Bộ trưởng: Xử lý cao hơn một mức với các trường hợp phản ứng sau tiêm vaccine COVID-19

Bộ trưởng Bộ Y tế: "Nguy cơ rất cao và hiện hữu có thể xuất hiện thêm đợt dịch nữa"

Tại Hội nghị tập huấn trực tuyến với hơn 700 điểm cầu về an toàn tiêm chủng, quản lý tiêm chủng và xử lý phản ứng không mong muốn sau tiêm vaccine COVID-19 sáng 26/3, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định đây là vấn đề rất được quan tâm. Vì thế, lãnh đạo Bộ đã yêu cầu tất cả địa phương phải mời các cơ sở y tế tham dự bao gồm cả y tế tư nhân vì một người có phản ứng sau tiêm có thể đến bất cứ cơ sở y tế nào. 

"Việc chẩn đoán, xử lý theo đúng quy định của Bộ Y tế là để phản ứng phụ không mong muốn không tiến triển nặng hơn" - ông nói.

Bộ trưởng nhấn mạnh vaccine là vấn đề nóng với tất cả các nước toàn cầu, đến nay hơn 250 loại vaccine được các nước nghiên cứu phát triển, nhưng chỉ 13 loại được cấp phép với 486 triệu liều sử dụng trên toàn cầu.

"Cuộc đua vaccine và thiếu hụt nguồn cung là hiện hữu" - Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay. Ảnh: Trần Minh

Nhiều quốc gia ngay từ đầu dịch COVID-19 đã có sự đầu tư mạnh mẽ và mua loại vaccine đó. "Cuộc đua vaccine và thiếu hụt nguồn cung là hiện hữu", Bộ trưởng nói và thông tin một số nước có phương thức mua rủi ro (đầu tư rủi ro) nghĩa là khi vaccine chưa phát triển, họ đã đặt mua, thậm chí gần 30 nước đã mua quá nhu cầu so với nhu cầu thực tế người dân, có nước mua cao hơn 400%.

Ở Việt Nam, Bộ Y tế đã nỗ lực đàm phán, trao đổi với các hãng sản xuất vaccine COVID-19 có đăng ký trên thế giới và đề nghị cung ứng cho thị trường Việt Nam như AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson, Sputnik V… Trước đó, Bộ Y tế đã có trao đổi với các nước để có hợp tác nghiên cứu sản xuất, phát triển vaccine ở Việt Nam, sẵn sàng thử nghiệm giai đoạn 3 ở Việt Nam.

"Điều đó có nghĩa là Việt Nam đi bằng mọi phương án để tiếp cận vaccine nước ngoài một cách sớm nhất", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Hội nghị tập huấn trực tuyến với hơn 700 điểm cầu tham gia. Ảnh: Trần Minh

Bên cạnh đó, từ quý 2/2020, Việt Nam đã thúc đẩy nghiên cứu, sản xuất vaccine trong nước. 2/4 công ty đã đi vào thử nghiệm. Đánh giá chung, Bộ trưởng cho hay các vaccine này "an toàn với sử dụng".

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị và Nghị quyết 21/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Y tế đã cố gắng để sớm tiếp cận thêm nguồn vaccine trên thế giới. Trong tháng 4/2021, theo kế hoạch, Việt Nam sẽ nhận khoảng 1,4 triệu liều vaccine AstraZeneca đầu tiên qua cơ chế COVAX, tuy nhiên, do điều kiện khách quan từ nhà cung cấp nên lộ trình cung ứng sẽ chậm lại khoảng gần 1 tháng. Điều này có nghĩa là trong 3 tuần đầu tháng 4 sẽ không có vaccine của COVAX hay bất kỳ vaccine nào khác. Bộ trưởng cho biết, Cục Quản lý dược đã 2 lần có văn bản đề nghị các đối tác và Bộ Y tế cũng có văn bản đề nghị đại sứ một số nước tăng cường tiếp cận nguồn cung ứng vaccine dồi dào hơn cho Việt Nam.

"Khan hiếm nguồn cung vaccine toàn cầu hiện nay là hiện hữu và là thách thức với các nước đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Chúng ta không phải là nước ưu tiên tối đa trong việc tiếp cận do tình hình dịch kiểm soát tốt", ông nói.

Trong sử dụng vaccine, Bộ trưởng cho hay vừa qua có tâm lý e ngại phản ứng không mong muốn sau tiêm. Thực tế, tất cả vaccine kể cả vaccine cũ đều có phản ứng. Tổ chức Y tế thế giới phân ra 2 loại phản ứng thông thường và phản ứng không mong muốn nặng sau tiêm. Với phản ứng thông thường như sốt, đau mỏi cơ,… sẽ hết nhanh, tỷ lệ này khá cao. 

Một số nước châu Âu vừa qua có làm chậm lại quá trình tiêm chủng vaccine AstraZeneca do ghi nhận có tình trạng đông máu sau tiêm, nhưng sau khi đánh giá thì không có bất cứ mối liên quan nào giữa vaccine và hiện tượng đông máu này. Do đó, nhiều nước châu Âu quay lại tiêm.

Tại Việt Nam, Bộ trưởng cho hay, Bệnh viện Bạch Mai đã rà soát kỹ tất cả các trường hợp phản ứng nặng hơn bình thường và trong hơn 42.200 người tiêm (tính đến hết ngày 25/3) không ghi nhận bất cứ trường hợp nào có hiện tượng đông máu.

Khẳng định tất cả loại vaccine đều có phản ứng sau tiêm và không vì lý do đó mà chậm lại hay e ngại vaccine, Bộ trưởng nhấn mạnh những phản ứng không mong muốn sau tiêm vaccine AstraZeneca ở nước ta đều nằm trong khuyến cáo của nhà sản xuất và WHO. 

Do đó, ông đề nghị "phải hết sức bình tĩnh và trên quan điểm xử lý cao hơn một mức". Lãnh đạo Bộ yêu cầu hội đồng chuyên môn và các cơ quan cần đánh giá tổng thể, chi tiết các trường hợp phản ứng không mong muốn sau tiêm. Bộ Y tế xác định "tiêm đến đâu an toàn đến đấy".

Bộ trưởng nhấn mạnh với các cơ sở y tế, điều quan trọng nhất là xử lý ngay và cao hơn một mức với các trường hợp có biểu hiện phản ứng sau tiêm để đảm bảo an toàn, hiệu quả. Sau buổi tập huấn này, Bộ trưởng yêu cầu các Sở Y tế phải tập huấn cho tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn, lưu ý đến thời hạn bảo quản, cách sử dụng với tất cả các loại vaccine COVID-19. "Việc này phải làm nhanh, chính xác" – Bộ trưởng yêu cầu.

Võ Thu