"Bức tử" sông Hồng

Di tích lịch sử cũng không tha

Như Báo Gia đình và Xã hội đã đưa tin, Sáng 6/10, Đoàn thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường  (TNMT) Phú Thọ đã thanh, kiểm tra toàn diện Công ty Miwon. Trong cuộc kiểm tra này, phóng viên đã rất ngạc nhiên vì môi trường ở Công ty Miwon khá sạch sẽ. Thay vì màu nước thải đen ngòm xả ra sông Hồng như những ngày trước, nước thải ngày 6/10 chỉ có màu đùng đục và được Trung tâm quan trắc Sở TNMT lấy mẫu để kiểm định. Điều này khiến dư luận nghi ngờ về tính khách quan trong việc kiểm tra lấy mẫu này của cơ quan chức năng Phú Thọ. Ông Trần Xuân Hải - Phó Giám đốc Sở TNMT trưởng đoàn kiểm tra cho biết: Đoàn sẽ kiểm tra tại Công ty Miwon trong 3 ngày (ngày 6, 7, 8/10) và sẽ công bố kết quả trong vòng 10 ngày sau khi kết thúc việc kiểm tra.         

Được biết, tháng 12/2007, Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, phối hợp với lực lượng cảnh sát môi trường, Sở TNMT Phú Thọ kiểm tra tại Công ty Miwon. Đến tháng 4/2008, đoàn kiểm tra liên ngành đã có kết luận về sai phạm của Công ty Miwon và Sở TNMT Phú Thọ ra quyết định xử phạt công ty này 200.000 đồng vì sai phạm trong xử lý và thu gom chất thải nguy hại.

Không chỉ gây ô nhiễm, hiện một phần diện tích Công ty Miwon nằm đè lên khu di tích lịch sử quốc gia làng Cả. Đầu năm 2006, Công ty Miwon xin UBND tỉnh Phú Thọ cấp thêm hơn 6 ha đất để mở rộng sản xuất, trong đó có hơn 20.000m2 đất thuộc khu di tích làng Cả và UBND tỉnh Phú Thọ đã cấp cho Công ty này 10.000m2 để xây dựng nhà máy. Dư luận đặt câu hỏi liệu khi UBND tỉnh Phú Thọ cấp đất có biết rằng khu đất này chứa di tích làng Cả không? Theo tìm hiểu của chúng tôi, khu di tích này có mật độ phân bố mộ táng dày đặc, phần lớn có huyệt mộ hình chữ nhật được đào sâu dưới lớp đất cách khoảng 40-60 cm, chiều dài trung bình 2m. Bên cạnh đại đa số mộ đất thì có một mộ được xếp vào loại mộ vò. Hiện vật tuỳ táng của các mộ đào được tại làng Cả bao gồm 217 hiện vật thuộc các chất liệu đồng, đá và gốm của người Việt cổ. Tháng 8/2006, khu di tích lịch sử khảo cổ làng Cả được Bộ Văn hoá Thông tin (cũ) xếp hạng là khu di tích lịch sử cấp quốc gia.

Một phần đất của Công ty Miwon nằm trên di chỉ làng Cả.

Sông Hồng hấp hối

Chiều 7/10, đi dọc bờ sông Hồng chạy qua địa phận các phường Tiên Cát, Thọ Sơn, Bến Gót thuộc TP Việt Trì, mục sở thị một khúc sông dài hơn 1km nước đen như nhựa đường, lăn tăn sủi bọt khí. Theo quan sát của chúng tôi, đoạn sông này có đến 4 cống xả thải của  Nhà máy bia Viger, Công ty giấy Việt Trì, nhà máy hoá chất Việt Trì, Công ty Pang Rim, Công ty Miwon thi nhau đổ ra sông Hồng những dòng nước thải có màu đen kịt, đỏ hồng cùng những mùi hoá chất nồng nặc bốc lên khiến chúng tôi ngứa ngáy, tức ngực.

Nước thải của Nhà máy Giấy Việt Trì.

16h chiều, cống nước thải của Nhà máy giấy Việt Trì một dòng nước đen kịt, nồng nặc mùi hoá chất được đổ thẳng ra con mương rộng cỡ hơn 2 m dẫn thẳng ra sông Hồng. Tại vị trí nước đổ xuống sông, một đám mây bọt khí bao trùm một dải bờ sông. Bị vướng thứ bọt bay lên từ nước xả này, da chúng tôi lập tức mẩn đỏ, ngứa ran. Tại cống xả thải của nhà máy nhuộm Công ty Pang Rim, Nhà máy hoá chất Việt Trì, Nhà máy bia rượu Viger nước đen bốc mùi xả thẳng ra sông Hồng tạo nên những đám bọt khí dày hơn 40 cm. Những chỗ mà dòng nước liếm vào, cỏ cây bị chết héo.

Những người dân khu vực phường Bến Gót cho biết: Các doanh nghiệp này xả thứ nước thải khủng khiếp ấy ra sông Hồng từ nhiều năm nay. Không chỉ cá chết, mà người dân ngày ngày phải hít thở những mùi kinh khủng gây ói mửa. Khổ nhất là người già, trẻ em bị ốm liên miên.

Chính quyền... ở đâu?

Việc các đơn vị sản xuất công nghiệp này nhiều năm xả nước thải độc hại ra thẳng sông Hồng đã được người dân sống quanh khu vực trên kiến nghị lên các cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ. Nhưng cũng như trường hợp công ty Miwon, những kiến nghị ấy lần lượt rơi vào im lặng.

Trao đổi với phóng viên chiều 7/10, ông Nguyễn Trọng Tịnh - tổ trưởng tổ dân phố số 2 phường Bến Gót bức xúc: Sức khoẻ của người dân đang bị đe doạ nghiêm trọng. Tôi đã viết hàng trăm đơn thư kiến nghị với chính quyền về việc này, nhưng không được giải quyết. Mãi rồi đâm chán nên chúng tôi đành phải chấp nhận sống chung với ô nhiễm. Cũng theo người dân ở đây cho biết thì tất cả các giếng nước của người dân ở đây bị ô nhiễm nặng, không thể ăn được. Nước thải xả ra từ các doanh nghiệp trên tạo bọt khí bay lơ lửng trên không trung nên người dân không dám phơi quần áo, bởi quần áo dính phải thứ khí ấy mặc vào là người nổi mẩn đỏ.

Đám bọt dày đặc trên bề mặt sông Hồng.

Điều khá khôi hài, trong khi hàng nghìn người dân đang sống ngắc ngoải bởi môi trường bị ô nhiễm, nước sông Hồng bị đầu độc nghiêm trọng thì các quan chức và cơ quan quản lý môi trường của tỉnh này cùng với hàng trăm doanh nghiệp lại tổ chức một hội nghị hoành tráng: Hội nghị tập huấn các văn bản quy phạm pháp luật bảo vệ môi trường về quản lý chất thải nguy hại và kiểm soát ô nhiễm môi trường (ngày 25/9). Không biết trong hội nghị ấy, các ngành chức năng Phú Thọ bàn thảo những gì, nhưng có một sự thật là sông Hồng đang bị giết chết bởi hàng nghìn mét khối nước thải/ngày được thải ra từ các doanh nghiệp trên.

Đã đến lúc chính quyền tỉnh Phú Thọ không cho mình cái quyền được đứng ngoài cuộc lơ đãng nhìn sông Hồng đang chết, sức khoẻ của người dân bị ảnh hưởng vì mùi khí nồng nặc đang bốc lên từ hệ thống nước thải của các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp này.

Cuối giờ chiều ngày 6/10, UBND tỉnh Phú Thọ có buổi làm việc với báo chí. Ông Đặng Đình Vượng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh nói: “Chúng tôi đang chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ xem Công ty Miwon đã gây hại như thế nào với môi trường. Trên cơ sở kết quả kiểm tra nếu có sai phạm thì căn cứ vào quy định của pháp luật về môi trường mà xử lý”. Còn về câu chuyện cấp đất cho Công ty Miwon trên đất có di tích lịch sử làng Cả, ông Vượng nói: “Sẽ hỏi lại các cơ quan chức năng xem sao?”

Khang Hương