Biết bất lợi cho sức khỏe: Nhiều người vẫn chọn giờ đẹp sinh con

Tại Cần Thơ, theo thống kê của Trung tâm CSSKSS thành phố về số ca sinh mổ ở các cơ sở y tế công lập trong thành phố thì việc sản phụ chọn phương pháp sinh mổ đang trở thành vấn đề đáng quan ngại.

Trong 6 tháng đầu năm 2014, thành phố có 4.485 sản phụ sinh mổ, trên tổng số gần 9.600 sản phụ sinh tại các cơ sở y tế công lập. Tỷ lệ sinh mổ chiếm đến 46,5%, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Số liệu này, Trung tâm CSSKSS chỉ thống kê ở 4 cơ sở y tế công lập, được thực hiện kỹ thuật sinh mổ. Đó là BVĐK Trung ương Cần Thơ, BVĐK TP Cần Thơ, BVĐK quận Thốt Nốt và BVĐK quận Ô Môn. Bác sĩ Nguyễn Thị Bé Năm, Giám đốc Trung tâm CSSKSS thành phố cho biết: Theo quy định, chương trình CSSKSS chỉ thực hiện trong hệ thống y tế công lập. Ở hệ thống bệnh viện tư nhân, trung tâm thu thập số liệu nhằm phục vụ cho mục tiêu dự báo.

Bệnh viện tư nhân không nằm trong đơn vị sản khoa được Bộ Y tế quy định phải thực hiện nhiệm vụ tư vấn cho sản phụ yên tâm chọn phương pháp sinh thường, trường hợp sinh thường không đảm bảo sức khỏe cho bà mẹ và thai nhi mới được sinh mổ. Do vậy, những sản phụ quyết định chọn phương pháp sinh mổ từ quá trình mang thai, hầu hết đều sinh ở bệnh viện tư. Dẫn đầu số ca sinh mổ trong 6 tháng đầu năm 2014 ở hệ thống bệnh viện tư nhân tại TP Cần Thơ là Bệnh viện Quốc tế Phương Châu (trước đây là Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Phương Châu): Có 687 ca sinh mổ, chiếm tỷ lệ 80,3% trên tổng số sản phụ sinh tại bệnh viện (855 người). Như vậy, cứ 10 sản phụ vào đây thì có đến 8 người chọn phương pháp sinh mổ. Có nhiều lý do để sản phụ chọn phương pháp sinh mổ như: Sợ phải trải qua cơn đau đẻ, sợ sinh thường làm rách tầng sinh môn (khâu lại sẽ đau đớn, ảnh hưởng quan hệ vợ chồng); hoặc nhiều người cần mổ bắt con vào ngày cuối tuần để chồng có mặt ở bệnh viện, không ảnh hưởng đến công việc làm ăn.

Ngoài ra, lý do phổ biến nhất là tâm lý mê tín, muốn con ra đời vào ngày tốt, giờ tốt. Chị Nguyễn Thị Mỹ L, công tác tại một ngân hàng thương mại ở Sóc Trăng cho biết: Mẹ chồng chị đã chọn “giờ đẹp, ngày đẹp” để chị sinh mổ. “Còn một tuần nữa mới đủ ngày để tôi sinh em bé, nhưng trong khoảng thời gian đó không có ngày hoàng đạo, gia đình tôi thống nhất cho tôi được sinh mổ. Hy vọng sau này cuộc đời của con trai tôi sẽ tốt đẹp(?!).Trước khi mổ, bác sĩ siêu âm cho biết thai nhi đã nặng trên 3 ký nên tôi rất yên tâm”, chị L nói.

