Cháy bỏng những ước mơ bình dị

Nhưng ở nơi đó, không phải nông dân nào cũng có cơ hội mỉm cười với khoai lang tím, bởi lẽ xứ khoai Bình Tân còn những nông dân không đất. Cái nghèo cứ bám riết lấy họ bất chấp những nỗ lực thay đổi số phận.

 

 

Mùa này ở Bình Tân nước ngập trắng đồng. Căn nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Màu (50 tuổi, trú tại ấp Thành Lễ, xã Thành Trung) nước ngập đầy sân. Gia đình bà Màu hiện có 5 nhân khẩu. Do không có đất sản xuất nên dù sống giữa lòng một vùng đất trù phú nhưng gia đình bà Màu đều phải làm thuê, tùy mùa vụ mà làm, có lúc làm khoai, có lúc làm lúa. Riêng bà Màu do gần đây sức yếu, không thể làm nông thuê nên xoay sở bán hủ tiếu mưu sinh. Để có tiền bán hủ tiếu, bà Màu hỏi mượn của 4 người tổng cộng 3 triệu đồng làm vốn. Mỗi ngày phải góp tiền lãi 60.000 đồng.

 

Mưu sinh vất vả với bông súng trời.

 

Nghe tin chúng tôi cùng các cán bộ Hội Phụ nữ huyện, xã ghé thăm, bà Màu lật đật rời quán hủ tiếu về tiếp chuyện. Đó là một người phụ nữ nước da đen sạm do công cuộc mưu sinh, nhưng ánh mắt đầy vẻ cương nghị và quật cường. Nghe chúng tôi hỏi thăm về cuộc sống hiện tại, bà Màu thật thà: “Thật ra tui thức khuya dậy sớm bán hủ tiếu cũng kiếm được cơm gạo đắp đổi hàng ngày. Có điều gần đây nước nổi, người làm nông thuê ít nên buôn bán cũng chậm. Ngặt một nỗi tiền góp mỗi ngày phải đóng nên phải mượn chỗ này đắp chỗ kia, cũng mệt lắm chú ơi”.

 

Trong nhà bà Màu không có gì đáng giá ngoài chiếc tủ thờ còn khá mới, dù chỉ bằng loại gỗ rẻ tiền. Thấy chúng tôi có vẻ thắc mắc chuyện chiếc tủ mới với cuộc sống khó khăn hiện tại, bà Màu tỏ vẻ bẽn lẽn: “Đấy là mua mùa đấy chú ơi. Vợ chồng tui đã có 3 sui rồi mà trong nhà chẳng có gì. Tui bèn bàn với ông nhà và tụi nhỏ ráng phấn đấu làm lụng để mua chiếc tủ thờ coi cho được. Vậy là tui và thằng út lo chuyện bán hủ tiếu kiếm cơm, ông nhà tui và 2 đứa còn lại làm thuê trả theo từng mùa. Mỗi mùa làm thuê trả 300.000đ. Cái tủ đó phải trả gần 4 mùa làm thuê đấy chú”.

 

Vợ chồng bà Màu có tổng cộng 6 mặt con. Sau khi sinh đứa con út vào năm 1997, bà nghe lời vận động đình sản. Hiện 3 người con lập gia đình đã ra riêng và cũng chung số phận làm thuê mưu sinh. Con cái đã khôn lớn nên bà Màu lập chí thoát nghèo với chuyện bán hủ tiếu nhưng ngặt nỗi đồng vốn không có. “Nếu không gánh khoản nợ 3 triệu đồng kia, tui sẽ sống ổn chú ạ. Chỗ tui bán hủ tiếu vẫn còn có thể bán thêm cà phê, nước giải khát để tăng thu nhập. Trong cái tính toán của tui, chỉ cần khoảng 4 triệu đồng là tui đã thay đổi được tình thế rồi. Nhưng đó là số tiền mà tui chỉ dám ước mơ thôi, hoàn cảnh tui thế này thì đào đâu ra”- bà Màu chặc lưỡi. Quả thật cái khó đang bó cái khôn, cái nghị lực vươn lên của người phụ nữ không ngại khổ muốn vượt qua phận làm thuê này.

