Bé 15 tuổi mắc buồng trứng đa nang, bác sĩ chỉ ra sai lầm nhiều trẻ dậy thì mắc phải

Trước khi phát hiện buồng trứng đa nang, Bích Thùy (15 tuổi, TP.HCM) tăng cân nhanh trong một năm, từ 55 kg lên 73 kg, có thời điểm tăng 1-1,5 kg chỉ trong vài tuần. Em thường xuyên mệt mỏi, uể oải, cảm xúc thất thường, nổi nhiều mụn và chu kỳ kinh nguyệt kéo dài 40-45 ngày.

Buồng trứng đa nang ngày càng được phát hiện ở tuổi dậy thì

Tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết khi đến khám, Thùy cao 1,5 m, béo phì độ 2, xuất hiện gai đen ở cổ, mụn viêm kéo dài, chu kỳ kinh nguyệt bất thường và cảm xúc không ổn định.

Kết quả thăm khám và xét nghiệm cho thấy cô bé có tình trạng kháng insulin. Khi cơ thể giảm đáp ứng với insulin, tuyến tụy phải sản xuất nhiều insulin hơn để duy trì đường huyết. Lượng insulin tăng cao có thể kích thích buồng trứng sản xuất nhiều hormone androgen, làm gián đoạn quá trình phát triển nang trứng và cản trở quá trình rụng trứng.

Đây là một trong những cơ chế liên quan đến sự xuất hiện các biểu hiện của buồng trứng đa nang, chẳng hạn rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, mụn trứng cá hoặc rậm lông.

Theo bác sĩ Hoàng, béo phì thường gặp ở khoảng 50% bệnh nhân buồng trứng đa nang, đặc biệt là béo phì vùng bụng. Hội chứng này phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nhưng ngày càng được phát hiện ở trẻ gái trong giai đoạn dậy thì.

Tăng cân mất kiểm soát làm tăng nguy cơ buồng trứng đa nang

Một năm trước, Thùy bắt đầu tăng cân nhanh. Em có sức ăn lớn, thường xuyên lựa chọn đồ ăn nhanh và nước ngọt có gas, trong khi lịch học dày đặc khiến thời gian dành cho vận động rất ít.

Theo bác sĩ Hoàng, lối sống là một trong những yếu tố cần được lưu ý ở trẻ thừa cân, béo phì. Chế độ ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng, đường và chất béo kết hợp với việc ít vận động có thể làm tăng nguy cơ béo phì và các rối loạn chuyển hóa, trong đó có tình trạng kháng insulin.

Bên cạnh chế độ ăn và vận động, stress kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nội tiết ở tuổi dậy thì. Giai đoạn này trẻ dễ chịu áp lực từ việc học tập và các thay đổi tâm lý, vì vậy cần được quan tâm cả về thể chất lẫn tinh thần.

Thiếu ngủ hoặc ngủ không đúng giờ cũng có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học và quá trình điều hòa hormone. Việc sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, đặc biệt vào buổi tối, có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và thói quen sinh hoạt của trẻ.

Bác sĩ Hoàng cho biết thêm, lối sống ít vận động khiến tỷ lệ mỡ cơ thể tăng và có thể ảnh hưởng đến các hormone liên quan đến chuyển hóa. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 87% thanh thiếu niên Việt Nam chưa đạt mức vận động thể chất, trong đó tỷ lệ này ở nữ giới khoảng 91% và nam giới khoảng 82%.

Buồng trứng đa nang ở tuổi dậy thì nguy hiểm thế nào?

Buồng trứng đa nang có thể gây rối loạn nội tiết và chuyển hóa nếu không được phát hiện, kiểm soát phù hợp. Ở trẻ gái tuổi dậy thì, hội chứng này có thể biểu hiện bằng kinh nguyệt không đều, mụn trứng cá, rậm lông hoặc những thay đổi liên quan đến cân nặng.

Theo bác sĩ, tình trạng rối loạn phóng noãn kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản khi trẻ bước vào tuổi trưởng thành. Bên cạnh đó, buồng trứng đa nang còn liên quan đến nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa như kháng insulin, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ xem việc trẻ tăng cân nhanh, nổi nhiều mụn hoặc kinh nguyệt thất thường là những thay đổi bình thường của tuổi dậy thì. Khi các biểu hiện kéo dài hoặc xuất hiện đồng thời với tình trạng thừa cân, béo phì, trẻ nên được đưa đi khám để đánh giá nguyên nhân.

Kiểm soát buồng trứng đa nang cần đồng hành cùng con

Với Thùy, bác sĩ Hoàng xây dựng liệu trình điều trị nhằm vừa kiểm soát cân nặng, vừa ổn định nội tiết trong giai đoạn dậy thì. Bên cạnh thuốc theo chỉ định, em được hướng dẫn điều chỉnh chế độ ăn và tăng cường vận động.

Cha mẹ cần đồng hành cùng trẻ trong quá trình thay đổi thói quen, thay vì yêu cầu giảm cân nhanh. Chế độ ăn nên đảm bảo đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển, ưu tiên protein nạc, chất béo lành mạnh, rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu chất xơ; đồng thời hạn chế đồ ngọt, nước ngọt có gas, thực phẩm chiên rán và đồ ăn nhanh.

Trẻ cũng cần duy trì vận động phù hợp, khoảng 30 phút mỗi ngày theo khả năng, đồng thời xây dựng giờ ngủ ổn định và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử.

"Đối với tuổi dậy thì, không phải giảm cân nhanh là tốt. Trẻ cần được giảm cân an toàn, đặc biệt cần có sự đồng hành của cha mẹ. Những thay đổi nhỏ dễ thực hiện và duy trì hơn sự thay đổi lớn và đột ngột", bác sĩ Hoàng nói.

Theo bác sĩ, cha mẹ có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản như cho trẻ ngủ sớm hơn, hạn chế tích trữ đồ ăn vặt trong nhà, giảm thời gian xem tivi và khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày. Việc kiểm soát cân nặng và điều chỉnh lối sống phù hợp không chỉ hỗ trợ điều trị buồng trứng đa nang mà còn giúp giảm nguy cơ các vấn đề chuyển hóa về lâu dài.

Người phụ nữ 25 tuổi mắc hội chứng buồng trứng đa nang vẫn sinh con khỏe mạnh nhờ làm điều này

GĐXH - Mắc hội chứng buồng trứng đa nang, tiền tiểu đường, tăng men gan và tăng huyết áp, người phụ nữ 25 tuổi đã mang thai và sinh con khỏe mạnh nhờ được kiểm soát bệnh lý nền trước IVF.