Cảnh giác với dịch đau mắt đỏ

Khám bệnh lý về mắt cho bệnh nhân tại bệnh viện . Ảnh: T.Nguyên

Gần 4.000 ca viêm kết mạc/tuần

Khởi đầu từ con gái út mới 16 tháng tuổi lây đau mắt đỏ từ bạn ở lớp gửi trẻ, chỉ trong 2 tuần, gia đình chị Hoàng Thị Chung (ở khu đô thị Linh Đàm, Hoàng Mai, Hà Nội) có 5 người thì 4 người bị lây nhiễm. Chị Chung kể, con gái chị đi lớp gửi trẻ được mấy ngày thì bị lây từ một người bạn cùng lớp, cùng toà chung cư. Buổi sáng thức dậy, chị thấy mắt trái của con đỏ ngầu. Hai ngày sau, mắt bé bị sưng vù, nhìn còn cảm giác lệch mặt. Dù đã liên tục nhỏ thuốc, mắt bé vẫn dính chặt vào không thể mở được bởi lớp màng trắng ngả vàng, tới mức chị Chung phải mang con đến nhờ bác sĩ “tháo màng”.

Ngay khi phát hiện con đau mắt đỏ, chị Chung đã mua tinh dầu, đun nước nóng lá trầu không, hương nhu… để xông khắp phòng, tránh để mọi thành viên trong gia đình lây nhiễm. Nhưng kết quả, khi con gái chưa tiến triển được bao nhiêu thì chị Chung lại bị cộm mắt như có cát, nhiều ghèn mắt, đỏ ngầu và sưng mắt. “Có thể vì tôi gần con nhiều, dù không dùng chung đồ nhưng lại tiếp xúc liên tục, nhỏ mắt cho con xong lại không rửa tay, nên bị lây rất nhanh”, chị Chung chia sẻ.

Sau chị Chung, đến lượt chồng và con gái lớn của gia đình cũng có dấu hiệu viêm kết mạc bằng các biểu hiện như cộm mắt, mi mắt sưng nề, mọng, mắt đỏ, đau nhức, chảy nước mắt… “Lớp gửi trẻ của con gái tôi có 10 cháu, nhưng 3 cháu bị đau mắt đỏ. Hai tuần qua, cả 4 người nhà tôi đều phải vào viện khám vì đau mắt đỏ. Con gái tôi mất 12 ngày mới hết bệnh”, chị Chung cho biết.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương, đau mắt đỏ (từ dân gian gọi bệnh viêm kết mạc) có thể do nhiều nguyên nhân: Do siêu vi (virus), vi khuẩn, dị ứng… Thường gặp nhất là viêm kết mạc cấp tính do siêu vi. Bệnh thường gặp vào mùa hè đến cuối mùa thu, khi thời tiết từ nắng nóng chuyển sang mưa. Độ ẩm không khí cao, khi giao mùa hay khi môi trường nhiều khói bụi, vệ sinh kém, sử dụng nước ô nhiễm, dùng chung khăn mặt, gối… cũng là điều kiện thuận lợi cho bệnh bùng phát.

Số liệu thống kê của Bệnh viện Mắt Trung ương, chỉ trong 9 ngày (từ 14-22/8), Bệnh viện tiếp nhận gần 2.000 ca mắc viêm kết mạc, chiếm khoảng 13% so với tổng số khám chung. Có những ngày số bệnh nhân khám về bệnh này lên tới gần 300 ca. Còn tại các bệnh viện, khoa chuyên về mắt khác tại Hà Nội (như Mắt Hà Nội, Mắt Hà Đông…) đã ghi nhận không ít các trường hợp bị đau mắt đỏ đến khám. Cụ thể, tại Bệnh viện Mắt Hà Nội, trong tổng số hơn 2.000 ca khám trong 10 ngày (từ 14-23/8), có 426 ca viêm kết mạc, chiếm hơn 21% và 12 ca viêm kết mạc cấp.

