Chưa sẵn sàng cho việc chuyển giới tại Việt Nam
GiadinhNet - Theo Đại tá, TS Nguyễn Huy Thọ, nguyên Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật hàm mặt và tạo hình (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108), luật pháp Việt Nam còn khá chặt chẽ với người có giới tính thứ ba. Hiện chúng ta vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng cho việc chuyển đổi giới tính bởi mỗi ca này đòi hỏi thời gian thực hiện lâu dài, tốn kém với hàng chục lần phẫu thuật, cùng sự tham gia đông đảo của đội ngũ các y, bác sĩ…
Một ca phẫu thuật ngực của các bác sĩ Khoa Phẫu thuật hàm mặt và tạo hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (ảnh bác sĩ cung cấp).
Nguy cơ tử vong khi tự ý sử dụng hormone
Những ngày gần đây, TS Nguyễn Huy Thọ “giật mình” khi có một số máy lạ thường xuyên gọi đến. TS Nguyễn Huy Thọ cho biết: “Nam thanh niên ấy tự xưng tên là P, hiện sống ở Cao Bằng. Theo mô tả của cậu ấy thì tôi biết đấy là một nam thanh niên hoàn chỉnh. Điều đáng nói là cậu ấy lại bị “mắc kẹt” với giới tính nữ”. Theo chia sẻ của TS Nguyễn Huy Thọ, hầu như ngày nào P cũng gọi cho ông, hỏi làm sao để thoát ra khỏi con người “giả” của mình? Làm sao sinh hoạt tình dục khi bạn tình của anh ta cũng là một nam giới? “Nhiều khi 11-12h đêm cậu ấy vẫn gọi cho tôi, giọng rất khẩn khoản. Gọi đến mức tôi… phát ngại và phải trốn điện thoại vì không biết khuyên nhủ cậu ấy thế nào. Tôi không thể giúp cậu được điều gì hơn. Tôi không thể “vẽ đường cho hươu chạy” trong khi tôi biết, con đường ấy cực kì nguy hiểm”, TS Nguyễn Huy Thọ chia sẻ.
Là người có gần 40 năm công tác trong ngành y, TS Nguyễn Huy Thọ thừa hiểu những người cùng giới sẽ gặp nhiều nguy cơ khi sinh hoạt tình dục thiếu lành mạnh như P. Một số người không đủ điều kiện để phẫu thuật chuyển đổi giới tính, còn ngại ngùng “lộ diện” nên họ vẫn loay hoay giữa tinh thần và thể xác. Chính vì vậy, theo nhận xét của TS Nguyễn Huy Thọ, một số người khi rơi vào trường hợp như P đã tự dùng thuốc để ức chế cơ thể trở về đúng với giới tính. TS Nguyễn Huy Thọ chia sẻ: “Nếu tự ý mua thuốc hoặc sử dụng các liệu pháp thay thế hormone mà không được sự giám sát của bác sĩ, nguy cơ gặp rủi ro, biến chứng… thậm chí tử vong rất cao. Tuy nhiên, hiện Việt Nam chưa có cơ sở y tế nào theo dõi một cách chính thống cho người chuyển giới. Vì thế, một số người đã và đang tự sử dụng hormone mà không biết rất nguy hiểm”.
“Nếu dùng các androgen sinh dục thường xuyên, không những tác động đến các yếu tố phụ của giới tính như lông, râu, tóc, mô mỡ… mà còn có thể gây các bệnh về tim mạch. Tuỳ tiện uống thuốc tránh thai, hormone sẽ làm thay đổi toàn bộ trục “não bộ - tuyến yên - buồng trứng” của nữ và “não bộ - tuyến yên - tinh hoàn” của nam. Đặc biệt, các loại thuốc này sẽ gây các tác dụng phụ nặng nề, thậm chí có thể bị rút ngắn tuổi thọ”, TS Nguyễn Huy Thọ nói.
Phải “theo” bác sĩ suốt đời

“Tôi còn nhớ mấy năm trước, có hai chị em là Nhâm Thị T và Nhâm Thị H đều là người “lưỡng tính thiên nam”, tức là nữ nhưng có nhiều dấu hiệu của nam giới hơn. Khi cô em là Nhâm Thị H tìm đến GS Nguyễn Huy Phan (chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật tạo hình của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108), cô được phẫu thuật để trở thành đàn ông “chính hiệu” với cái tên khai sinh mới: Nhâm Quốc H. Lúc đó H vô cùng phấn khởi và ngay sau đó, cô chị gái cũng được phẫu thuật để trở thành đàn ông với cái tên Nhâm Quốc T. Sau này, hai người ấy vẫn liên lạc lại với tôi”, TS Nguyễn Huy Thọ nhớ lại.
Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Huy Thọ, chỉ những trường hợp khi người đó có bộ phận sinh dục nhưng quá bé và không rõ ràng như trường hợp của N và H ở trên, hoặc các trường hợp tai nạn ảnh hưởng bộ phận sinh dục, các bác sĩ trong nước mới được phép phẫu thuật để tái tạo. Còn những người muốn chuyển đổi giới tính hoàn toàn với tất cả các bộ phận của cơ thể thì hiện Việt Nam chưa sẵn sàng, bởi mỗi ca chuyển đổi giới tính đỏi hỏi thời gian thực hiện lâu dài với hàng chục lần phẫu thuật, với sự tham gia của bác sĩ tâm lý, bác sĩ nội tiết, bác sĩ phẫu thuật tạo hình…
Quá trình này, theo TS Nguyễn Huy Thọ, gồm 4 giai đoạn: Chuẩn bị tâm lý, tiêm hormone, phẫu thuật và sử dụng liệu pháp hormone sau phẫu thuật. Trong đó, việc phẫu thuật là để “dọn dẹp” các cơ quan sinh dục phụ, can thiệp về xương mặt, cơ bắp, đầu gối... và phẫu thuật để xây dựng các cơ quan sinh dục phụ như âm đạo, ngực (với nữ), dương vật (với đàn ông) để chuyển đổi giới tính. Còn cần cả quá trình sử dụng hormone lâu dài để duy trì hình dáng bên ngoài. Mỗi ca phẫu thuật chuyển giới hiện nay, theo TS Nguyễn Huy Thọ, tiêu tốn đến hàng vài trăm triệu đồng. Chưa kể, liệu pháp tiêm hormone rất tốn kém, mỗi tháng trung bình mất khoảng 200 - 300USD và quá trình này phải được sự giám sát bởi bác sĩ chuyên khoa.
“Khi một số bệnh nhân chuyển giới tìm đến với tôi để được tư vấn, tôi vẫn thường khuyên họ rằng, nếu có thể, nên cố gắng “theo” bác sĩ suốt đời. Đó là cách tốt nhất để đảm bảo sự an toàn cho tính mạng của họ. Tuy nhiên, vì lý do này lý do khác, nhiều người sau khi chuyển giới ở nước ngoài về đã mang đơn thuốc đến các cơ sở y tế để mua các loại thuốc tương đương. Họ không được bác sĩ theo dõi các chỉ số một cách chặt chẽ nên nguy cơ đến cơ thể là rất lớn”, TS Nguyễn Huy Thọ cho biết.
Cũng theo TS Nguyễn Huy Thọ, thực tế hiện nay ở Việt Nam có nhiều người muốn chuyển giới. Tuy nhiên, luật pháp Việt Nam hiện còn khá chặt chẽ với người có giới tính thứ ba. Đặc biệt, chỉ có ba cơ sở y tế được phép xác định lại giới tính gồm: Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TPHCM), Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội). Còn lại, chưa có cơ sở nào được điều trị hoặc phẫu thuật chuyển giới. “Hy vọng trong thời gian tới, chúng ta sẽ thông qua hệ thống pháp luật, chuẩn bị cơ sở pháp lý, đồng thời bồi dưỡng, đào tạo liên ngành cho các chuyên gia tâm lý, bác sĩ nội tiết, bác sĩ phẫu thuật tạo hình, dược lý… để việc chuyển đổi giới tính ở Việt Nam không còn là một trở ngại”, TS Nguyễn Huy Thọ chia sẻ.
Luật Hôn nhân và gia đình sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2015 đã bỏ quy định “cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính”. Tuy nhiên, Luật vẫn “không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính" (khoản 2 Điều 8). Như vậy, những người đồng giới tính vẫn có thể kết hôn, nhưng sẽ không được pháp luật bảo vệ khi có tranh chấp xảy ra.
“Nhiều người đồng tính và song tính đang chịu nhiều rủi ro, bạo hành”
“Số người đồng tính và song tính trong độ tuổi 15-59 ở Việt Nam tạm tính vào khoảng hơn 1,5 triệu người. Đa phần trong số họ đang phải chịu sự kỳ thị, định kiến, kể cả bạo lực về thể chất lẫn tinh thần. Sức khỏe tâm thần của họ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, ít cơ hội việc làm để đảm bảo cuộc sống cho bản thân cũng như đóng góp cho xã hội”.
