Bỗng dưng… chóng đói, thèm ăn liên tục

Tăng cường vận động sẽ cải thiện tích cực hội chứng chuyển hoá. Ảnh: TL

Ngày 8 bữa vì rối loạn chuyển hoá

Cách đây 2 tuần, bà Trần Thị T (71 tuổi, ở Ninh Bình) bỗng nhiên rất hay đói, cảm giác “trống bụng”, thích ăn nhiều dù chỉ mới “dứt bữa”. “Nếu không ăn thì tôi mệt, đau đầu, chóng mặt, không tỉnh táo và luôn thấy lâng lâng, cảm giác đường huyết hạ lắm rồi”, bà T nói.

Những ngày đầu, vì không có đồ ăn sẵn nên bà T bị đói nhiều, có lần vì mệt quá, bà phải tìm nơi nằm nghỉ ngơi gấp vì nếu không sẽ chực ngã. Sau đó, bà luôn mang theo người đồ ăn như kẹo, bánh, chuối… “Lúc nào cũng phải có cảm giác ấm bụng, có thức ăn trong bụng thì mới yên tâm tỉnh táo được”, bà T nhớ lại.

Cũng vì cảm giác đói liên tục nên bà T phải nạp năng lượng liền tù tì 8 bữa/ngày. Bắt đầu 6h sáng, bà uống sữa. Sau đó, cứ cách 2 -3h bà lại ăn một bữa. Đến nỗi 3h sáng bà lại phải dậy ăn dù trước khi đi ngủ đã uống một ly sữa đầy. Con gái bà T cho biết, bà có tiền sử bị gout và đang sử dụng thuốc bình ổn huyết áp. “Khoảng 2-3 năm gần đây, mẹ tôi tránh tuyệt đối các món có thể làm tăng axit uric gây bệnh gout, chỉ ăn vài món cơ bản. Có thời gian dài mẹ tôi chỉ ăn cà chua, rau sam”, con gái bà T nói.

Với chế độ 8 bữa/ngày, chỉ trong 2 tuần, bà T tăng tới 5kg. Lo lắng có thể mắc bệnh, bà T đi khám ở Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Tại đây, bà được làm các xét nghiệm, siêu âm ổ bụng, tuyến giáp… Dù lượng đường trong máu của bà chỉ ở mức 5,4mmol/l (trong giới hạn bình thường từ 4,4-6,1), nhưng các bác sĩ phát hiện bà bị mắc chứng rối loạn chuyển hoá. Các bác sĩ kê đơn cho bà uống thuốc điều trị, giúp cơ thể bà được điều hoà, không còn cảm giác bị đói. Cùng với uống thuốc 3 tháng, bà T phải điều chỉnh gấp chế độ ăn, hạn chế nạp năng lượng để tránh bị tăng cân thêm, rất có hại cho người cao tuổi, đặc biệt là người đang bị gout và cao huyết áp như bà.

Cũng bị những triệu chứng “bỗng dưng thèm… ăn” như bà T là bà Nguyễn Thị H (60 tuổi, ở Thanh Hoá). Bà H cho biết, một buổi sáng quẩn quanh gần 5 tiếng bà ăn tới 4 bữa mới yên tâm đi lại mà không bị choáng. Cũng như bà T, đi đâu bà H cũng phải “dắt túi” rất nhiều đồ ăn. Đi khám, ngoài chứng rối loạn chuyển hoá, bà H còn được phát hiện có nhân xơ tuyến giáp.

Các chuyên gia cho biết, với những người bỗng dưng nhanh đói thèm ăn, đây là dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường. Đây là căn bệnh liên quan đến chuyển hóa cacbohydrate trong cơ thể. Sở dĩ người bệnh tiểu đường thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thèm ăn ngay cả khi vừa dùng bữa xong là bởi đường không được chuyển hóa thành năng lượng để cơ thể hoạt động bình thường. Sự thiếu hụt này buộc cơ thể phải phá hủy các Protein của các bó cơ để tìm năng lượng thay thế, bù đắp vào phần năng lượng thiếu hụt.

Rối loạn chuyển hoá ngày càng tăng ở nhiều lứa tuổi

PGS.TS Trần Ngọc Lương - Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, bệnh nội tiết và rối loạn chuyển hóa là bệnh lý phổ biến, tỷ lệ mắc ngày càng tăng ở nhiều lứa tuổi. Hội chứng chuyển hóa là những rối loạn về chuyển hóa bao gồm: Rối loạn lipit máu, béo bụng, tăng huyết áp, tăng acid uric máu, thừa cân, béo phì, rối loạn dung nạp đường huyết. Hội chứng chuyển hóa làm tăng nguy cơ mắc các bệnh: Tim mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành...), đái tháo đường, gout.

Một nghiên cứu cách đây không lâu do nhóm chuyên gia thuộc Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Viện Chiến lược và Chính sách y tế tại TP HCM, Hà Nội, Hải Dương, Khánh Hòa cho thấy, hơn 20% người từ 55-64 tuổi mắc hội chứng chuyển hóa. Đáng lo ngại, hội chứng này đã xuất hiện ở lứa tuổi học đường. Còn một thống kê gần đây của Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam cho thấy, hơn 5 triệu người Việt đang có vấn đề rối loạn chuyển hóa, trong đó đa phần rơi vào những người đang bị bệnh tiểu đường. Khoảng 0,3% người trưởng thành ở Việt Nam mắc bệnh gout. Mức tuổi phổ biến đã nới rộng từ trên 40 xuống 20-60. Cá biệt, đã xuất hiện những trường hợp dưới 20 tuổi đã bị gout. Trong khi đó, số người bị mỡ máu cao ở nước ta cũng chiếm tới gần 1/3 dân số (29,1%), đang tăng nhanh ở lứa tuổi 35-44.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tiến, nguyên Trưởng khoa Vi chất dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, để nhận biết mình có bị rối loạn chuyển hóa hay không, cần xem xét ở nhiều khía cạnh như: có bị thừa cân béo phì hay không; có cao huyết áp hay không; đặc biệt là cần làm xét nghiệm xem có rối loạn chuyển hóa mỡ và tăng đường huyết hay không. Một người dân có thể sơ bộ tự đánh giá dựa vào các chỉ số thể lực cơ bản của mình như: Chiều cao, cân nặng, chỉ số cơ thể (BMI), chỉ số đo vòng bụng, vòng hông hay chất béo dư thừa tích tụ xung quanh ổ bụng và dạ dày... Nhưng trên thực tế, nhiều người bị rối loạn chuyển hóa chỉ băn khoăn với việc mình bị béo và không thể tính đến việc chủ động phát hiện để quản lý, kiểm soát hội chứng này. Trong khi đó, những biểu hiện như béo bụng (béo trung tâm) đã có thể “tự do” dắt nhanh “khổ chủ” đến với các bệnh hiểm như trên đây.

Quỳnh An