 

Bà Màu với căn nhà sập xệ, ngập nước.

 

 

Cùng hoàn cảnh nhà nông không đất, bà Trần Thị Thảo (59 tuổi) ở ấp Thành Lễ, huyện Bình Tân lại đối mặt với một cuộc mưu sinh chật vật khác. Bà Thảo hiện sống với chồng là ông Lê Văn Hiệp (60 tuổi)-một cộng tác viên dân số hơn 13 năm nay.

 

Mỗi sáng sớm, bà Thảo bơi xuồng hái bông súng “trời”, loại bông súng tự mọc trên các cánh đồng ngập nước. Cứ khoảng 2 ngày bà Thảo lại chất một xuồng bông súng, từ 3 giờ sáng bơi ra chợ Bình Minh bán kiếm cơm. Cánh tay của người phụ nữ sống gần một đời người đẩy chiếc xuồng bông súng đi xa gần 50km cho mỗi chuyến bán ở chợ Bình Minh, đến gần 22h bà Thảo mới bơi xuồng về đến nhà. Vất vả là thế nhưng bà Thảo vẫn cắn răng với cuộc mưu sinh, để ông Hiệp có thời gian làm công tác xã hội, làm cộng tác viên dân số. Về phần ông Hiệp, thấy vợ vất vả nên tìm cách chăn nuôi hòng tìm kế giúp vợ thoát cảnh lầm lũi. Nhưng trời chưa chiều lòng người. Ông Hiệp có được ít vốn hỗ trợ người nghèo bèn nuôi heo sau căn nhà bé tẹo, ngập ngụa nước. Heo nuôi chẳng thấy lời mà còn khiến ông nợ gần 6 triệu đồng.

 

Trong căn nhà nắng rọi đủ hướng vì vách phên thủng lỗ chỗ, ông Hiệp kể chuyện vợ mà giọng đứt nghẹn: “Đất đai không có nên hai vợ chồng già phải tìm kế mà mưu sinh. Dẫu cực mấy cũng không than đâu chú. Nhưng độ rày vợ tui có than thở, bởi sức ngày càng yếu mà chiếc xuồng lại ngày càng nát. Vợ tui nói xuồng nước vô nhiều quá tát hết nổi rồi. Tui xót quá nhưng chỉ biết vá tạm bợ rồi tới đâu tính tới đó. Ở nhà còn con heo nái sắp đẻ nhưng bán nó xong là phải trả tiền ngân hàng. Tui không biết có còn dư chút đỉnh mua xuồng hay không nữa”.

 

Chúng tôi tham khảo ý kiến ông Nguyễn Trọng Kỉnh-Bí thư ấp Thành Lễ-về giá cả chiếc xuồng. Theo ông Kỉnh, một chiếc xuồng bằng gỗ sao (sử dụng 8-10 năm) có giá hiện tại khoảng 1,5 triệu đồng. Là người nắm rõ hoàn cảnh vợ chồng bà Thảo-ông Hiệp, ông Kỉnh còn cho hay trong lần bán heo này, cùng lắm thì vợ chồng bà Thảo chỉ đủ tiền trả nợ là may lắm rồi vì nuôi heo dạo này chẳng có lời. Một tạ heo bán ra người nuôi chỉ lời 200.000đ-300.000đ mà thôi.

 

Bài toán mưu sinh của vợ chồng bà Thảo dường như bế tắc. Đôi vợ chồng già neo đơn này đành dừng lại với những ước vọng khá giản dị: Bà Thảo mơ một chiếc xuồng mới. Riêng ông Hiệp, giấc mơ có phần “hoành tráng” hơn: “Gia cảnh tui thì không có đất. Tui chỉ có thể chăn nuôi thêm để cải thiện cuộc sống. Nhưng nuôi heo thì như chú thấy là chẳng có lời lại lắm rủi ro. Nếu có tiền làm lại, tui sẽ chuyển sang nuôi bò. Thức ăn cho bò không phải mua như thức ăn nuôi heo. Đi kiếm cỏ cho nó cực thế nào tui cũng không ngại. Tui thấy rồi, nuôi bò tui mới có dư chú ạ”.

