc chú trọng khen thưởng học sinh giỏi, bỏ quên các em cá tính khác biệt hoặc học lực trung bình, yếu dễ tạo khoảng cách, gây tổn thương, khiến các em thu mình hoặc phản ứng tiêu cực.
Chính phủ cũng yêu cầu thực hiện dạy 2 buổi/ngày miễn phí đến hết THCS, khuyến khích THPT, nhằm tạo điều kiện cho học sinh tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm, thể thao, nghệ thuật, kỹ năng sống. Đây là hướng đi cần thiết để các em phát triển toàn diện, không chỉ giỏi chữ mà còn biết yêu thương, kiểm soát bản thân.
Những vụ bạo lực học đường không còn hiếm, từ việc xích mích trong lớp, xung đột trên mạng, đến bạo lực nghiêm trọng ngoài trường học. Đây là hồi chuông cảnh báo về giáo dục nhân cách, kỹ năng sống và sự đồng hành của người lớn gia đình, nhà trường và xã hội.
Giáo dục nhân cách không thể bắt đầu ở trường mà phải từ gia đình, nơi người lớn làm gương mỗi ngày. Học sinh cần được dạy cách kiềm chế cảm xúc, nhận biết hành vi đúng, sai, đồng thời nhà trường phải thực sự trở thành nơi an toàn, nơi các em được quan tâm và đồng hành trong quá trình phát triển.
Thông báo
Cùng chuyên mục
Lớp học đặc biệt của cô giáo ở Ninh Bình không thể tự đi lại
Giáo dục -GĐXH - Không có bục giảng, phấn trắng, chị Tâm ở xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình vẫn tận tụy truyền đạt kiến thức và nuôi dưỡng tình yêu học tập cho trẻ nhỏ.
Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình
Giáo dục -Hành trình trở thành "cô giáo" của chị Nguyễn Thị Ngọc Tâm (SN 1990, trú xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) không giống với bất kỳ ai. Mắc bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, chị phải chịu đựng những lần gãy xương nhiều không đến xuể và chẳng thể đi lại. Thế nhưng, với khát khao cháy bỏng được trở thành cô giáo, suốt 22 năm qua, chị vẫn bền bỉ với lớp học "5 không", truyền cảm hứng và dạy học miễn phí cho các em học sinh.
Ngày Nhà giáo Việt Nam đặc biệt của những thầy cô giáo đang điều trị ung thư
Giáo dục -Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, Bệnh viện K tổ chức thăm hỏi, động viên và trao quà tới 100 người bệnh là thầy cô giáo đang điều trị tại bệnh viện.
Toàn văn thư chúc mừng của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Giáo dục -GĐXH - Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn gửi thư chúc mừng các thế hệ nhà giáo, cán bộ quản lý, viên chức và người lao động ngành Giáo dục. Dưới đây là toàn văn bức thư.
Tuyển sinh Đại học 2027: Điều chỉnh "điểm sàn" ngành giáo viên, pháp luật và sức khỏe
Giáo dục -Từ năm 2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh quy định điều kiện xét tuyển đầu vào với các phương thức xét tuyển không sử dụng kết quả thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông ở các ngành đặc thù.
Những lời chúc hay, ý nghĩa chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Giáo dục -GĐXH - Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, mỗi lời chúc ý nghĩa là một món quà tinh thần vô giá gửi đến những người thân, bạn bè đã và đang làm công tác giáo dục. Dưới đây là những lời chúc hay, ý nghĩa gửi đến thày cô giáo nhân ngày đặc biệt này.
Hà Nội chính thức ra mắt Hệ thống quản trị trường học số HanoiSchool
Giáo dục -Hà Nội chính thức ra mắt Hệ thống quản trị trường học số tích hợp nghiệp vụ quản lý, điều hành và hỗ trợ dạy, học trên môi trường số, được kỳ vọng tạo bước chuyển trong quản trị giáo dục Thủ đô.
Văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh: Làm sao để người học đạt chuẩn C1?
Giáo dục -Người đi làm lo khó đạt chuẩn C1 khi học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh, chuyên gia đề nghị các trường cải thiện chất lượng giảng dạy và có lộ trình cho người đang học.
Hà Nội: Hơn 700 học sinh tranh tài lập trình robot giải bài toán ô nhiễm đô thị
Giáo dục -GĐXH - Ngày 15/11, Vòng Chung kết Toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã diễn ra tại Trường THCS New School (phường Vạn Phúc, Hà Nội). Sự kiện thu hút 700 học sinh đến từ gần 50 trường học, cùng tranh tài ở bốn bảng đấu gồm Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp và Ưu tú.
Vì sao hiệu trưởng phải giao tiếp bằng tiếng Anh?
Giáo dục -Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là chủ trương được kỳ vọng tạo đột phá cho giáo dục. Tuy nhiên, quy định hiệu trưởng, hiệu phó phải nói được tiếng Anh với người nước ngoài, giáo viên dạy các môn bằng tiếng Anh và hàng loạt tiêu chí đi kèm đang đặt ra bài toán về tính khả thi.
