Bí quyết góp phần cho ra đời những em bé khỏe mạnh
GiadinhNet - Thành lập từ tháng 8/2015, chỉ trong một thời gian ngắn, Trung tâm Sàng lọc - Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh của Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ đã từng bước triển khai các kỹ thuật cao trong việc chẩn đoán, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, góp phần nâng cao chất lượng dân số thành phố và các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Đa dạng các mô hình nâng cao chất lượng dân số
Nhiều năm qua, ngành DS - KHHGĐ TP Cần Thơ đã thực hiện tốt công tác giảm sinh, với tỷ lệ dưới 2 con/ phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Theo chủ trương của ngành Dân số, TP Cần Thơ cần điều chỉnh mức sinh hợp lý, chuyển từ phương châm tuyên truyền "Mỗi cặp vợ chồng chỉ nên sinh từ một đến hai con" thành "Mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ hai con" cùng với việc triển khai đa dạng mô hình nâng cao chất lượng dân số. Do đó, Trung tâm Sàng lọc - Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh giữ vai trò to lớn trong việc góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Hiện nay, Trung tâm thực hiện nhiệm vụ sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh cho tất cả thai phụ và sơ sinh tại khu vực ĐBSCL, đồng thời, hỗ trợ mạng lưới sàng lọc của 12 tỉnh trong khu vực (trừ tỉnh Long An). Đây là đơn vị giữ vai trò chủ yếu trong chỉ đạo về chuyên môn kỹ thuật, vận hành hệ thống thu thập mẫu máu, xét nghiệm, chẩn đoán các bệnh thuộc chương trình sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh. Trung tâm còn phát triển và huấn luyện các kỹ thuật sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh cho cán bộ y tế tuyến dưới. Đồng thời, quản lý chất lượng sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và trẻ sơ sinh tuyến dưới; tiếp nhận, theo dõi và tư vấn điều trị (tùy khả năng) một số loại dị tật bẩm sinh ở giai đoạn bào thai và sơ sinh phát hiện được trong quá trình sàng lọc, chẩn đoán.
Khoa Chẩn đoán trước sinh và Khoa Sơ sinh của Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ thực hiện khám, tư vấn trước sinh và sơ sinh. Khoa Chẩn đoán hình ảnh thực hiện siêu âm 3 tháng đầu đo độ mờ da gáy tầm soát hội chứng Down; siêu âm 3 tháng giữa khảo sát hình thái thai, tầm soát phát hiện các dị tật thai; thực hành các xét nghiệm máu sơ sinh, lấy máu gót chân tầm soát ba bệnh bẩm sinh: Suy giáp trạng, thiếu men G6PD và tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh. Ngoài ra, đơn vị còn thực hiện sàng lọc điếc bẩm sinh và tim bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.
Thực hiện gần 10.000 ca sàng lọc, chẩn đoán trước sinh
Trong các mặt hoạt động chuyên môn của Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ, nổi bật là vai trò của Trung tâm Sàng lọc - Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh, vừa thực hiện vượt chỉ tiêu của Tổng cục DS - KHHGĐ giao, vừa nâng cao ý thức cộng đồng về hiệu quả của việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Từ đó, việc thực hiện sàng lọc theo hình thức xã hội hóa ngày càng thuận lợi. Đơn vị đảm đương tốt vai trò Trung tâm thứ tư của cả nước, góp phần nâng cao chất lượng dân số địa phương và các tỉnh vùng ĐBSCL.
Năm 2016, Trung tâm đã thực hiện sàng lọc - chẩn đoán trước sinh hơn 9.700 ca, tăng 52% so với năm 2015. Trong đó, có 437 ca nguy cơ cao, chấm dứt thai kỳ 70 trường hợp bị bất thường hệ thần kinh, đa dị tật, bất thường hệ bạch huyết, bất thường nhiễm sắc thể. Về sàng lọc, chẩn đoán sơ sinh, Trung tâm thực hiện lấy máu gót chân hơn 36.000 ca, tăng 38,8% so với năm 2015, trong đó, thực hiện tại Bệnh viện Phụ sản thành phố hơn 13.000 ca. Qua đó, phát hiện 248 trẻ bất thường: thiếu men G6DP, suy giáp bẩm sinh, tăng sản tuyến thượng thận, có 36 trẻ được chuyển lên tuyến trên điều trị. Trung tâm đã thực hiện sàng lọc tim bẩm sinh và khiếm thính hơn 25.000 trẻ sơ sinh, phát hiện 7 trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh bị thông liên thất, thông liên nhĩ, hẹp động mạch phổi, hở van 2 lá, tứ chứng Fallot; hợp đồng xã hội hóa sàng lọc trước sinh và sơ sinh với các tỉnh: Hậu Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, An Giang, Bạc Liêu và TP Cần Thơ.
Đề án nhân văn của ngành Dân số
Hiện nay, Tổng cục DS-KHHGĐ đang triển khai Đề án Sàng lọc - Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh tại hầu hết các địa phương.
Theo các chuyên gia, ước tính mỗi năm cả nước có khoảng hơn 1 triệu trẻ em sinh ra, trong đó có khoảng 22.000 - 30.000 trẻ bị dị tật bẩm sinh. Nếu được sàng lọc trước sinh và sơ sinh tốt thì sẽ phát hiện được khoảng 1.700 trẻ bị Thalassemia thể nặng; 1.400 trẻ bị bệnh Down; 500 trẻ bị dị tật ống thần kinh; 200 trẻ bị suy giáp trạng bẩm sinh; 10.000 - 20.000 trẻ bị thiếu men G6PD và nhiều bệnh lý di truyền, dị tật bẩm sinh khác. Nếu thai phụ được sàng lọc trước sinh kết hợp với sàng lọc sơ sinh thì sẽ loại bỏ được 95% những dị tật bất thường và cho ra đời những đứa trẻ hoàn toàn khỏe mạnh.
