Đảm bảo chất lượng xét nghiệm giúp người dân được chẩn đoán sớm, không bỏ lỡ ‘thời gian vàng’ điều trị

2 bệnh nhân mắc bệnh lý van tim nhiều năm may mắn được hồi sinh

GĐXH - 2 bệnh nhân mắc bệnh lý van tim nhiều năm đã phẫu thuật thay van tim nhân tạo thành công, giúp hồi sinh những trái tim lỗi nhịp.

Người bệnh được hưởng lợi khi thời gian xét nghiệm rút ngắn

Thông tin trên được nhấn mạnh tại hội thảo "Đảm bảo chất lượng trong xét nghiệm y học" do Trường Đại học Y Hà Nội phối hợp với Viện Công nghệ Phacogen tổ chức ngày 10/10, quy tụ hơn hàng trăm chuyên gia, nhà quản lý và đại diện các bệnh viện, phòng xét nghiệm trên cả nước tham gia.

Sự kiện là dịp để các bên cùng cập nhật quy định, thông tư, nghị định mới của Bộ Y tế, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng và độ tin cậy của kết quả xét nghiệm – yếu tố cốt lõi trong chẩn đoán và điều trị bệnh.

Hội thảo ghi nhận nhiều báo cáo chuyên sâu xoay quanh các chủ đề như nâng cao độ tin cậy trong xét nghiệm hóa sinh lâm sàng, chuẩn hóa quy trình sinh học phân tử trong ung thư, hay thiết lập tiêu chuẩn cho xét nghiệm di truyền.

GS.TS.BS.Nguyễn Hữu Tú - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội nhấn mạnh rằng, xét nghiệm y học hiện nay không chỉ là công cụ hỗ trợ chẩn đoán, mà đã trở thành trụ cột trong tiên lượng, ra quyết định điều trị và theo dõi bệnh. Khi độ chính xác của kết quả được bảo đảm, bệnh nhân sẽ có phác đồ phù hợp hơn, giảm thiểu rủi ro và chi phí điều trị.

PGS.TS Lê Trung Thọ, Giám đốc Trung tâm Giải phẫu bệnh - Sinh học phân tử, Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, trong y học hiện đại, đặc biệt là lĩnh vực ung thư, chẩn đoán giải phẫu bệnh không chỉ là một xét nghiệm thông thường mà được ví như "đơn thuốc của người bệnh". Đây được xem là tiêu chuẩn vàng, là cơ sở khoa học không thể thiếu để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và cơ hội sống của bệnh nhân.

Trước đây, một xét nghiệm sinh thiết thông thường có thể mất 3–10 ngày. Hiện nay, tại các trung tâm lớn như Bệnh viện Phổi Trung ương, thời gian đã được rút ngắn đáng kể: kết quả sinh thiết có thể trả trong vòng 24 giờ, 72 giờ đối với bệnh phẩm phẫu thuật lớn, và các xét nghiệm đột biến gen đơn chỉ trong khoảng một tuần – tương đương, thậm chí nhanh hơn nhiều nước trong khu vực.

Những tiến bộ này giúp giảm thời gian chẩn đoán, không phải chờ lâu, tiết kiệm chi phí, đồng thời giúp người bệnh không bỏ lỡ "thời gian vàng" trong điều trị. Tuy nhiên, ở một số cơ sở, việc trả kết quả vẫn chậm do thiếu trang thiết bị, nhân lực hoặc chưa được đầu tư đúng mức.

Yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng trong xét nghiệm y học

GS.TS.BS.Nguyễn Hữu Tú cho biết, để mỗi kết quả xét nghiệm có giá trị lâm sàng, các cơ sở y tế cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn, cập nhật quy định pháp lý và tiêu chuẩn quản lý cũng như quy định đấu thầu, mua sắm thiết bị y tế như máy móc, vật tư - sinh phẩm. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện thực hiện xét nghiệm tại chỗ, việc hợp tác với các đơn vị cung cấp dịch vụ xét nghiệm uy tín là cần thiết, song phải đảm bảo các tiêu chí về cơ sở vật chất, thiết bị, sinh phẩm, quy trình và đội ngũ nhân sự.

Trong bối cảnh công nghệ liên tục đổi mới, việc thẩm định, phê duyệt và kiểm soát chất lượng chặt chẽ không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là nền tảng để kết quả xét nghiệm trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho chẩn đoán và điều trị.

Các chuyên gia thống nhất rằng, đảm bảo chất lượng không chỉ ở kết quả cuối cùng mà phải được kiểm soát xuyên suốt toàn bộ quy trình từ khâu lấy, bảo quản và vận chuyển mẫu bệnh phẩm, đến thực hiện xét nghiệm, phân tích và trả kết quả.

Trong quá trình xét nghiệm, máy móc, thiết bị và hóa chất sử dụng đều phải đạt chuẩn IVD; phòng xét nghiệm cần thực hiện nội kiểm liên tục và tham gia ngoại kiểm định kỳ. Chỉ khi mọi khâu được kiểm soát nghiêm ngặt, kết quả xét nghiệm mới thực sự chính xác, tin cậy và có giá trị pháp lý.

Trong bối cảnh nhiều cơ sở y tế chưa đủ điều kiện triển khai kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu, việc hợp tác với các đơn vị xét nghiệm chuyên nghiệp ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, PGS.TS Lê Trung Thọ khuyến cáo, người dân khi có nhu cầu xét nghiệm, đặc biệt là xét nghiệm sàng lọc ung thư di truyền nên lựa chọn các cơ sở y tế đã được cấp phép, công nhận chất lượng bởi cơ quan quản lý nhà nước.

5 lợi ích của xét nghiệm HIV sớm trong thai kỳ

Trong lộ trình hướng tới mục tiêu loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con tại Việt Nam, xét nghiệm HIV sớm trong thai kỳ được coi là bước then chốt, quyết định hiệu quả chăm sóc và điều trị cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV.