Chăm sóc và nâng cao sức khỏe người cao tuổi hướng tới già hóa khỏe mạnh

Làm thế nào để xây dựng môi trường thân thiện dành cho người cao tuổi?

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số (Bộ Y tế), năm 2011, nước ta chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số; năm 2019, tỷ lệ người cao tuổi chiếm 11,86% dân số. 

Theo dự báo tỷ lệ người cao tuổi sẽ tăng lên 16,66% vào năm 2029 và lên 26,10% vào năm 2049. Các chuyên gia nhận định, Việt Nam là một trong số những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới.

Thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành rất nhiều chủ trương, chính sách về chăm sóc người cao tuổi như: Luật Người cao tuổi; Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012 - 2020; Đề án Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi giai đoạn 2017 – 2025.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, việc triển khai thực hiện những chính sách này vẫn còn nhiều hạn chế như: Chưa có hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng người cao tuổi, về phát huy vai trò người cao tuổi trong Luật Người cao tuổi.

Người cao tuổi được chăm sóc sức khỏe tại Trung tâm Bách Niên Thiên Đức. Ảnh N.Mai

Việc đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi trong Chương trình hành động Quốc gia về Người cao tuổi giai đoạn 2012-2020 cũng chưa có hành lang pháp lý để triển khai đáp ứng được nhu cầu chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Bên cạnh đó, 8 giải pháp trong Đề án Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi giai đoạn 2017 – 2025 cũng chưa được triển khai đầy đủ và đồng bộ để đáp ứng mục tiêu trong Đề án.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Nguyễn Thị Ngọc Lan cho biết, thực hiện Nghị quyết số 137/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác dân số trong tình hình mới, trong đó giao cho Bộ Y tế xây dựng Đề án Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030. Hiện tại, Tổng cục Dân số đã hoàn thiện Dự thảo Đề án và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Đề cập đến nội dung cụ thể của Dự thảo Đề án này, ông Nguyễn Xuân Trường, Vụ trưởng Vụ Cơ cấu và chất lượng dân số (Tổng cục Dân số) cho biết: Đề án có mục tiêu tổng quát là chăm sóc và nâng cao sức khỏe người cao tuổi hướng tới già hóa khỏe mạnh, thích ứng với già hóa dân số nhanh, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030.

Các mục tiêu cụ thể: Nâng cao trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan ban ngành đoàn thể; mỗi người dân, gia đình và toàn xã hội trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng chống bệnh không lây nhiễm và triển khai dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi.

Bên cạnh đó, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người cao tuổi với chất lượng ngày càng cao, chi phí và hình thức phù hợp; xây dựng môi trường, cộng đồng thân thiện nhằm nâng cao sức khỏe, tăng cường dinh dưỡng, vận động thể thao hợp lý; chăm sóc xã hội; phát huy vai trò, kinh nghiệm của người cao tuổi.

Theo ông Nguyễn Xuân Trường, thực hiện thành công các mục tiêu của Đề án sẽ góp phần giảm gánh nặng của xã hội và gia đình người cao tuổi cho việc điều trị các bệnh, tật phát sinh ở người cao tuổi; tiết kiệm chi phí khám, điều trị, chăm sóc sức khỏe cho mỗi cá nhân và gia đình người cao tuổi.

Nâng cao hiệu quả nguồn lực đầu tư của Nhà nước cho việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi nhờ quá trình tích hợp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong việc phối hợp giữa các cơ sở của hệ thống y tế; giảm gánh nặng chi phí do bảo hiểm chi trả cho khám và điều trị do dự phòng ngăn chặn được sự suy giảm năng lực nội tại ở người cao tuổi.

Ngoài ra, kết quả thực hiện Đề án cũng góp phần nâng cao nhận thức về già hóa dân số, trách nhiệm và nghĩa vụ của cá nhân, gia đình và cộng đồng trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; tạo thói quen tốt cho mỗi cá nhân người cao tuổi nói riêng, gia đình, cộng đồng và xã hội nói chung trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Việc xây dựng thành công môi trường cộng đồng/xã, phường thân thiện với người cao tuổi vừa góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi vừa làm thay đổi đời sống tinh thần của xã hội. Điều này giúp cho người cao tuổi sống thọ và có ích, tiếp tục đóng góp cho xã hội, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Mặt khác, ông Nguyễn Xuân Trường cho biết thêm, từ kết quả tác động của Đề án là hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được thiết lập, xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được tăng cường, năng lực quản lý của hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi các cấp được cải thiện, chất lượng cán bộ được nâng cao về trình độ chuyên môn và trình độ quản lý cũng như khả năng thực thi công vụ; nhận thức và kỹ năng về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng và toàn xã hội được nâng lên.

Nguyễn Mai