“Choáng” với kiểu lên mạng tự kê đơn thuốc

Theo các chuyên gia, tình trạng kháng thuốc đặc biệt tại các nước đang phát triển đang ở mức báo động. Ảnh minh họa

Mua thuốc kháng sinh không cần kê đơn

Theo các chuyên gia, tình trạng kháng thuốc đặc biệt ở các nước đang phát triển ở mức báo động. Nếu không giải quyết bây giờ thì trong tương lai nhiều bệnh nhiễm khuẩn không điều trị được, các phẫu thuật sẽ nguy hiểm hơn. Chi phí thiệt hại do kháng thuốc ước tính là 100.000 tỷ USD (đến năm 2050), 10 triệu người có thể chết mỗi năm nếu chúng ta không có hành động kiên quyết hơn. Kháng thuốc hiện là mối đe dọa nghiêm trọng và thầm lặng, tạo ra bởi con người và giải pháp cũng chính do con người đưa ra.

Một người cảm thấy sức khỏe không tốt, họ chỉ cần ra hiệu thuốc, mô tả sơ qua bệnh tật, thế là nhân viên  bán thuốc có thể kê luôn cho khách hàng. Thậm chí nhiều người hiện nay tự lên mạng, tra cứu và kê đơn cho mình. Tình trạng này diễn ra khá phổ biến, đặc biệt ở các thành phố. Không chỉ tự mua thuốc cho mình, nhiều người còn “thông thái” tư vấn, khuyên người khác dùng thuốc theo kinh nghiệm bản thân.

Chị Trịnh Thị Minh (30 tuổi)-  nhân viên bán thuốc sống tại quận Cầu Giấy, Hà Nội cho hay: Một đơn thuốc viêm đường hô hấp của con gái, chị có thể sử dụng cho nhiều đứa trẻ mà không cần phải đến bệnh viện. Theo các chuyên gia, điều này sẽ rất nguy hiểm, vì từng độ tuổi,  từng thể trạng người bệnh, nặng - nhẹ khác nhau mà bác sĩ có thể kê khác nhau; Không nhất thiết cứ hắt hơi, sổ mũi là dùng kháng sinh.

Theo một khảo sát năm 2010 về tình trạng bán thuốc kháng sinh ở gần 3.000 hiệu thuốc vùng nông thôn và thành thị phía Bắc, cho thấy nhận thức về kháng sinh và kháng kháng sinh của người bán thuốc cũng như người dân còn thấp. Đến 88% thuốc kháng sinh được người dân mua mà không cần kê đơn. Trong tổng doanh thu của hiệu thuốc, kháng sinh đóng góp đến gần 14% (khu vực thành thị) và khoảng 19% (vùng nông thôn). Đáng chú ý, nhiều người tự mua kháng sinh để điều trị ho, tỷ lệ này ở thành thị lên đến gần 32%.

Nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây tại Việt Nam cũng cho thấy, trong số 10 loại thuốc được dùng phổ biến thì kháng sinh được người dân “ưu ái” nhất. Nhu cầu thực phẩm gia tăng, sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi cũng ở mức báo động. Nghiên cứu vào năm 2013 cho thấy, có đến 45 loại kháng sinh được người nông dân sử dụng để điều trị, dự phòng và thúc đẩy tăng trưởng.

Cam kết phòng chống kháng thuốc

Ngày 24/6 vừa qua, Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương, Bộ TN&MT và các đối tác phát triển lần đầu tiên đã cùng ký kết văn bản thỏa thuận giữa Bộ Y tế, các bộ, ngành với các đối tác phát triển tại Việt Nam về phòng, chống kháng thuốc. Việt Nam được WHO đánh giá là một trong những nước đầu tiên ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ký cam kết này.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, kháng sinh ra đời là bước ngoặc trong Y học về điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Kháng sinh không chỉ được sử dụng trong điều trị bệnh cho con người mà còn được sử dụng trong nông nghiệp nhằm mục đích tăng trưởng. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh không thích hợp, lạm dụng thuốc khi không mắc bệnh lý nhiễm khuẩn đã làm gia tăng tình trạng kháng thuốc. Điều này khiến thời gian chữa trị kéo dài, chi phí tốn kém, nguy cơ tử vong cao. Khung pháp lý và hệ thống các văn bản quy định hiện hành chưa đủ để đối phó, giám sát và ngăn chặn những nguy cơ của việc kháng thuốc. Do vậy, cần có sự phối hợp về chính sách và hành động giữa các bộ, ngành dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, sự hỗ trợ toàn diện của cộng đồng và các đối tác phát triển.

Để triển khai kế hoạch này, Bộ Y tế đã thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống kháng thuốc (Quyết định số 879/QĐ-BYT ngày 13/3/2014) và thành lập 9 tiểu ban giám sát kháng thuốc, nhiều văn bản pháp quy về hoạt động dược lâm sàng đã được ban hành.

Tri Thường/Báo Gia đình & Xã hội