Bệnh lao đang ngày càng trẻ hóa

Để đưa ra con số ước tính như trên, nhà dịch tễ học Kathryn Snow từ Khoa nhi thuộc Đại học Melbourne (Úc), cùng các đồng nghiệp, đã phân tích dữ liệu bệnh lao toàn cầu năm 2012 của Tổ chức Y tế thế giới và thống kê chi tiết hơn từ Brazil, Indonesia, Nam Phi, Romania và Estonia.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ước tính có 1,05 triệu người trong độ tuổi 20-24, 535.000 người từ 15-19 tuổi và 192.000 người từ 10-14 tuổi mắc bệnh lao trong năm 2012. Như vậy, ước tính có tổng cộng 1,8 triệu người mới trong giới trẻ mắc bệnh lao. 

Đây là ước tính toàn cầu đầu tiên về tỷ lệ mắc bệnh lao trong nhóm tuổi 10-24. Các nhà nghiên cứu cho rằng con số thực tế có thể lên tới 3 triệu.

Cũng theo các nhà nghiên cứu, Nam Á là khu vực có số ca mắc bệnh lao mới cao nhất, với 721.000 người trong độ tuổi 10-24, kế đến là châu Phi hạ Sahara (534.000 người). Chuyên gia Snow cho rằng những người trẻ từ 20-24 có nguy cơ mắc bệnh lao cao hơn hai nhóm còn lại có thể là vì nhóm này tiếp xúc nguồn nhiễm bệnh nhiều hơn thông qua bạn bè và bạn học cùng lứa.

Bệnh lao bị cho là một trong 10 nguyên nhân gây chết người hàng đầu trên toàn cầu. Ảnh: REUTERS

Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây, số ca mắc lao ở trẻ em có sự gia tăng đột biến.

Theo bác sĩ Trần Ngọc Đường - Trưởng khoa Nhi (BV Phạm Ngọc Thạch), mỗi năm khoa Nhi điều trị cho khoảng 550 - 620 trẻ mắc lao, trong đó phổ biến nhất vẫn là lao phổi, chiếm 60% tổng số ca mắc. Trẻ mắc lao thường có nguồn lây nhiễm từ người thân đã bị mắc lao. Bệnh chủ yếu lây qua đường hô hấp, thường lây lan khi trẻ tiếp xúc thường xuyên với những người mắc lao như người thân trong gia đình, người giúp việc; thậm chí trẻ còn có thể bị lây bệnh ở trường học, ngoài cộng đồng khi tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây...

Bệnh lao ở trẻ em thường gặp các thể như lao sơ nhiễm, lao màng não, lao kê, lao phổi và lao màng phổi. Mặc dù hiện nay đa số trẻ đều được chích ngừa vaccine phòng lao BCG từ khi chào đời, nhưng vaccine chỉ có thể ngăn ngừa được các thể lao cấp tính. Do đó, trẻ có nguy cơ sẽ bị nhiễm lao nếu tiếp xúc thường xuyên với nguồn lây mà không có sự phòng ngừa.

“Thông thường trẻ mắc lao do sự chủ quan của người lớn, không cho trẻ uống thuốc phòng ngừa đầy đủ. Khoa học chứng minh, nếu trẻ được uống thuốc phòng lao thì sẽ hạn chế được 60% khả năng mắc lao”- bác sĩ Trần Ngọc Đường chia sẻ thêm.

Theo thống kê của Bệnh viện Lao và bệnh phổi tỉnh Bình Định, những năm gần đây, số bệnh nhân mắc bệnh lao có chiều hướng giảm. Cụ thể, năm 2016, bệnh viện khám 15.826 người, thu nhận điều trị lao các thể 1.443 bệnh nhân, lao phổi dương tính 641 bệnh nhân. Năm 2017, số bệnh nhân tiếp nhận khám giảm còn 13.019 người, thu nhận điều trị lao các thể còn 1.215 bệnh nhân, lao phổi dương tính còn 593 bệnh nhân.

Tuy nhiên, điều đáng lo là số bệnh nhân lao trẻ tuổi ngày càng tăng. Cụ thể, năm 2016, Bệnh viện Lao và bệnh phổi tỉnh Bình Định thu nhận điều trị lao các thể cho 23 bệnh nhân lao là trẻ em. Năm 2017, con số này tăng lên 24 và quý I năm nay có 4 bệnh nhân lao là trẻ em.

Bác sĩ Nguyễn Văn Chánh, Trưởng Khoa Khám - Cấp cứu - Chỉ đạo tuyến Bệnh viện Lao và bệnh phổi tỉnh Bình Định, nhìn nhận trước đây phần lớn bệnh nhân của khoa là người già, người từ 55 tuổi trở lên. Vài năm gần đây, xuất hiện nhiều ca là trẻ em, thanh niên.

Trước tình hình bệnh lao có những diễn biến phức tạp, có sự gia tăng số ca mắc mới không chỉ ở người lớn mà còn ở trẻ nhỏ, Bộ Y tế, Chương trình chống Lao quốc gia và BV Phổi Trung ương đã thành lập Quỹ hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao.

Lily (th)