Bỏ tiền tỷ mua chung cư, mòn mỏi chờ… sổ đỏ

Từ nhiều năm nay, 45 hộ dân sống tại tòa nhà Sông Đà (ngõ 165 Cầu Giấy) làm đơn kiến nghị lên chủ đầu tư yêu cầu làm sổ đỏ nhưng bị từ chối. Ảnh: Cao Tuân

Chỉ nhận được... lời hứa

Sau khi chuyển về ở chung cư Meco Complex, ngõ 102 Trường Chinh, Hà Nội năm 2015, ông Tô Đại Diễm đã được chủ đầu tư thông báo nộp hồ sơ để làm giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà (sổ đỏ). Hơn 1 năm đã trôi qua, nhưng kết quả là đến nay, sổ đỏ vẫn không thấy đâu, chủ đầu tư cũng chẳng có bất cứ phản hồi nào về vấn đề này.

Quá sốt ruột, ông Diễm đã quyết định làm đơn xin lấy lại hồ sơ để tìm cách tự đi làm sổ đỏ. “Tôi nộp ngay từ khi mua nhà, khoảng 1 năm rồi, nộp đầy đủ hồ sơ rồi mà không hiểu lý do vì sao chưa làm được. Chủ đầu tư nói là ai có nhu cầu thì nộp hồ sơ, hôm nay gặp mới té ngửa hồ sơ chúng tôi gửi vẫn chưa được chuyển đi. Tôi rất sốt ruột vì tuổi cao sức yếu rồi, cũng muốn cho nhanh gọn đi, sau này con cái đỡ lo”, ông bày tỏ.

Tương tự, tại tòa chung cư Sông Đà (ngõ 165 Cầu Giấy, Hà Nội), từ nhiều năm qua, 45 hộ dân liên tục làm đơn kiến nghị lên chủ đầu tư yêu cầu làm sổ đỏ nhưng đều bị từ chối. Những ngày này, các hộ dân ở đây như “ngồi trên đống lửa” khi có nhiều thông tin về chủ đầu tư của một số dự án đem cắm sổ đỏ của tòa nhà đi thế chấp ngân hàng.

Bà La Thúy Phương, Tổ phó phụ trách tòa nhà cho biết: “Tôi và nhiều hộ dân dọn về đây sống 11 năm, nhưng đến nay Công ty CP Sông Đà 1 (chủ đầu tư dự án) chưa thông báo chính thức làm sổ đỏ cho cư dân. Qua nhiều đời giám đốc, người dân chỉ nhận được những lời hứa hẹn. Chúng tôi sợ một ngày nào đó tòa nhà bị siết nợ như nhiều nơi khác”.

Đây là câu chuyện không chỉ xảy ra ở một vài chung cư đơn lẻ, mà khá phổ biến ở Hà Nội. Hàng nghìn người dân ở những khu chung cư cao cấp, mỗi căn giá hàng tỷ đồng, đến nhà thu nhập thấp, nhà giá rẻ, hay nhà tái định cư đang phải sống chung với tình cảnh “bỏ tiền thật mua nhà mà chỉ như đi ở trọ” vì chưa được công nhận quyền sở hữu. Kéo theo đó là hàng loạt những khó khăn, phức tạp trong cuộc sống cũng như khi muốn chuyển nhượng, mua bán lại.

Cần xem lại vấn đề quản lý

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, Luật sư Vi Văn Diện (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho biết: “Tôi cho rằng, chính quyền các cấp chưa nhận thức đúng trách nhiệm, thiếu quyết tâm chỉ đạo sâu sát, giải quyết khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện. Sự tham gia, phối hợp của các ngành, các cấp chưa chặt chẽ, thiếu tích cực, chưa triển khai đồng bộ các giải pháp”.

Theo Luật sư Diện, có 3 nguyên nhân khiến nhiều chung cư hiện nay chưa thể cấp được sổ đỏ như: Thứ nhất, việc ký hợp đồng mua bán nhà thường do các công ty con, hoặc công ty thứ cấp tại các dự án nhà ở thực hiện. Trường hợp này chủ đầu tư thứ cấp chưa có quyền sử dụng đất, nên không thể làm sổ đỏ cho người dân; Thứ hai, nhiều chủ đầu tư chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý về đất đai đã xây dựng công trình nhà ở và đã bàn giao nhà cho người mua; Thứ ba, trường hợp tổ chức được Nhà nước giao đất làm dự án nhưng không xây dựng nhà ở để bán mà đã chuyển cho cán bộ công nhân viên khác, không có hợp đồng chuyển nhượng với từng cá nhân mà thông qua cơ quan.

GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thì cho rằng, một phần nguyên nhân do cách thức quản lý của cơ quan nhà nước hiện nay là trao quyền cho chủ đầu tư được làm đầy đủ các giấy tờ, thủ tục… sau đó cơ quan nhà nước mới bắt đầu thụ lý làm sổ đỏ. Trên thực tế, nhiều chủ đầu tư còn xây dựng sai phép, không đúng quy hoạch, chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính… thì cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ không xem xét cấp sổ đỏ. Vì những sai phạm của chủ đầu tư mà không cấp sổ đỏ cho người dân là không phù hợp, ở đây lỗi không phải do người mua nhà. Cơ chế này cần thay đổi thì việc cấp sổ đỏ cho người dân ở các chung cư mới hiệu quả.

Cũng theo GS Đặng Hùng Võ, việc chủ đầu tư vi phạm thì cứ sai chỗ nào xử phạt chỗ đó và cần xử phạt ngay từ lúc đang xây dựng. Tuy nhiên, bên cạnh việc xử phạt, thì điều quan trọng hơn là cần nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan có thẩm quyền. Dù vậy, việc xử phạt dù có cao thì chỉ có hiệu quả về răn đe chứ không có hiệu quả về hành vi quản lý. Hiệu quả về hành vi quản lý là cơ quan cấp trên phải yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ phải cấp ngay, như thế người dân mới được hưởng. Còn việc xử phạt thì chủ đầu tư chịu thiệt, nhưng mà sau khi nộp phạt xong rồi họ lại tiếp tục không làm sổ đỏ thì việc phạt cũng vô nghĩa.

Cao Tuân/Báo Gia đình & Xã hội