Cà Mau nâng cao hiệu quả công tác dân số

Cán bộ y tế cơ sở hướng dẫn chị em cách chăm sóc sức khỏe sinh sản. Ảnh: D.N

Với phương châm truyền thông “mưa dầm thấm lâu”

Với hệ thống sông ngòi chằng chịt, dân cư sống phân tán, nhiều cặp vợ chồng còn quan niệm sinh con trai để nối dõi hoặc kế thừa làm nghề biển nặng nhọc… Đây là những khó khăn đòi hỏi những người làm công tác dân số ở Cà Mau phải luôn kiên trì, bền bỉ, thường xuyên tiếp cận từng hộ gia đình để thực hiện hiệu quả công tác truyền thông theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, “mưa dầm thấm lâu”.

Trước đây, ở các xã vùng biển, vùng dân tộc thiểu số có mức sinh cao hơn so với vùng thành thị, dẫn đến đói nghèo, nhiều trẻ bị suy dinh dưỡng. Nhờ thường xuyên đẩy mạnh công tác truyền thông dân số bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú, đa dạng, đã thu hút đông đảo các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ tham gia sinh hoạt đều đặn các câu lạc bộ “Không sinh con thứ ba trở lên”, “Tiền hôn nhân”, “Phụ nữ giúp nhau làm kinh tế gia đình gắn với thực hiện công tác DS-KHHGĐ, chăm sóc SKSS”… ở xóm, ấp, cụm dân cư. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập được 158 câu lạc bộ dân số với gần 4.000 cặp vợ chồng hưởng ứng tham gia. Thông qua các buổi sinh hoạt câu lạc bộ được tổ chức định kỳ hàng quý, đông đảo phụ nữ, nam giới được phổ biến chủ trương, chính sách về dân số, lợi ích của việc thực hiện các biện pháp tránh thai, giãn khoảng cách giữa hai lần sinh từ 3-5 năm đồng thời nâng cao kiến thức về chăm sóc SKSS, cách chăm sóc và nuôi dạy con trẻ. Ngoài ra, hàng chục ngàn cặp vợ chồng tự nguyện ký cam kết không sinh con thứ ba nằm trong diện khó khăn đã được các hội, đoàn thể quan tâm hỗ trợ vốn chăn nuôi, trồng rau màu, buôn bán nhỏ… từ đó nhiều gia đình đã vươn lên thoát nghèo, xây dựng gia đình no ấm, hạnh phúc.

Công tác truyền thông không chỉ dừng lại ở việc đội ngũ cộng tác viên dân số đến từng hộ gia đình mà còn được phát huy hiệu quả từ các đợt chiến dịch truyền thông, vận động lồng ghép với cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ tổ chức hàng năm tại các xã vùng xa, vùng khó khăn, biển đảo; tuyên truyền trực quan, xây dựng chuyên trang, chuyên mục dân số tuyên truyền trên báo, đài địa phương.

Bà Lê Thị Kim Hương, Trưởng phòng Truyền thông, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Cà Mau cho biết, trong thời gian qua, nhiều mô hình câu lạc bộ dân số phát huy tốt hiệu quả truyền thông nhưng cái khó lớn nhất vẫn là chuyện duy trì mô hình tồn tại được lâu dài, nguy cơ sẽ bị mai một dần do thiếu trầm trọng nguồn kinh phí để “nuôi dưỡng” các câu lạc bộ dân số. Nếu như trước đây, mỗi năm tỉnh được Trung ương phân bổ trên 1 tỷ đồng để triển khai thực hiện các hoạt động truyền thông dân số thì nay nguồn kinh phí quan trọng này đã bị cắt, gây nhiều khó khăn cho địa phương trong việc duy trì, nhân rộng các mô hình Câu lạc bộ; thiết kế và in ấn tài liệu, áp phích, tờ rơi, tờ bướm về DS-KHHGĐ để cấp phát tuyên truyền cho người dân ở vùng sâu, vùng biển, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kiểm soát tốc độ gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh

Trong năm 2016, tỉnh Cà Mau sẽ tăng cường các giải pháp quản lý, kiểm soát tình hình gia tăng dân số nhằm ổn định quy mô dân số ở mức hợp lý, tiếp tục duy trì mức sinh thay thế, thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, góp phần nâng cao chất lượng dân số. Đặc biệt, Cà Mau chủ động kiểm soát chặt chẽ tốc độ gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh thông qua Đề án can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Nếu như trong giai đoạn trước đây, tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh rơi vào ngưỡng báo động 113 nam/100 nữ thì nay tỷ số này đã kéo về mức cân bằng 111 nam/100 nữ (thấp hơn so với mặt bằng chung của cả nước).

Vấn đề cần quan tâm ưu tiên đối với công tác dân số ở Cà Mau trong thời gian tới là tiếp tục thực hiện đạt hiệu quả Đề án can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh theo sự chỉ đạo của Tổng cục DS-KHHGĐ, với mục tiêu giảm nhanh tốc độ gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh, tỷ số gia tăng không quá 0,3% điểm phần trăm/năm, để tránh những hệ lụy do vấn đề mất cân bằng giới tính có thể xảy ra trong lương lai.

Ông Nguyễn Cao Hùng, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Cà Mau nhận định: Là tỉnh nhiều năm liền duy trì được mức sinh thay thế hằng năm, cộng với số ca mổ lấy thai chiếm tỷ lệ cao trên 35% so với tổng số ca sinh trong toàn tỉnh mỗi năm, gây áp lực đối với việc kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong tương lai. Do vậy, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Cà Mau mong muốn Trung ương quan tâm hỗ trợ kinh phí để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động truyền thông dân số. Trong đó, chú trọng vận động sâu rộng trong cán bộ, nhân dân hiểu rõ về tác hại, hậu quả của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; nâng cao trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ y tế và các hội nghề nghiệp có liên quan đến việc lựa chọn giới tính thai nhi.

Bên cạnh đó, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh sẽ phối hợp với Thanh tra Sở Y tế thường xuyên tổ chức kiểm tra, thanh tra nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở y tế cũng như đơn vị, cá nhân cung cấp dịch vụ khám, chẩn đoán phá thai vi phạm lựa chọn giới tính thai nhi.

Kim Há/Báo Gia đình & Xã hội