 

 Bà mẹ sinh mổ ít sữa hơn sinh thường, em bé không đủ nguồn sữa mẹ sẽ dễ bị suy dinh dưỡng.  
Ảnh: Dương Ngọc 

Theo chỉ đạo của TP Cần Thơ, Trung tâm CSSKSS thành phố đã ký kết hợp đồng trách nhiệm với BVĐK thành phố để phối hợp thực hiện chương trình CSSKSS cho bà mẹ và trẻ sơ sinh. Trong đó, có công tác hỗ trợ tư vấn cho sản phụ chọn phương pháp sinh thường. Tuy nhiên, trong 6 tháng đầu năm 2014 số sản phụ sinh mổ tại bệnh viện này cũng ở mức trên 45% (1.378 ca mổ bắt con trên tổng số 3.042 sản phụ).

Trao đổi với các sản phụ chủ động chọn biện pháp sinh mổ, do sợ cơn đau đẻ và muốn con mình được ra đời vào giờ “hoàng đạo”, hầu như không chị nào biết được những điểm bất lợi cho sức khỏe của sản phụ và em bé sinh mổ mà chương trình CSSKSS quốc gia đã đúc kết.

Đó là, sản phụ sinh mổ phải dùng thuốc kháng sinh để chống nhiễm trùng, có khi đến vài ba ngày sau mới có sữa, em bé không được bú nguồn sữa non như trẻ sinh thường nên dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa. Bà mẹ sinh mổ cũng ít sữa hơn sinh thường, em bé không đủ nguồn sữa mẹ dễ bị suy dinh dưỡng.

Nếu sinh thường, những cơn co tử cung của sản phụ sẽ giúp kích thích hệ hô hấp của thai nhi, em bé vừa lọt lòng mẹ đã khóc ngay là hiện tượng bé há miệng hớp không khí. Trẻ sinh mổ không được hưởng cơ chế này. Do bào thai được bao bọc bằng lớp nước ối, khi bác sĩ lấy thai, sẽ làm em bé “giật mình” dễ bị hít phải nước ối, dẫn đến bệnh về đường hô hấp hoặc tình trạng bị thở khò khè trong nhiều tháng sau sinh.

Đối với bà mẹ sinh mổ, dễ bị các tai biến như: Lệch nội mạc tử cung, dính ruột, tắc ruột, tắc ống dẫn trứng gây vô sinh thứ phát hoặc bị mang thai sớm vì vỡ kế hoạch. Bác sĩ Nguyễn Thị Bé Năm cho biết: Nhiều chị em mới mổ bắt con chưa đầy năm, đến trung tâm khám phát hiện đã mang thai vài tháng. Do sinh mổ làm tử cung bị lệch, tuột vòng tránh thai. Các trường hợp này, vết mổ tử cung không cho phép mang thai, phải xử lý thai dễ dẫn đến vô sinh thứ phát.

Bác sĩ CKII Nguyễn Hữu Dự, Phó Giám đốc BVĐK TP Cần Thơ cho biết: “Để sản phụ chịu sinh thường, bệnh viện đặc biệt coi trọng công tác tư vấn để sản phụ và thân nhân tin tưởng vào biểu đồ chuyển dạ. Tuy nhiên, với những sản phụ không chịu được cơn đau đẻ, nằng nặc đòi mổ bắt con thì bệnh viện cũng phải phục vụ”. Ở tuyến cơ sở, tất cả các cơ sở y tế có khoa sản đều được thành phố hướng dẫn quy định thực hiện biểu đồ chuyển dạ. Tuy nhiên, do hạn chế về nhân sự nên việc thực hiện lại không nghiêm ngặt. Bác sĩ Nguyễn Thị Bé Năm cho biết: Trong các đợt kiểm tra do Trung tâm CSSKSS thành phố thực hiện tại các cơ sở sản khoa, trong biểu đồ chuyển dạ, nhân viên khoa sản không đánh dấu theo đồ thị (theo dõi cơn co tử cung qua từng mốc thời gian), mà ghi rất chung chung là “tử cung mở trọn”, nếu tử cung mở trọn mà cho sản phụ sinh mổ là sai quy định. Đối với các trường hợp này, đoàn kiểm tra của thành phố luôn nghiêm túc phê bình đơn vị phải rút kinh nghiệm.