Bộ Y tế nâng cảnh báo phòng chống virus Zika lên cấp độ 2

Cuối giờ chiều 30/3, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã tổ chức cuộc họp trực tuyến ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh do virus Zika để triển khai công tác đáp ứng phòng chống dịch.

Báo cáo tình hình dịch bệnh do virus Zika, PGS.TS Trần Đắc Phu – Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, cho biết: Tính đến ngày 30/3, trên thế giới có 61 quốc gia và vùng lãnh thổ thông báo có sự lưu hành hoặc lây truyền virus Zika. Riêng trong 3 tháng đầu năm 2016, đã ghi nhận thêm trên 30 nước có sự lưu hành hoặc lây truyền virus Zika.

Tại Việt Nam, từ đầu năm 2016 đến ngày 30/3, hệ thống giám sát dịch bệnh của Việt Nam, các viện Vệ sinh Dịch tễ/Pasteur đã thu thập và xét nghiệm 784 mẫu tìm virus Zika tại 32 tỉnh, thành, kết quả đều âm tính với virus Zika.

PGS.TS Phu cho hay, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp nào xét nghiệm dương tính với virus Zika, đồng thời phủ nhận thông tin có ca bệnh dương tính với virus Zika tại Khánh Hòa.

Về trường hợp một công dân Úc được cho là nhiễm virus Zika ngay sau khi trở về từ Việt Nam, Bộ Y tế cho biết, hiện chưa khẳng định chắc chắn trường hợp này có nhiễm virus Zika ở Việt Nam hay không do chưa có đầy đủ thông tin, bằng chứng về lộ trình đi đến của trường hợp này sau khi rời Việt Nam.

Ông Phu cho rằng, dù đã liên hệ với rất nhiều nơi để tìm kiếm thông tin nhưng việc cung cấp thông tin cụ thể (bệnh nhân này ở khách sạn nào, đi đâu…) rất khó khăn.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì cuộc họp trực tuyến. Ảnh: V.Thu

Các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cho biết, do chưa có miễn dịch trong cộng đồng và người dân chưa có ý thức tự giác, chủ động việc ngăn ngừa muỗi đốt… nên khi virus Zika xâm nhập vào nước ta, rất dễ lây lan trên diện rộng. Ngoài ra, 80% các trường hợp nhiễm virus Zika không có biểu hiện triệu chứng nên khó phát hiện sớm, xử lý triệt để ổ dịch.

Về công tác giám sát, hiện có 11 cơ quan, đơn vị có khả năng chuyên môn để xét nghiệm, trong đó có 3 đơn vị đã tiến hành xét nghiệm, gồm Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Pasteur TP HCM.

Bộ Y tế cũng yêu cầu thực hiện giám sát các trường hợp đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh thông qua hệ thống sản nhi.

Bộ đã thành lập 4 đội đáp ứng nhanh tại tuyến Trung ương và khu vực sẵn sàng ứng phó dịch bệnh, tổ chức các đoàn công tác của Bộ Y tế đi kiểm tra, chỉ đạo địa phương phòng chống dịch bệnh. Thành lập 8 đoàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh do virus Zika năm 2016 để đi kiểm tra, giám sát tại các tỉnh trọng điểm có nguy cơ cao trên toàn quốc.

Đại diện của các Trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội), Tân Sơn Nhất (TP HCM) cho biết, hiện hai Trung tâm đã tiến hành kiểm tra hành khách qua máy đo thân nhiệt. Tuy nhiên, một khó khăn là 80% ca nhiễm virus Zika không có biểu hiện lâm sàng, đặc biệt là các khách từ vùng dịch về nên hiện chưa tiến hành khai tờ khai về dịch bệnh Zika, hiện chỉ mới triển khai áp dụng cho Ebola, MERS-CoV. Hiện hai Trung tâm đang không có cách sàng lọc khách đến từ vùng dịch để tập trung giám sát.

Chia sẻ khó khăn trong công tác phòng, chống dịch bệnh do virus Zika, ông Nguyễn Đắc Tài – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, một trong 4 địa phương mà du khách người Úc (bị nhiễm virus Zika) đã đặt chân đến trong tháng 3 vừa qua, cho biết: Sáng 30/3, tỉnh đã nâng mức độ cảnh báo lên cấp độ 2, coi như đã có ca mắc virus Zika. Tuy nhiên, vấn đề khó khăn với tỉnh này là khách du lịch hiện không chỉ nhập cảnh ở cửa khẩu quốc tế Cam Ranh của địa phương, mà chủ yếu đến từ các cửa khẩu khác, đặc biệt là du khách đi xuyên Việt, rất khó kiểm soát.

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, dù hiện nay, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ ca bệnh nào nhiễm virus Zika, tuy nhiên, để tăng cường phòng chống dịch bệnh do virus Zika, cần nâng mức cảnh báo lên cấp độ 2 – coi như đã có ca bệnh.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến lý giải: "Xung quanh nước ta trong châu Á và vùng Đông Nam Á có nhiều nước đã ghi nhận sự lưu hành ca bệnh do virus Zika, đặc biệt là các nước có chung đường biên giới như Lào, Campuchia, Thái Lan… đã có ca bệnh".

Nhiều người đi từ vùng dịch (không chỉ là người Việt về nước, mà còn là du khách nước ngoài đi từ vùng dịch về, rồi tới Việt Nam) đặc biệt là vùng Nam Mỹ, Caribe….

Ngoài ra, ở Việt Nam hiện có sự lưu hành của muỗi vằn – loại muỗi truyền cả bệnh sốt xuất huyết Degue và bệnh do virus Zika. Việt Nam cũng là nước có điều kiện thời tiết, khí hậu nhiệt đới, tình hình biến đổi khí hậu phức tạp, góp phần ảnh hưởng đến nguy cơ xâm nhập và lây truyền bệnh.

Bên cạnh đó, để kiểm soát chặt chẽ du khách quốc tế đi từ vùng dịch bằng đường hàng không, đường biển, Bộ trưởng đề nghị các Trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế ở các cảng hàng không, sân bay quốc tế phối hợp công an cửa khẩu có tờ khai riêng cho bệnh do virus Zika, tập trung ưu tiên số 1 các trường hợp đi từ Brazil, Argentina, Colombia...

Xác định việc kiểm soát ca bệnh di chuyển bằng đường bộ là rất khó, Bộ trưởng đề nghị các địa phương phải phối hợp với ngành du lịch, kiểm soát khách sạn lớn, khách sạn có nhiều khách nước ngoài.

Bệnh do virus Zika lây truyền chủ yếu qua muỗi đốt, không lây qua tiếp xúc hoặc qua đường hô hấp. Cục Y tế dự phòng khuyến cáo biện pháp tốt nhất để phòng chống bệnh do virus Zika là phòng chống muỗi đốt bằng những hoạt động thiết thực, đơn giản như: mặc quần áo dài tay, nằm ngủ mắc màn, sử dụng kem xoa chống muỗi. Bên cạnh đó, mỗi hộ gia đình cần chủ động diệt lăng quăng/bọ gậy bằng những hoạt động định kỳ hàng tuần.

Võ Thu/Báo Gia đình & Xã hội