 

 

Ở ấp Tân Yên thuộc xã Tân Thành huyện Bình Tân, chẳng ai lạ gì chị Nguyễn Thị Định (SN 1972) bởi sáng nào chị cũng lọc cọc chiếc xe đạp bán bánh mưu sinh. Từ 4 giờ sáng, trên chiếc xe đạp cà tàng, phía sau là giỏ nhựa đựng bánh tằm, bánh mặn, bánh bò, bánh da lợn, bánh mỳ... Chị Định đi bán khắp chốn. Mỗi ngày, chị Định kiếm được 30.000đ-40.000đ tiền lời lo cơm gạo cho gia đình có 4 nhân khẩu. Chồng chị, anh Nguyễn Văn Sáu cũng là một nông dân không đất phải làm nông thuê. Cả hai vợ chồng chị Định đều mù chữ.

 

Chiếc xe đạp cà tàng, phương tiện mưu sinh hàng ngày của chị Định.

 

Kể câu chuyện mưu sinh của mình, chị Định chẳng hề giấu giếm: “Tui buôn bán nhưng đâu có vốn đâu. Tui đi đếm bánh xong thì đi bán, người ta thương nên không lấy tiền liền. Tui bán xong thì quay lại trả đồng vốn cho họ, còn lại tiền lời thì cơm gạo cho tụi nhỏ. Ngày nào xong hết ngày đó. Tui cũng ham chăn nuôi lắm nhưng ngặt nỗi chẳng có chỗ mà nuôi, mà nói thiệt có chỗ cũng chưa chắc có tiền mà nuôi”.

 

Trong bài toán tăng kế mưu sinh kiếm thêm tiền lo tương lai cho con, chị Định tâm sự: “Tui ước mình có chút đỉnh tiền để đóng chiếc xe đẩy ba bánh, sau đó tui đi mua đồ rẫy như rau củ các loại mà bán thì lời nhiều hơn. Trên xe đẩy tui vẫn bán bánh. Tiền lời từ bán bánh đã lo đủ ăn như hiện nay nên tiền lời từ bán đồ rẫy tui sẽ có dư”.

 

Ôm ấp ước mơ này đã lâu mà với số tiền vốn theo ước chị Định dự tính chưa đến 3 triệu đồng, vợ chồng chị vẫn không xoay sở nổi vì cứ làm có chút đỉnh tiền thì anh Sáu lại đổ bệnh. Hai đứa con chị Định, đứa nhỏ 4 tuổi còn đứa lớn 11 tuổi. Con trai lớn chỉ mới 11 tuổi đầu cứ trốn mẹ đi phụ làm đường kiếm tiền, chẳng chịu học. Khi chúng tôi đến, chị Định mới “đét” chú nhỏ một trận ra trò. Theo chị Định suy nghĩ, chị chẳng muốn các con lâm cảnh mù chữ như cha mẹ chúng. Bởi vậy chị càng cố tìm cách gia tăng thu nhập với cách tính toán của riêng mình. Một chiếc xe đẩy bán đồ rẫy là chuyện không quá khó đối với nhiều người, nhưng với người phụ nữ này là cả một mơ ước cháy bỏng vì tương lai các con.

 

Nhiều phụ nữ nghèo ở Bình Tân có hoàn cảnh tương tự chị Định, bà Thảo, bà Màu đang nỗ lực thay đổi số phận. Câu hát “sống trong đời sống cần có một tấm lòng, để làm gì biết không em...” dường như tìm được câu trả lời nơi những phụ nữ nghèo Bình Tân. Những tấm lòng, những cánh tay nâng đỡ ngay lúc này sẽ giúp họ có cơ hội cởi bỏ cái nghèo bám riết...