Ca mổ lúc 2h sáng cứu em bé 15 giờ tuổi mắc tứ chứng Fallot hiếm gặp

Mang thai ở tuần thứ 22, chị L ở quận Nam Từ Liêm đi khám ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, phát hiện đứa con đầu lòng trong bụng gặp bất thường về tim. Chị được yêu cầu làm thêm nhiều xét nghiệm kiểm tra về nhiễm sắc thể, chẩn đoán mắc dị tật tim bẩm sinh tứ chứng Fallot và được theo dõi từ đó đến lúc sinh.

Ngày 13/5, khi bé Nguyễn M.H chào đời, được chuyển ngay sang Bệnh viện Nhi Trung ương, cách đó vài trăm mét.

Khi được 2 giờ tuổi, bé rơi vào tình trạng nguy kịch, cần thở máy, liên tục xuất hiện các cơn tím, SpO2 (bão hoà ôxy trong máu) giảm nặng 50-55% (bình thường là 95-100%), liên tục tụt huyết áp và mạch chậm.

Các bác sĩ thường xuyên phải cấp cứu tình trạng ngừng tuần hoàn cho bệnh nhi. Bé phải sử dụng phối hợp nhiều thuốc vận mạch liều cao nhưng tình trạng không cải thiện.

Bé H được các bác sĩ khám, kiểm tra sức khoẻ

Điều đáng nói, diễn biến của bệnh nhi không giống những trường hợp tứ chứng Fallot thông thường.

"Trẻ còn kèm theo tình trạng tăng áp lực động mạch phổi và ống động mạch đã đóng, không có thuốc nào có thể đáp ứng" - TS.BS Cao Việt Tùng, Trưởng khoa Điều trị tích cực Tim mạch ngoại khoa nói trong cuộc thông tin báo chí về bệnh nhi này, chiều 23/6.

Lãnh đạo Trung tâm Tim mạch trẻ em - Bệnh viện Nhi Trung ương - đã tiến hành hội chẩn cấp cứu. Ngay sau đó, quyết định mổ cấp cứu được đưa ra nhằm sửa chữa và đưa giải phẫu trái tim của bệnh nhi trở về bình thường, kèm theo điều trị tình trạng tăng áp động mạch phổi vô căn từ thời kỳ bào thai hiếm gặp.

Các bác sĩ dự đoán quá trình phẫu thuật cũng như hồi sức sau phẫu thuật sẽ phức tạp.

2h sáng 14/5, khi mới 15 giờ tuổi, bé H bước vào ca mổ đầu tiên trong cuộc đời. Trực tiếp TS.BS Nguyễn Lý Thịnh Trường, Giám đốc Trung tâm, thực hiện cuộc phẫu thuật suốt 5 giờ để giúp trái tim bé nhỏ chỉ bằng quả trứng gà so có thể hoạt động bình thường.

Tuy nhiên, diễn biến sau mổ của trẻ xấu dần do tình trạng tăng áp lực động mạch phổi. Trẻ được các bác sĩ hồi sức tích cực, thở máy với khí NO để giảm áp lực động mạch phổi nhưng không hiệu quả.

Gia đình bé H tặng hoa cảm ơn các bác sĩ đã cứu sống con trai đầu lòng, khi bé chỉ mới vài giờ tuổi

TS.BS Cao Việt Tùng, Trưởng khoa Điều trị tích cực Tim mạch ngoại khoa, cùng ê-kíp hội chẩn đã đưa ra quyết định sử dụng biện pháp trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (ECMO) cho bé H, đồng thời thông tim chẩn đoán đánh giá giải phẫu động mạch phổi và loại trừ các căn nguyên gây tăng áp lực động mạch phổi khác.

"Khi bác sĩ thông báo con phải dùng ECMO, rồi dùng ECMO mãi vẫn chưa nâng được huyết áp của con, tôi rụng rời. Mẹ cháu lúc đó chưa được gia đình báo tin con, sợ ảnh hưởng tâm lý sau sinh. Suốt từ khi cháu ra đời, không một phút giây gia đình chợp mắt hay ăn nổi bát cơm. Cả gia đình đúng chỉ trông chờ, gửi trọn niềm tin vào bác sĩ và sự may mắn của con..." - anh Nguyễn Văn Bằng - bố bé H chia sẻ trong ngày con sắp được ra viện sau gần 1,5 tháng điều trị. Anh cũng cho biết, đến tận 29 ngày sau khi chào đời, bé mới được ghép mẹ.

Sau 4 ngày, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt, cai được ECMO nhưng huyết động chưa thực sự ổn định kèm theo tình trạng phù toàn thân và thoát dịch qua mô kẽ. 8 ngày sau phẫu thuật, trẻ được đóng ngực và tiếp tục hồi sức tích cực trong 18 ngày sau đó do tình trạng suy thận, suy tim.

Đến nay, bé H đã được rút máy thở, tự thở tốt với tình trạng ổn định. Dự kiến, bé sẽ được ra viện trong một hai ngày tới. Kết quả siêu âm trước khi ra viện cho thấy tim của bé hoạt động bình thường. Áp lực động mạch phổi cũng trở về bình thường.

TS.BS Nguyễn Lý Thịnh Trường cho biết tứ chứng Fallot là khuyết tật nghiêm trọng của quả tim, xuất hiện ngay từ thời kỳ bào thai. Phần lớn trường hợp mắc cần phẫu thuật khi 6-9 tháng tuổi, hiếm khi thực hiện trong thời kỳ sơ sinh.

Tứ chứng Fallot có tình trạng tăng áp lực động mạch phổi ngay sau sinh như trường hợp bé H rất hiếm gặp, đe doạ tính mạng trẻ sơ sinh. Trẻ cần phẫu thuật và can thiệp hồi sức khẩn cấp. Thậm chí, khi phẫu thuật thành công, tỷ lệ tử vong cũng rất cao do quá trình hồi sức phức tạp và nặng nề, đòi hỏi các bác sĩ hồi sức cần có kiến thức chuyên sâu về chuyên ngành hồi sức tim mạch cũng như hồi sức sau mổ.

Được biết, đây là bệnh nhân sơ sinh nhỏ tuổi nhất có tổn thương nặng nề được điều trị thành công tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Võ Thu