Không nên tự chữa bệnh

Nhiều bác sĩ lo ngại thời điểm tựu trường, thời tiết mưa nhiều rồi nắng nóng lên mạnh như hiện nay rất dễ lây lan bệnh đau mắt đỏ. Bệnh tuy lành tính nhưng nếu người dân tự ý chữa trị đau mắt đỏ ở nhà không đúng loại thuốc, đến khi không khỏi, bệnh nặng mới đến khám sẽ thường để lại di chứng nặng nề. TS.BS Nguyễn Thu Hương (Giám đốc Bệnh viện Mắt Hà Nội) lại lo ngại, mùa dịch mọi năm, không ít người vì tra đủ thứ thuốc không đúng chỉ định, đặc biệt là lạm dụng kháng sinh khiến người bệnh bị biến chứng viêm kết mạc rất lâu khỏi.

ThS.BS Hoàng Cương (Bệnh viện Mắt Trung ương) thông tin thêm, nhiều trường hợp bệnh nhân đến khám trong tình trạng nặng do dùng thuốc truyền miệng từ lá trầu không, hạt khô của các loài cây. Mặc dù đã có khuyến cáo nhưng năm nào Bệnh viện cũng tiếp nhận những biến chứng do tự điều trị.

Các bài thuốc trị đau mắt đỏ hiện được lan truyền trên mạng như: Dùng hai quả trứng gà luộc lên bóc vỏ, lăn lên hai mắt là hết bệnh đau, hay lấy một nhánh củ gừng và 4 ngọn cây lá mơ gồm thân, lá và hoa, sau khi rửa sạch, giã nát lấy nước thấm vào vùng mắt bị đau, còn phần bã của chúng dùng để đắp kín vùng mắt. Ngoài ra, nhiều người còn truyền nhau các bài thuốc dân gian như rau mùi, hạt cây thì là, khoai tây, mật ong… đắp, rửa mắt, thậm chí là động vật sống như nhái bén trực tiếp lên mắt.

Nhận định về những bài thuốc này, các chuyên gia về mắt cho hay, các bài thuốc Đông y không thể chiết xuất thành thuốc tra mắt được. Có chăng đây chỉ là những bài thuốc hỗ trợ. Nếu đắp các loại này khiến mắt có nguy cơ bị viêm nhiễm như loét kết mạc, loét mi hay thậm chí viêm giác mạc, làm cho việc điều trị kéo dài dai dẳng hơn. Khi đã bị đau mắt đỏ, biện pháp tốt nhất là vệ sinh tốt và dùng đúng thuốc theo đơn của bác sĩ.

Các bác sĩ cho biết, bệnh đau mắt đỏ có các dấu hiệu ban đầu như toàn thân mệt mỏi. Đối với trẻ em, có thể bị viêm họng hoặc bị tiêu chảy. Riêng ở phần mắt, xuất hiện nhiều gỉ mắt, hay chảy nước mắt hoặc có cảm giác sợ ánh sáng, sau đó, mắt sẽ ngày càng đỏ dần lên gây cộm, vướng trong mắt. Đặc biệt, bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu. Những loại thuốc mà bác sĩ dùng như kháng sinh, nước rửa mắt nhân tạo hoặc thuốc chống viêm để giảm bớt viêm, phù nề là cách điều trị triệu chứng hoặc phòng chống bội nhiễm, không để cho bệnh quá nặng lên, không phải thuốc đặc hiệu điều trị bệnh đau mắt đỏ.

Trước tình trạng nhiều bệnh nhân đau mắt đỏ “sốt ruột” trong quá trình điều trị bệnh, các bác sĩ khuyến cáo không nên vì thế mà tự ý đi mua các loại thuốc kháng sinh liều mạnh để tra mắt hoặc áp dụng các bài thuốc dân gian truyền miệng. Việc làm này đôi khi sẽ “phản tác dụng”, tự ý mua thuốc không đúng chỉ định về dùng sẽ gây hại. Nếu người bệnh mua phải các loại thuốc có thành phần là corticoid (thuốc chống viêm) và tra không đúng liều lượng sẽ khiến mắt bị tổn thương, có nguy cơ bị đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp.

Thu Nguyên