Ca ghép đa tạng với 150 bác sĩ tham gia

Các bác sĩ Học viện Quân y đang tiến hành rửa tạng trước khi ghép cho bệnh nhân. Ảnh: T.L

PGS.TS Hoàng Mạnh An - Giám đốc Bệnh viện 103 cho biết, trước khi chuẩn bị cho ca ghép tụy-thận đầu tiên này, bệnh viện đã chuẩn bị các phương án như mời các nhà khoa học nước ngoài cùng tham gia; liên kết với các trung tâm có uy tín về ghép tạng ở Việt Nam để tiến hành; hoặc đội ngũ y, bác sĩ của Bệnh viện 103 tự tiến hành.

Trong đêm 1/3, Bệnh viện 103 nhận được tin có một người 34 tuổi, bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông đã đồng ý hiến tụy, thận, gan. Ngay lúc đó lãnh đạo Bệnh viện 103 và Học viện Quân y đã họp khẩn cấp, chuẩn bị 4 phòng mổ cùng tác chiến. Ca phẫu thuật ghép thận- tụy đầu tiên này, Bệnh viện 103 và Học viện Quân y đã huy động tới 150 phẫu thuật viên, y tá, bác sĩ gây mê, hồi sức cấp cứu. 3h ngày 1/3, các kíp phẫu thuật nhận lệnh tiến hành ca ghép tạng và hoàn thành lúc 16h cùng ngày.

Chỉ sau 3 ngày, bệnh nhân đã tỉnh táo, chức năng thận và tụy được ghép hoạt động tốt. Đây là một thành công lớn đánh dấu mốc ca đầu tiên ghép thận- tụy trong ngành ghép tạng Việt Nam. Theo PGS.TS Hoàng Mạnh An, người được ghép tụy không phải uống thuốc chống thải ghép suốt đời, mà lượng thuốc phải sử dụng sẽ giảm dần đến khi có thể ngừng sử dụng thuốc.

Thế giới đã thực hiện ghép tụy từ những năm 1950-1960. Ở Việt Nam, Bệnh viện 103 đã chuẩn bị rất kỹ để có ca ghép này, trong đó có việc đưa phẫu thuật viên đi học ở nước ngoài, nhiều nhất là học ở Nhật Bản.

“Trước đó Bệnh viện 103 cũng đã tiến hành phẫu thuật thực nghiệm trên 50 cặp động vật và đã thành công trên nhiều cặp động vật thực nghiệm. Ở Nhật, bệnh nhân đái tháo đường được ghép tụy có thời gian sống sau ghép 5-10 năm hoặc hơn nữa. Các trường hợp bệnh nặng, không được ghép tụy, không kiểm soát được đường huyết, bệnh nhân có khả năng tử vong khi đường huyết xuống thấp mà không được cấp cứu kịp thời”,  PGS.TS Hoàng Mạnh An chia sẻ.

Nhu cầu ghép tạng hiện nay rất lớn

Theo Bộ Y tế, hiện nay nhu cầu ghép tạng như gan, thận, tim đang khá bức thiết, trong khi nguồn cung rất hạn chế. Các ngân hàng tạng từ nguồn cho, hiến tặng còn chưa phổ biến. Việc xây dựng đề án kêu gọi nguồn cho, hiến tạng từ người chết não cũng chưa thu hút tổ chức nào tham gia.

Cả nước hiện có 13 cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện các kỹ thuật ghép mô, bộ phận cơ thể người. Ngoài Bệnh viện 103, hiện Bệnh viện Việt Đức cũng đang chuẩn bị để có thể ghép nhiều loại mô tạng khác như ghép ruột, ghép tụy...  PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết – Giám đốc Bệnh viện Việt Đức cho biết, với số dân hơn 90 triệu người, theo điều tra của ngành Y tế có khoảng 8.000 người suy thận mãn, có nhu cầu ghép thận, hàng nghìn người có chỉ định ghép gan và ghép tim, 5.000 người ghép giác mạc. Nhưng mỗi năm, các trung tâm ghép tạng ở Việt Nam chỉ thực hiện ghép thận cho khoảng 100 trường hợp, số ghép tim và gan là rất ít. Khó khăn chủ yếu của chúng ta hiện nay là không có nguồn tạng để ghép. 

Ngành ghép tạng ở Việt Nam đang ngày càng phát triển và hoàn thiện, điều này đáp ứng yêu cầu về khoa học cũng như mở ra nhiều cơ hội cứu sống cho người bệnh. Đặc biệt, tiết kiệm phần lớn chi phí lọc máu cho những người suy thận mạn giai đoạn cuối, tính ra đắt hơn nhiều so với được ghép thận. Riêng ghép gan, ghép tim là phương pháp duy nhất để cứu những người bị bệnh cơ tim, bị suy gan nặng.

Tri Thường