Bộ GD-ĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học công lập và tư thục

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT được bộ này ban hành ngày 9/4, quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học nhằm chi tiết, cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo. Thông tư có hiệu lực từ ngày ký.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 26 là mở rộng phạm vi áp dụng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học, bao gồm giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp trong các cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Quy định này góp phần bảo đảm sự thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trong toàn hệ thống giáo dục đại học. Trước đó, Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học công lập.

Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học gồm 3 nhóm tiêu chuẩn cơ bản: tiêu chuẩn về đạo đức; tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng; tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Các tiêu chuẩn này được thiết kế theo từng chức danh nghề nghiệp, bảo đảm tính phân tầng và phù hợp với yêu cầu của từng vị trí việc làm.

Trong đó, tiêu chuẩn về đạo đức nhấn mạnh yêu cầu về phẩm chất, uy tín, tinh thần trách nhiệm, sự công bằng và liêm chính trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học… Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng quy định yêu cầu về trình độ chuyên môn và chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp. Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ tập trung vào khả năng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, sử dụng ngoại ngữ và tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn…

Việc xây dựng hệ thống chuẩn theo hướng này tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục đại học thực hiện bố trí, phân công, giao nhiệm vụ và đánh giá giảng viên theo vị trí việc làm, đồng thời làm căn cứ xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ.

Thông tư số 26 cũng quy định rõ các nội dung chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ giảng viên đại học.

Theo đó, các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31/12/2026 được công nhận tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo quy định mới.

Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học được tuyển dụng, tiếp nhận hoặc thay đổi vị trí việc làm sang vị trí việc làm giảng viên đại học trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành thì không yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học.

Theo Thông tư số 26, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học hoặc người đứng đầu đơn vị thuộc, trực thuộc cơ sở giáo dục đại học được phân cấp theo thẩm quyền căn cứ vào chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học để bố trí, phân công, giao nhiệm vụ cho giảng viên đại học và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo vị trí việc làm tương ứng với chức danh giảng viên đại học; xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giảng viên đại học theo thẩm quyền.

Thông tư cũng quy định cụ thể nhiệm vụ của giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp, bao gồm các nhóm nhiệm vụ chủ yếu như: giảng dạy và hướng dẫn người học; tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; biên soạn giáo trình, tài liệu; thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tham gia các hoạt động hợp tác, phục vụ cộng đồng và quản lý theo phân công…

Đối với từng chức danh, các yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiên cứu khoa học và đóng góp học thuật được quy định theo mức độ phù hợp, góp phần định hướng rõ lộ trình phát triển nghề nghiệp của giảng viên.

Thông tư không áp dụng đối với giảng viên thuộc các cơ sở giáo dục đại học do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý, phù hợp với đặc thù của các lực lượng này.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT góp phần hoàn thiện khung pháp lý về phát triển đội ngũ giảng viên đại học, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới.

Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là yêu cầu bắt buộc với giáo dục đại học để thực hiện Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ và Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo của Bộ Chính trị. Trong đó, Nghị quyết 57 yêu cầu các trường đại học trở thành trung tâm nghiên cứu, sáng tạo tri thức và chuyển giao công nghệ hàng đầu.

Nghị quyết 71 đặt mục tiêu thúc đẩy nghiên cứu trong giáo dục đại học, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đưa giáo dục đại học Việt Nam tiệm cận quốc tế. Cụ thể, đến năm 2030 có ít nhất 8 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á, ít nhất 1 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới trong một số lĩnh vực theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín. Đến năm 2035, có ít nhất 2 cơ sở giáo dục đại học nằm trong nhóm 100 trường hàng đầu thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam nằm trong nhóm 20 quốc gia có chất lượng giáo dục tốt nhất thế giới; ít nhất 5 cơ sở giáo dục đại học nằm trong nhóm 100 trường hàng đầu thế giới./.