Cách phạt cần cân nhắc!

Theo đó, 115 hành vi và nhóm hành vi vi phạm luật giao thông sẽ điều chỉnh tăng mức phạt so với Nghị định 171, 107 đi vào thực tế.

Việc tăng phạt này, nhận được khá nhiều ý kiến trái chiều, thậm chí tranh cãi quanh chuyện các mức phạt. Đặc biệt, mới đây ý kiến của ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội đưa ra hình thức phạt mới, tranh luận về phạt lại tiếp tục được khới lên. Theo ông Liên: “Thay vì cứ đè cổ người dân ra phạt tiền thì nên có thêm hình thức phạt lao động công ích đối với người vi phạm những lỗi ý thức như vượt đèn đỏ, vàng, đi sai làn, không chấp hành biển báo…”.

Ý tưởng mới này nhận được khá nhiều sự đồng tình. Có người tán dương rằng, dân nước ta phần lớn cuộc sống còn khó khăn, đụng cái phạt tiền, ngân quỹ gia đình sẽ thêm thâm hụt. Chưa kể việc tăng mức phạt cũng dễ nảy sinh tiêu cực trong khi đây không phải lần đầu tăng mức phạt mà ý thức chấp hành giao thông vẫn không cao. Phạm lỗi gì trong giao thông cũng cứ nộp tiền là xong, người có tiền sẵn sàng chịu phạt dễ gây "nhờn luật". Trong khi, phạt lao động công ích sẽ khiến người bị phạt xấu hổ, lần sau sẽ đỡ vi phạm.

Việc phạt đánh vào ý thức người dân chứ không nhắm vào túi tiền được nhiều người kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức người tham gia giao thông. Thực tế, một số nước trên thế giới cũng đã áp dụng hình thức và rất hiệu quả. Như ở Trung Quốc, với những lỗi nhỏ người vi phạm thay vì bị phạt tiền sẽ phải lao động công ích. Chẳng hạn như cầm cờ điều khiển giao thông có sự giám sát, hỗ trợ của cơ quan chức năng trong thời gian nhất định.

Tại Thái Lan, để cải biến tình hình, Chính phủ nước này đã thông qua đề xuất cấm tài xế say xỉn tham gia giao thông, bắt người vi phạm lao động công ích tại nhà xác. Hình thức phạt này mang tính răn đe cao. Lái xe khi say rượu sẽ phải chịu kết cục giống nạn nhân tai nạn giao thông ở nhà xác. Tại Singapore, xả rác ra đường phải vệ sinh đường phố một tuần với một thông báo đi kèm: “Tôi là người xả rác”. Điều này làm người vi phạm xấu hổ, không dám tái phạm...

Suy cho cùng thì việc tăng mức phạt là để nâng cao ý thức người tham gia giao thông. Nhưng đánh vào túi tiền chỉ người không có tiền, ít tiền mới sợ rỗng hầu bao nhưng với người sẵn tiền, ý thức lại kém nó sẽ ít tác dụng, thậm chí dễ sinh tiêu cực.

Nên chăng nước ta cũng nên học hỏi để áp dụng hình thức phạt này vì chắc chắn sẽ có tác động nhiều đến tâm lý người vi phạm, qua đó thay đổi nhận thức và hành vi trong tham gia giao thông. Người vi phạm sẽ nhớ suốt đời, xấu hổ và không dám vi phạm nữa.

Mai Hạnh