Bữa cơm tất niên nguội lạnh và những bác sĩ không nhớ nổi mùng mấy Tết

"Báo động đỏ" trước thềm năm mới

23h45 đêm cận Tết, tiếng xe cấp cứu réo inh ỏi trước sảnh bệnh viện. Tiếng bánh xe cáng rít trên nền gạch của khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Một nam thanh niên trẻ tuổi được đưa vào trong tình trạng ngừng tuần hoàn, chấn thương sọ não, tổn thương ngực kín sau tai nạn giao thông. Chỉ trong giây lát, nhịp làm việc tại khoa được đẩy lên mức cao nhất. Những tiếng bước chân chạy vội, tiếng xé bao bơm kim tiêm "xoẹt xoẹt", tiếng kim loại va chạm từ các khay dụng cụ và những bàn tay thoăn thoắt lắp máy thở, chỉnh oxy.

Ê-kíp trực ngay lập tức phối hợp đa chuyên khoa để hồi sức tim phổi. Những lần ép tim liên tục, dứt khoát được thực hiện để đảm bảo nhịp ép không bị ngắt quãng dù chỉ một giây. Trong căn phòng căng như dây đàn, từng động tác được thực hiện chính xác đến từng giây, bởi với bệnh nhân ngừng tuần hoàn do đa chấn thương, mỗi phút chậm trễ là một phần cơ hội sống bị rút ngắn.

Ngay giường bên cạnh, một bệnh nhân trẻ tuổi khác vừa được chuyển đến do rối loạn nhịp tim, ngừng tim trên đường di chuyển. Monitor báo động liên hồi bằng những tiếng "tít tít" kéo dài, các chỉ số sinh tồn nhảy múa hỗn loạn trên màn hình. Kíp trực lại vừa hỗ trợ hô hấp, vừa ép tim ngoài lồng ngực. Những ánh mắt tập trung cao độ, những lệnh truyền dịch, tiêm thuốc vận mạch phát ra liên tục.

Sau những phút giây căng thẳng, nhịp tim của cả hai bệnh nhân dần tái lập. Monitor bắt đầu ghi nhận những đường sóng ổn định. "Những lúc đó, chúng tôi đều tập trung cao nhất vào tiếng monitor, tiếng đo nhịp tim, tiếng máy thở của bệnh nhân xem các chỉ số sinh tồn thế nào", ThS.BS Ninh Thị Ngọc, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chia sẻ sau khi ca bệnh tạm qua cơn nguy kịch.

Sự hồi phục của bệnh nhân là "lì xì" năm mới

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là tuyến cuối chuyên tiếp nhận các ca bệnh truyền nhiễm và cấp cứu nguy kịch. Do đó, khoa Cấp cứu của bệnh viện những ngày Tết luôn trong tình trạng dồn dập, liên tục tiếp nhận bệnh nhân ban đầu. Theo BS Ninh Thị Ngọc, mỗi ngày Tết tại khoa có 2 kíp trực, mỗi kíp kéo dài 12 tiếng liên tục với 6 bác sĩ và 8 điều dưỡng. Giai đoạn giáp Tết, trong Tết và sau Tết luôn là thời điểm áp lực, căng thẳng nhất.

“Đặc thù của cấp cứu là tính bất định. Chúng tôi không bao giờ biết trước 5 phút tới xe cứu thương sẽ đẩy vào ca bệnh gì. Có những thời điểm bệnh nhân dồn dập đến mức vượt quá mọi kịch bản dự tính” - BS Ngọc kể.

Dịp Tết, mặt bệnh rất đa dạng. Bên cạnh những ca sốc nhiễm khuẩn, viêm màng não hay suy đa tạng kịch phát đặc thù của bệnh viện nhiệt đới, các bác sĩ còn tiếp nhận nhiều bệnh nhân tai nạn giao thông, ngộ độc thực phẩm, rượu hoặc các biến chứng bệnh lý cấp tính do sinh hoạt đảo lộn ngày Tết. Bệnh nhân nặng nằm kín các giường, máy thở hoạt động hết công suất, những túi dịch truyền treo san sát. Nhân viên y tế phải liên tục sắp xếp, điều phối giường bệnh để đảm bảo không một ai bị bỏ rơi khi xe cấp cứu đưa tới.

Phần lớn bệnh nhân nhập viện đều ở ranh giới mong manh giữa sinh và tử. Do đó, áp lực căng thẳng nhất không chỉ là khối lượng công việc, mà là sự khẩn trương, chính xác, kịp thời để giành giật sự sống cho người bệnh khi gia đình họ đang chờ đợi ở ngoài cửa trong sự lo lắng tột cùng.

Không khí "trực chiến" kéo dài suốt ngày đêm, sáng sớm hay tối muộn. Có những đợt, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận cấp cứu hàng chục bệnh nhân. Ca nhẹ chuyển ra, ca nặng tiếp tục chuyển vào. Tiếng máy thở, tiếng máy monitor kêu từng hồi khắp các buồng bệnh. Có những ca trực, bác sĩ không có thời gian được về phòng để nghỉ ngơi, đặt lưng xuống chợp mắt. Nếu có thì cũng luôn trong tình trạng "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương".

"Chúng tôi cũng có những bữa cơm tất niên, mâm cỗ Tết đơn giản nhưng điều khó nhất là không mấy khi được ăn trọn vẹn bữa tất niên ấy. Với bác sĩ cấp cứu, mâm cơm nóng hổi vừa dọn ra lại để nguyên đó đi cấp cứu bệnh nhân, khi trở lại đã nguội lạnh là chuyện bình thường. Thường thì có những lúc chúng tôi cũng không nhớ ngày hôm nay là ngày mùng mấy Tết, bởi câu thông thường bác sĩ cấp cứu hỏi nhau trong ngày Tết lại là tình hình bệnh nhân thế nào" - BS Ngọc xúc động, nói.

Trong bối cảnh áp lực bủa vây, những kết quả tích cực là liều thuốc tinh thần lớn nhất với đội ngũ y bác sĩ điều dưỡng khoa Cấp cứu Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Nhìn thấy bệnh nhân tỉnh lại, nhìn thấy giọt nước mắt hạnh phúc của người thân bệnh nhân khi được thông báo ca bệnh đã qua cơn nguy kịch, mọi mệt mỏi của ca trực 12 tiếng dường như tan biến.

Bác sĩ cấp cứu Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương lấy sự hồi phục của bệnh nhân làm "lì xì" đầu năm. Vì ở đây, mùa xuân không được tính bằng những tờ lịch xe theo ngày hay mâm cỗ đoàn viên, mà Xuân hiện hữu trong ánh mắt tỉnh táo của một ca sốc nhiễm khuẩn vừa thoát hiểm, trong nhịp tim đều đặn trở lại trên màn hình monitor, và trong sự sống được giữ lại cho mỗi gia đình.