- Sàng lọc: Là việc sử dụng các biện pháp thăm dò đơn giản, dễ áp dụng, có độ chính xác tương đối cao để phát hiện các cá thể trong một cộng đồng nhất định có nguy cơ hoặc sẽ mắc một bệnh lý nào đó. Sàng lọc trước sinh được tiến hành trong thời gian mang thai. Sàng lọc sơ sinh được tiến hành ngay trong những ngày đầu khi sinh.
- Chẩn đoán trước sinh: Là việc sử dụng các biện pháp thăm dò đặc hiệu được tiến hành trong thời gian mang thai để chẩn đoán xác định những trường hợp nghi ngờ mắc bệnh thông qua việc sàng lọc.
- Chẩn đoán sơ sinh: Là việc sử dụng các biện pháp thăm dò, xét nghiệm đặc hiệu đối với trẻ ngay trong những ngày đầu sau khi sinh để chẩn đoán xác định những trường hợp nghi ngờ mắc bệnh thông qua việc sàng lọc.
Ngày nay, y học hiện đại cho phép thực hiện nhiều phương pháp chẩn đoán trước sinh đơn giản như siêu âm tại các cơ sở y tế, giúp phát hiện sớm các dị tật của thai nhi như: Bệnh tim bẩm sinh, bệnh Down, dị tật ống thần kinh và nhiều dị tật bẩm sinh khác. Đối với sàng lọc sơ sinh sẽ được tiến hành khi trẻ sơ sinh từ 36 - 48 giờ tuổi, sau sinh sẽ được nhân viên y tế lấy máu gót chân, việc sàng lọc sơ sinh sẽ cho phép xác định một số bệnh thường gặp như thiếu men G6PD (gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động); suy giáp trạng bẩm sinh. Nếu những bệnh này được phát hiện và điều trị sớm, trẻ sẽ phát triển bình thường, những đứa trẻ sinh ra có bệnh sẽ được điều trị kịp thời.
P.Vĩnh
Thu Sương
Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay trong bụng mẹ
Dân số và phát triển - 5 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia khuyến cáo thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ, bởi nhiều bất thường nguy hiểm như thiếu máu thai nhi, rối loạn tuần hoàn hoặc dị tật bẩm sinh.
Nâng cao vị thế trẻ em gái qua Hội thi 'Là con gái để tỏa sáng'
Dân số và phát triển - 21 giờ trướcGĐXH - Hội thi "Là con gái để tỏa sáng" là sân chơi bổ ích giúp học sinh nâng cao kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và kỹ năng sống. Chương trình góp phần nâng cao vị thế trẻ em gái, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.
Đau bụng khi đi du lịch, người phụ nữ 28 tuổi sốc mất máu vì thai ngoài tử cung vỡ
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Đang trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh, người phụ nữ 28 tuổi bất ngờ đau bụng dữ dội, ngất xỉu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là thai ngoài tử cung vỡ gây xuất huyết ổ bụng ồ ạt.
Nôn nóng có con, nhiều cặp vợ chồng vô tình giảm cơ hội thụ thai vì thói quen này
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Tin rằng quan hệ đúng ngày rụng trứng sẽ giúp sớm có con, tuy nhiên, sau nhiều tháng rồi nhiều năm kiên trì, kết quả vẫn không như mong đợi.
Mãn kinh 5 năm, người phụ nữ 41 tuổi sinh con nhờ trứng hiến tặng sau hành trình 12 năm tìm con
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Nhờ thụ tinh trong ống nghiệm với trứng hiến tặng cùng quá trình theo dõi thai kỳ chặt chẽ, chị đã sinh con gái khỏe mạnh sau 12 năm chờ đợi.
Khám vì bí tiểu, người đàn ông 63 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt, khối u phình to gấp 5 lần
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Nhập viện cấp cứu do bí tiểu, ông Tiến (63 tuổi) bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Khối u khiến tuyến tiền liệt phình to gấp 5 lần bình thường và chỉ số PSA tăng cao gấp 40 lần ngưỡng cho phép.
Sương mù não ở phụ nữ mãn kinh dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcMãn kinh là bước ngoặt lớn với nhiều thay đổi thể chất ở phụ nữ nhưng một khía cạnh đáng lo ngại thường bị bỏ qua là tình trạng sương mù não gây suy giảm trí nhớ và mất tập trung nghiêm trọng.
Vòng tránh thai có an toàn không? Các tác dụng phụ và biến chứng hiếm gặp
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcVòng tránh thai là phương pháp ngừa thai có hiệu quả bảo vệ từ 95% đến 97%. Tuy nhiên, liệu biện pháp này có thực sự an toàn tuyệt đối cho sức khỏe sinh sản của phụ nữ?
Từ ca bệnh cụ bà U80 đến người mẹ trẻ gen Z, chuyên gia cảnh báo: Ung thư cổ tử cung không loại trừ ai!
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcVừa qua, Khoa Phụ Sản - Bệnh viện 354 đã tiếp nhận điều trị cho hai ca bệnh ung thư cổ tử cung rất đặc biệt. Chuyên gia Sản khoa cảnh báo: Dù ở tuổi thanh xuân hay đã mãn kinh hàng chục năm, ‘sát thủ thầm lặng’ này thực sự không loại trừ một ai.
Tiểu gắt, bí tiểu kéo dài, người phụ nữ 53 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ tới
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Tiểu gắt suốt và bí tiểu suốt 1 tuần, nguyên nhân không phải do bệnh lý đường tiết niệu thông thường mà xuất phát từ một khối nang lớn ở vùng chậu chèn ép bàng quang.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.