Cảnh báo dịch viêm não đang vào mùa: Chưa có thuốc đặc trị bệnh

Để phòng bệnh viêm não, ngoài việc tiêm phòng vaccine, cha mẹ cần phải mắc màn cho trẻ khi đi ngủ, mặc quần áo dài để phòng muỗi đốt. ảnh: P.Vinh

 

Ở Việt Nam, viêm não là một đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt với trẻ em vào mùa hè. Nguyên nhân của viêm não thường gặp nhất là nhiễm virus. Đây là một tình trạng bệnh lý nặng nề đe dọa tính mạng bệnh nhân cũng như để lại nhiều di chứng nếu không phát hiện sớm và được điều trị kịp thời.

Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung ương cũng bắt đầu ghi nhận các ca viêm não. Đáng chú ý, nhiều trường hợp đến bệnh viện muộn, dễ để lại di chứng. Trung bình một năm, bệnh viện tiếp nhận khoảng 400-600 ca viêm não, trong đó viêm não Nhật Bản chiếm khoảng 10%.

BS Đỗ Thiện Hải - Phó Trưởng khoa Truyền nhiễm cho biết, hiện nay Khoa Truyền nhiễm đang điều trị cho 14 ca viêm não, trong đó có một số ca viêm não Nhật Bản.

Theo các chuyên gia y tế, khi mắc viêm não, trẻ có thể tử vong vì suy hô hấp, trụy tim mạch. Tuy nhiên, nếu được cứu chữa kịp thời và tích cực, trẻ có thể khỏi bệnh, khoảng 10 – 15% các bệnh nhân thường để lại di chứng vận động và thần kinh như bại liệt, cấm khẩu, mất trí nhớ, cử động dị thường ngoài ý muốn như run rẩy, uốn éo, lắc lư, gồng cứng người, động kinh... Nguyên nhân thường là do phát hiện bệnh muộn. Khi gặp các di chứng này, trẻ thường bị co cứng cơ, phải nằm một chỗ không ho hoặc hắt hơi được. Do đó, dịch mũi họng ứ trong phổi gây nên tình trạng viêm phổi và bệnh nhân dễ tử vong vì viêm phổi.

Bệnh viêm não Nhật Bản thường gặp chủ yếu ở trẻ em dưới 15 tuổi (nhóm nguy cơ cao nhất là trẻ ở lứa tuổi 2-6 tuổi). Thời gian ủ bệnh khoảng 5-15 ngày. Các triệu chứng của bệnh bao gồm: Sốt xuất hiện đột ngột, nhức đầu, dấu hiệu màng não (cứng gáy, nhức đầu, rối loạn tiêu hóa, mê sảng, vật vã, trẻ em có thể bị hôn mê). Tỷ lệ trẻ viêm não Nhật Bản B bị di chứng khá cao, khoảng 80% trẻ khỏi bệnh bị những di chứng thần kinh - tâm thần, có khi vĩnh viễn. Đến nay, viêm não Nhật Bản B cũng như nhiều bệnh khác do siêu vi gây ra vẫn chưa có thuốc đặc trị.

 

Theo các bác sĩ, căn nguyên chính dẫn đến chứng bệnh viêm não của bệnh nhi là virus, nhưng cũng có những trường hợp không phát hiện được căn nguyên gây bệnh. Vừa qua, có bé 9 tuổi ở Hải Dương bị viêm não đã điều trị 4 tuần ở Bệnh viện Bạch Mai, 3 tuần ở Bệnh viện Nhi Trung ương nhưng vẫn không xác định được nguyên nhân gây bệnh. Hầu hết trẻ bị viêm não đều không được tiêm phòng hoặc tiêm phòng không đầy đủ.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, khi mắc bệnh, trẻ thường có hiện tượng sốt cao 39 - 40oC, thường bị những cơn co giật nửa người hoặc toàn thân theo kiểu động kinh nhiều lần trong ngày, mắt trợn ngược, thở khò khè, nhiều đờm nhớt, nôn mửa và mê man. Vì vậy, người nhà cần đưa trẻ đến các trung tâm y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Viêm não có thể xuất hiện ở các mùa trong năm, nhưng tại khu vực phía Bắc, mùa hè là thời gian cao điểm của bệnh viêm não, đặc biệt là viêm não Nhật Bản B. Thời gian trẻ mắc viêm não thường từ tháng 5 đến tháng 8-9 âm lịch. Đây là thời điểm cây quả phát triển, mưa nhiều, nhiệt độ cao, muỗi tăng. Đỉnh cao của dịch bệnh là tháng 6 và tháng 7.

PGS.TS Trần Đắc Phu- Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, đến nay cả nước ghi nhận 280 trường hợp bị viêm não (bao gồm cả viêm não Nhật Bản B và các trường hợp viêm não khác), 4 trường hợp đã tử vong.

 

Tiêm vaccine, vệ sinh sạch sẽ- biện pháp phòng bệnh hữu hiệu Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, để phòng bệnh viêm não Nhật Bản B, người dân cần tuân thủ các khuyến cáo của Cục Y tế dự phòng như: Tiêm vaccine viêm não Nhật Bản B cho trẻ đầy đủ và đúng lịch: Mũi 1 lúc trẻ được 1 tuổi; mũi 2 sau mũi 1 từ 1 đến 2 tuần; mũi 3 cách mũi 2 là 1 năm. Sau đó cứ 3-4 năm tiêm nhắc lại một lần cho đến khi trẻ qua 15 tuổi. Ngoài việc tiêm phòng vaccine, cha mẹ cần phải mắc màn cho trẻ khi ngủ, mặc quần áo dài, dùng các chất xua đuổi côn trùng để phòng muỗi đốt. Đồng thời thực hiện vệ sinh môi trường, vệ sinh khu chăn nuôi, phát quang bụi rậm, khơi thông hoặc lấp các cống rãnh, thường xuyên diệt muỗi, bọ gậy, lăng quăng và không cho trẻ chơi ở chỗ ẩm thấp.