Cấp giấy phép lái xe số tự động: Bộ GTVT tìm cách “bịt lỗ hổng”?

Hiện các học viên học, sát hạch GPLX mới chỉ được học với xe số sàn. Ảnh: C.T

Không học nhưng vẫn phải…hành

Mới đây, lãnh đạo Bộ GTVT đã chỉ đạo rà soát, nghiên cứu các quy định cả trong nước và quốc tế, đề xuất việc đào tạo sát hạch theo hướng đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân, phù hợp với thực tiễn. Theo đó, khi người dân có nhu cầu học và cấp GPLX số tự động thì sẽ có đơn vị đào tạo, cơ quan GTVT sát hạch, cấp bằng. Chỉ đạo của Bộ GTVT nhằm xóa bớt lỗ hổng trong thực tế sử dụng ô tô hiện nay bởi lượng ô tô cá nhân ngày càng tăng cao và phân khúc xe sử dụng số tự động chiếm con số ngày càng lớn. Hệ lụy của việc học, thi “một đằng” nhưng thực tế sử dụng “một nẻo” đã khiến không ít tài xế lâm vào tình cảnh dở khóc, dở mếu vì thao tác sử dụng hai dòng xe này có sự khác biệt.

Chị Đoàn Thị Trang (Đồ Sơn, Hải Phòng) cho biết, chị học để thi GPLX cách đây vài năm. Khi học, thực hành chủ yếu trên xe số sàn, các thao tác kỹ thuật về xe số sàn được “nhồi” rất kỹ. Khi thi sát hạch để được cấp GPLX cũng chỉ sử dụng xe số sàn. Khi có bằng xong, chồng chị quyết định tặng chị một chiếc Mazda 6 số tự động và chị phải học lại hoàn toàn thao tác điều khiển loại xe số tự động này. “Là phụ nữ nên không quan tâm lắm mấy chuyện xe cộ, số tự động hay số sàn. Lúc xem xe, tôi đã thấy ngờ ngợ vì không thấy cần số đánh dấu các số đâu, lúc đó vì giữa chốn đông người, ngượng nên không dám hỏi. Đến lúc nhận xe, nhân viên cửa hàng bán xe giao chìa khóa và bảo tôi lái xe, lúc đó mới thực sự bối rối, rồi đùn đẩy cho chồng lái vì chả biết điều khiển số má như thế nào. Lấy xe xong ông chồng phải bổ túc cho một tuần thì mới dám cầm xe ra đường”, chị Trang nói.

Cũng lâm vào cảnh của chị Trang, nhưng chị Dương Thu Hoài (TP Vinh, Nghệ An) lại không được may mắn bằng. Chị Hoài cũng học, thi sát hạch lái xe từ xe số sàn nhưng vợ chồng chị có xe Camry số tự động. Vốn tính chị hơi “nhát” nên chồng phải vận động mãi chị mới dám đi học lái xe. Sau khi có GPLX, được chồng bổ túc thêm nên chị cũng dám “cầm” xe mon men ra đường. Chẳng may, trong một lần thao tác sai, chị nhầm chân ga với chân phanh nên húc văng chiếc xe chở rác ở vỉa hè. Cũng may đường vắng nên không gây hậu quả về người. Sau vụ đó, chị sợ không dám ngồi ghế lái thêm một lần nào nữa, nên chị đi đâu chồng cũng phải lọ mọ làm tài xế hoặc đi taxi lúc chồng đi công tác, bận việc.

Không đơn giản

Trong mảng đào tạo, sát hạch lái xe đã có quy định về phần học xe số tự động cho học viên. Theo đó, Thông tư 46 năm 2012, Bộ GTVT đã bổ sung thêm quy định các trung tâm đào tạo lái xe phải bố trí xe số tự động phục vụ nhu cầu của các học viên. Với hạng đào tạo bằng B1, B2 phải có 10 giờ học lái xe số tự động. Nhưng thực tế dạy và học cho thấy, mảng này gần như không được áp dụng vào thực tế bởi đây được coi là tự nguyện, không có phần thi sát hạch dành cho xe số tự động. Lãnh đạo phòng hướng dẫn, điều tra, xử lý TNGT (C67) cho rằng cần xây dựng chương trình đào tạo lái xe số tự động vì sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông cũng như những vụ “xe điên” trên đường.

Về chỉ đạo của lãnh đạo Bộ GTVT, Vụ An toàn giao thông cho rằng, có thể cấp riêng GPLX cho người học lái xe số tự động. Còn theo Tổng cục Đường bộ Việt Nam, việc cho phép sử dụng ô tô hộp số tự động để học và sát hạch lái xe sẽ đơn giản và dễ hơn ô tô sử dụng hộp số sàn. Tổng cục cũng thừa nhận một thực tế, rất nhiều người buộc phải học số sàn nhưng thực tế chỉ lái xe số tự động. Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục  Đường bộ Việt Nam cho biết, việc đào tạo, sát hạch, cấp GPLX ô tô riêng cho người không hành nghề lái xe điều khiển ô tô sử dụng hộp số tự động chở người đến 9 chỗ ngồi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc học và sát hạch lái xe.

Cũng theo ông Quyền, do số lượng các nước áp dụng quy định này chưa nhiều, để thực hiện việc phân kỳ đầu tư tại các cơ sở đào tạo, trung tâm sát hạch và để đảm bảo trật tự an toàn giao thông, thuận lợi cho người dân trong quá trình sử dụng GPLX ở trong nước và khi ra nước ngoài, đề nghị Bộ GTVT không quy định hạng GPLX riêng, nhưng trên GPLX có ghi điều kiện hạn chế phạm vi hoạt động như một số nước trên thế giới đang làm.

Tuy nhiên việc cấp GPLX số tự động không đơn giản bởi theo ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam thì chương trình đào tạo lái xe số tự động thấp hơn lái xe số sàn, do đó GPLX số tự động không có hiệu lực trong trường hợp người điều khiển phương tiện lái xe số sàn và bị xử phạt như không có GPLX. Còn GPLX số sàn cho phép người điều khiển phương tiện sử dụng cả xe số tự động và xe số sàn. Chưa dừng lại ở đó, Công ước quốc tế về Giao thông đường bộ và Công ước về Biển báo - Tín hiệu đường bộ (Công ước Vienna), người sử dụng GPLX số tự động không được cấp GPLX quốc tế như người sử dụng GPLX số sàn. Nếu người có bằng lái xe số tự động muốn chuyển sang xe số sàn thì sẽ phải đào tạo, sát hạch và thi lấy GPLX.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội