Bộ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại buổi làm việc với tỉnh Quảng Ngãi.
Đó là những nhận định của Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi về hội chứng viêm dày sừng da bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ và bệnh mới phát sinh tại huyện Sơn Hà (tỉnh Quảng Ngãi) vào ngày 28/4.
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, đối với căn bệnh này, về phía địa phương cả hệ thống chính trị đã vào cuộc cùng với ngành Y tế đã và đang hết sức nỗ lực để tìm cách chẩn đoán, phát hiện căn nguyên và điều trị. Bộ Y tế cũng đã cử 03 đoàn công tác vào tận vùng có bệnh để khảo sát đánh giá thực trạng, tìm nguyên nhân và phương pháp điều trị thích hợp.
Riêng lần này đã có hơn 40 người gồm các chuyên gia đầu ngành về mặt dịch tễ học, về lâm sàng điều trị, các huyên khoa nội, chuyên khoa lây, chống độc, da liễu và các nhà nghiên cứu về phòng thí nghiệm để nghiên cứu các tác nhân gây bệnh cũng như các yêu tố môi trường về thực phẩm, về nước và các độc chất,...
Khảo sát của các đoàn dựa trên phương pháp thiết kế khoa học, bước đầu rõ ràng là trong năm 2012 có 79 trường hợp mắc bệnh và 07 trường hợp tử vong, tập trung chủ yếu tại xã Ba Điền và ở làng Rêu. Rõ ràng ở đây là tập trung ở nhóm người trẻ, với biểu hiện là viêm dày sừng da bàn tay, bàn chân, sau đó là có biểu hiện nhiễm độc gan và thường tử vong bệnh suy đa phủ tạng.
Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến kiểm tra lâm sàng cho một bệnh nhân.
Những nghiên cứu này cũng mới chỉ là khảo sát ban đầu, sau đợt này sẽ tiếp tục tổ chức đoàn nghiên cứu hùng mạnh với khoảng 30- 50 người vào trong thời gian từ 7- 10 ngày theo một hệ thống nghiên cứu chặt chẽ như các nghiên cứu của các tổ chức quốc tế về mặt dịch tễ, căn nguyên và lâm sàng và trong đợt khảo sát này thì cũng phải chờ kết quả phân tích về vi sinh, về độc chất lấy từ nước, từ thực phẩm, từ môi trường, từ các con ký sinh trùng, côn trùng và các bệnh phẩm.
Khảo sát ban đầu cho thấy rằng, đây không rõ là một bệnh nhiễm trùng, có nghĩa là loại trừ, gần như không thấy rõ vai trò của Rickettsia. Thứ hai là thấy rõ những biểu hiện về bệnh do nhiễm độc và nhiễm độc gan, mà hướng vào nhiễm độc ở da nhưng không qua con đường tiếp xúc mà có thể là qua con đường ăn uống.
Do vậy mà Đoàn hướng nhiều về nhiễm độc qua đường ăn uống, vì đây là vùng 100% là người dân tộc thiểu số, lại có thói quen ăn gạo ủ. Loại gạo này ủ rất lâu mà không phơi khô, phơi nóng và các tập tục, thói quen về vệ sinh môi trường kém mặc dù kinh tế đối với thôn, xã này không phải là quá nghèo. Mặt khác, người dân lại bất hợp tác trong việc điều trị bệnh, tâm lý bị bệnh nhưng không muốn đến bệnh viện để điều trị, hoặc đang điều trị ở bệnh viện nhưng chưa khỏi thì họ lại bỏ về nhà.
Theo Bộ Trưởng, để xử lý tình thế trước tình huống hiện nay, trước mắt phải cố gắng để khống chế tử vong, cụ thể là Bộ sẽ cung cấp thêm cho y tế địa phương những trang thiết bị về chống độc gan, các phương tiện lọc máu và chỉ đạo các bệnh viện Trung ương và khu vực ở trong vùng giúp tiếp nhận bệnh nhân nặng; thứ hai là đưa ra phát đồ điều trị cập nhật hơn; thứ ba là sẽ cử cán bộ từ các bệnh viện trong khu vực như Huế, Đà Nẵng vào tăng cường hỗ trợ co Ba Tơ và cho Quảng Ngãi trong việc điều trị bệnh, nhất là các trường hợp nặng; thứ tư là trong thời gian sớm nhất, Bộ sẽ cấp xe cấp cứu để có thể vận chuyển bệnh nhân từ dưới xã lên Trung tâm Y tế huyện, lên bệnh viện đa khoa tỉnh trong trường hợp cần thiết một cách nhanh chóng; thứ năm là Bộ sẽ làm việc với Bảo hiểm Y tế, cũng như chính quyền địa phương để cung cấp đủ các thuốc cần thiết cho bệnh nhân.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng đã yêu cầu UBND tỉnh, MTTQ và các nhà hảo tâm vào cuộc giúp cho bà con nhân dân ở xã Ba Điền và các xã lân cận có người mắc bệnh nhanh chóng có ngay nguồn gạo đảm bảo, để không dùng đến nguồn gạo hiện nay người dân ở đây đang dùng- đây là một trong những yếu tố mà Đoàn đã bắt đầu nghĩ có khả năng là gạo mốc để lâu cũng có thể ảnh hưởng đến sự nhiễm độc.
Kiểm tra nguồn gạo ăn - một trong những mối nghi ngờ gây nhiễm độc.
Về phòng bệnh, Bộ Y tế chỉ đạo Cục Y tế dự phòng phối hợp với Sở Y tế cùng địa phương tập trung xử lý môi trường; yêu cầu Viện Sốt rét- ký sinh trùng- côn trùng Quy Nhơn giúp huyện trong việc phun hóa chất diệt các loại côn trùng, cũng như muỗi và các loại côn trùng như bọ ve, mò, vắt; tiến hành khử độc, khử trùng xung quanh nơi ở của các hộ dân, kể cả nguồn nước uống; tăng cường truyền thông giáo dục, mời những người biết tiếng dân tộc xuống vận động từng nhà bà con thực hiện ăn sạch, uống sạch, ở sạch sẽ. Đồng thời, đề nghị kêu gọi hỗ trợ thêm cho Quảng Ngãi để cung cấp thêm các vitamin, chất dinh dưỡng, bổ sung thức ăn hàng ngày cho bà con trong vùng bệnh. Hy vọng như vậy sẽ hạn chế được ca bệnh và ngăn chặn được ca tử vong.
Bộ trưởng cho rằng, vấn đề tìm căn nguyên bệnh hiện nay vẫn là một thách thức, nên trong thời gian tới song song với giảm số ca tử vong và phòng chống bệnh vẫn phải tiếp tục nghiên cứu để có kết quả chính thức về căn nguyên của bệnh.
Trước đó, vào sáng 28/4, Bộ trưởng đã có chuyển khảo sát thực địa và kiểm tra tình hình dịch tễ, khám bệnh cho một số bệnh nhân tại xã Ba Điền, huyện Ba Tơ- vùng tâm điểm của bệnh.
Đức Hoàng - Hoàng Uyên
