Cách nào để phòng chống khuẩn phế cầu gây bệnh cho trẻ?

Trẻ dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị khuẩn phế cầu tấn công. Ảnh minh hoạ: T.Nguyên

Trẻ dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị tấn công nhất

Bé Hoàng Bách (2 tuổi, ở Cầu Giấy, Hà Nội) bị viêm tai giữa ở vùng tai bên phải. Suốt nhiều ngày, bé bị chảy dịch nhầy. Sau khi đi khám bác sĩ chuyên khoa điều trị, bé uống thuốc trong 3 ngày thì cắt triệu chứng chảy dịch, nhưng sau 10 ngày cháu lại bị tái phát bệnh trở lại. Lần này bị cả 2 tai, liên tục chảy mủ. Khi đi khám, xét nghiệm, các bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm tai giữa do khuẩn phế cầu gây nên. “Tôi chưa từng đưa con tiêm vaccine khuẩn phế cầu. Biết thế tôi đã tiêm phòng cho con”, mẹ bé Bách phân trần.

Còn mẹ bé Xuân Nguyên (1 tuổi, ở quận 1, TPHCM) thì cho biết, bé nhà chị rất hay bệnh vặt, thường xuyên bị sốt, viêm họng. Mỗi lần bị như vậy, chị lại thường tự mua thuốc cho con ở nhà để tự uống và khoảng 2-3 hôm thì hết. “Tôi có cho uống các loại kháng sinh kèm theo, đôi khi tự dựa vào bản năng nghe tiếng ho của con để mua thêm long đờm hay cho kháng sinh nặng hơn. Hôm vừa rồi đưa con đi khám, tình trạng của con nặng hơn, nguyên nhân do khuẩn phế cầu”, mẹ bé Nguyên chia sẻ.

Vi khuẩn phế cầu có tên khoa học là Streptococus pneumonia. Đây là tác nhân gây ra các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ em trên toàn thế giới. Theo thống kê, trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị vi khuẩn phế cầu tấn công nhất. Đó là các bệnh lý của đường tai - mũi - họng như viêm họng, viêm mũi, viêm tai giữa, nặng hơn nữa là viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết. Ước tính của Tổ chức Y tế thế giới cho thấy, mỗi năm có khoảng nửa triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong do các bệnh gây ra bởi vi khuẩn phế cầu.

Theo BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM), 40-70% trẻ khoẻ mạnh mang phế cầu vùng hầu họng. Vi khuẩn phế cầu thường trú trong đường hô hấp nên khi người bệnh hoặc người khoẻ mạnh mang vi khuẩn nói chuyện, ho, hắt hơi, vi khuẩn có thể phát tán ra môi trường xung quanh. Tuy nhiên, BS Khanh lưu ý, không phải tất cả mọi người hít vi khuẩn này vào đều mắc bệnh. BS Trương Hữu Khanh nói: “Một số người có cơ địa đặc biệt, sức khoẻ kém… mới dễ mắc bệnh. Đặc biệt, đối với trẻ nhỏ cơ thể yếu ớt, sức đề kháng còn non yếu là đối tượng rất dễ bị nhiễm vi khuẩn phế cầu”.

Điều đáng lưu ý là, theo PGS.TS Nguyễn Văn Kính, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khuẩn phế cầu - loại khuẩn gây viêm nhiễm trong cộng đồng đã bắt đầu gia tăng. Đây là vấn đề rất đáng báo động ở Việt Nam.

Triệu chứng thường gặp khi trẻ bị viêm màng não do phế cầu

Các chuyên gia cho biết, khuẩn phế cầu có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết. Trong đó, trẻ bị viêm màng não do phế cầu thường xuất hiện các triệu chứng: Sốt, nôn ói, đau đầu, thóp phồng. Sau đó có thể co giật, hôn mê, dẫn đến tử vong. Viêm màng não do phế cầu là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm ở trẻ nhỏ, việc điều trị viêm màng não rất là tốn kém và để lại nhiều di chứng, đặc biệt là trẻ nhỏ. Ngoài ra, trẻ có thể phải chịu đựng những di chứng suốt đời như: Điếc, mù, liệt, động kinh, chậm phát triển trí tuệ.

Viêm phổi do phế cầu cũng biểu hiện như viêm phổi do các vi trùng khác, triệu chứng có thể gặp: Sốt, ho, thở nhanh, nặng hơn thì khó thở, tím tái. Nhưng viêm phổi do phế cầu thường chụp X-quang thấy hình ảnh viêm phổi thùy. Bệnh này có thể gây khó thở, tím tái, suy kiệt, có khi gây tử vong. Phế cầu là tác nhân thường thấy nhất trong viêm phổi do vi trùng.

Để phòng bệnh do vi khuẩn phế cầu, các bác sĩ cho biết có thể áp dụng các biện pháp: Đảm bảo cho bé đủ sức đề kháng, cho trẻ bú mẹ trong 6 tháng đầu đời, đủ nước, dinh dưỡng, giấc ngủ, điều trị tốt vùng tai mũi họng, rửa tay, mang khẩu trang khi đến nơi đông người. Tuy nhiên, đây là những cách thụ động. Cách chủ động vẫn là chủng ngừa, nếu tiêm vaccine đúng lịch, đủ liều thì khả năng bảo vệ rất cao.

Để phòng bệnh phế cầu một cách chủ động, BS Trương Hữu Khanh cho biết, vaccine phế cầu thế hệ mới có thể tiêm từ 6 tuần tuổi đến 5 tuổi. Số lượng mũi cần tiêm tùy theo tuổi bắt đầu tiêm: Trong đó, dưới 7 tháng tiêm 3 mũi chính và một mũi nhắc; từ 7 tháng đến dưới 12 tháng, tiêm hai mũi chính và một mũi nhắc; lớn hơn thì tiêm 1-2 mũi chính và một mũi nhắc.

Quỳnh An