Ông Đinh Xuân Thảo - Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội
“Việc dùng hormone khiến cơ thể dễ mắc bệnh tật”
“Tôi nghĩ việc dùng hormone chỉ là một phần nhỏ để giúp họ biến mơ ước sống với giới tính thật trở thành hiện thực, chứ không thể thay đổi giới tính hoàn toàn. Việc tự dùng thuốc hormone khiến họ dễ bị mắc bệnh tật nhiều hơn, cơ thể ốm yếu hơn. Để chuyển đổi giới tính hoàn toàn, họ phải trải qua rất nhiều cuộc đại phẫu thuật. Thậm chí phải phẫu thuật nhiều lần, uống hormone thường xuyên và luôn thăm khám bác sĩ. Hiện ở Việt Nam chưa có cơ sở y tế nào cho phép điều trị chuyển đổi giới tính hoặc phẫu thuật thay đổi giới tính nên đó là trở ngại không nhỏ cho những người thuộc giới tính thứ ba nếu họ không có tiềm lực kinh tế”.
ThS Thân Trung Dũng, Viện Nghiên cứu truyền thống và phát triển (Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam).
Lương Mỹ
Ba người tại Cần Thơ phải nhập viện vì ăn loại cá chứa chất kịch độc
Y tế - 9 giờ trướcGĐXH - Chỉ trong 2 ngày, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã tiếp nhận 3 trường hợp ngộ độc cá nóc.
Gắp thành công giun lươn dài 1,5 cm sống ký sinh trong mắt bệnh nhân
Y tế - 18 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn vừa kịp thời gắp bỏ một con giun lươn còn sống ký sinh trong mắt nữ bệnh nhân 22 tuổi, cảnh báo nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm nếu chủ quan trong ăn uống và sinh hoạt.
Tay chân miệng vượt ngưỡng cảnh báo, TPHCM tăng cường phòng dịch
Sống khỏe - 2 ngày trướcTrước diễn biến gia tăng nhanh của bệnh tay chân miệng và sự xuất hiện của chủng virus độc lực cao, TPHCM đang triển khai đồng loạt các biện pháp nhằm kiểm soát và hạn chế lây lan dịch bệnh.
Gặp người đột quỵ, ngừng tim trên phố: Cứu như thế nào?
Y tế - 4 ngày trướcTừng phút vàng trôi qua, đôi tay người dân chính là nhịp đập nối dài giữ sự sống cho nạn nhân.
Quyết định cao cả của người mẹ hiến tạng con trai chết não để cứu nhiều người khác: 'Con không còn, nhưng con sẽ sống theo một cách khác'
Y tế - 5 ngày trướcGĐXH - Thứ Bảy, ngày 21/3/2026, người đàn ông còn trẻ, gặp tai nạn giao thông dù đã được các bác sĩ Bệnh viện E khẩn trương cấp cứu, hồi sức tích cực nhưng do thương tổn não quá nặng đã rơi vào tình trạng chết não.
Sản phụ sinh hạ thành công con ở tuổi 60
Y tế - 6 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai đặc biệt cho một sản phụ 60 tuổi. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng 2,8kg.
Phẫu thuật ghép tim và gan thành công cho bệnh nhân mắc bệnh hiếm
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Bệnh nhân nam, 53 tuổi, từng được chẩn đoán bệnh hiểm amyloidosis di truyền tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội năm 2024, vừa được ghép đồng thời tim và gan thành công.
Người phụ nữ 60 tuổi ở Hà Nội được phẫu thuật thay khớp gối toàn phần dưới sự hỗ trợ của robot
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Sáng ngày 18/3, Bệnh viện E chính thức triển khai phẫu thuật thay khớp gối toàn phần dưới sự hỗ trợ của robot CORI cho 4 người bệnh nữ. Đây là sự kiện đánh dấu lần đầu tiên bệnh viện ứng dụng công nghệ robot trong lĩnh vực thay khớp.
Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH – Chiều 17/3, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính cùng đoàn công tác đã thăm, làm việc với Viện Đông y Việt Nam (thuộc Trung ương Hội Đông Y Việt Nam). Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng y học cổ truyền trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đi khám vì cộm và ngứa mắt, bất ngờ phát hiện rận mu bám chi chít trên lông mi
Y tế - 1 tuần trướcGĐXH - Ngứa mắt, cộm và chảy nước mắt kéo dài, người phụ nữ 54 tuổi đi khám thì bác sĩ phát hiện nhiều rận mu và trứng rận bám chi chít trên lông mi.
Sản phụ sinh hạ thành công con ở tuổi 60
Y tếGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai đặc biệt cho một sản phụ 60 tuổi. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng 2,8kg.