Chuyện chưa từng tiết lộ của những người được thay tim

Điều dưỡng trưởng Nguyễn Văn Vinh, người nắm rõ nhất về những giấc mơ của bệnh nhân.

Trăn trở về chủ cũ của tim mới

Khi thực hiện bài viết này, có một điều khá may mắn đối với tôi và có lẽ đó cũng là cái duyên với y học khi tôi nhận được sự chia sẻ, giúp đỡ nhiệt tình của anh Nguyễn Xuân Vinh, điều dưỡng trưởng, khoa Tim mạch và Lồng ngực (Bệnh viện Việt Đức). Là người có nhiều thời gian tiếp xúc với những bệnh nhân đặc biệt này nên anh Vinh hiểu khá rõ về họ. Trước khi chia tay anh Vinh để lần theo địa chỉ của những người đang sống bằng trái tim thứ hai để tìm hiểu thực hư giải thuyết "kí ức tế bào", tôi có hỏi anh Vinh: Tôi nghe nói những người được thay tim họ gần như là một người khác và thường có những giấc mơ lạ kỳ lắm phải không anh? Anh Vinh nở nụ cười khá bí hiểm và bảo tôi: "Cậu cứ đến gặp họ thì sẽ biết ngay thôi. Khi nào xong thì qua tôi chơi, tôi kể cho nhiều chuyện hay lắm. Cho tôi gửi lời hỏi thăm sức khỏe tới họ với nhé".

Trường hợp ghép tim đầu tiên do các bác sĩ Việt Nam thực hiện là anh Bùi Văn Nam (48 tuổi, trú tại thôn 4 xã Trực Thái, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định) được thực hiện ngày 17/6/2010 tại Viện Quân Y 103. Giờ đây, đã gần 3 năm sau khi ghép tim sức khỏe của anh Nam gần như hồi phục hoàn toàn, có thể làm những việc nhẹ để phụ giúp vợ con. Những ngày đầu năm 2013 này, gia đình anh tất bật với công việc đồng áng, anh Nam được vợ giao cho chăm chút đàn gà với mấy luống rau trong vườn, vì khi xuất viện bác sĩ chỉ định anh không được làm những việc nặng nhọc. Anh Nam cho biết, việc anh sống được trở về với vợ con là điều mà chính bản thân anh cũng không thể tin nổi.

Sau khi trò chuyện hỏi thăm tình hình sức khỏe, chúng tôi đi thẳng vào chủ đề chính của câu chuyện là liệu anh có những giấc mơ hay kí ức khác thường sau khi phẫu thuật. Nghe chúng tôi hỏi, anh Nam cười bảo: "Ai bảo các cậu thế, tôi thay tim chứ có thay não đâu mà bảo suy nghĩ khác trước chứ. Trước đây tôi thế nào thì giờ tôi vẫn thế. Chỉ có điều, ngày trước tôi "giang hồ" lắm, phiêu bạt khắp nơi, hút thuốc, uống rượu nhiều. Nhưng từ ngày ghép tim đến giờ, tôi đã bỏ được những tính ấy. Với lại, mặc dù sức khỏe cũng đã khá lên, nhưng bác sĩ đã dặn dò cẩn thận, "khoản ấy" nhất định phải "nhịn". Cái khác có lẽ là ở việc này".

Anh Nam tại thời điểm 2010 khi được được phẫu thuật ghép tim tại Viện Quân Y 108.

Những giấc mơ lạ kỳ

Trường hợp thứ hai mà tôi quyết tâm tìm gặp là anh Dương Văn Nhiệm (37 tuổi, Tam Dương, Vĩnh Phúc), người vừa được bệnh viện Việt Đức thực hiện thành công ca ghép tim vào đầu năm 2012. Gia đình anh Nhiệm thuộc diện khá giả, hai vợ chồng làm nghề buôn gạo nổi tiếng trong khu vực mấy năm nay. Vì thế, khi biết tin chồng mắc bệnh nặng, vợ anh đã tức tốc đưa đi khám và điều trị tại các bệnh viện lớn. Tuy nhiên, việc thay quả tim cũ bằng một quả tim mới không chỉ đơn thuần yếu tố kinh tế bởi để thực hiện thành công một ca ghép tim cần hội tụ đầy đủ nhiều tiêu chí khác nhau, trong đó sự phù hợp giữa tim người cho với người nhận là điều kiện tiên quyết. Vì thế, có thể nói rằng anh Nhiệm là người may mắn nhất trong tất cả những người chờ được ghép tim ở bệnh viện Việt Đức vào thời điểm lúc đó, các chỉ số của anh phù hợp với chỉ số của người hiến tim.

Một điều khá đặc biệt hơn so với anh Bùi Văn Nam, khi được hỏi về những giấc mơ và cuộc sống sau khi được thay quả tim mới, anh Dương Văn Nhiệm hào hứng cho biết: "Đúng là tôi hay mơ về những điều lạ lẫm đối với cuộc sống thường ngày mà mình đã trải qua". Theo lời kể của anh Nhiệm, những giấc mơ của anh thường liên quan đến một căn nhà lạ hoắc, anh chưa từng tới đó bao giờ. "Nhiều hôm vừa chợp mắt ngủ trưa tôi cũng mơ, tôi mơ thấy mình sống ở một ngôi nhà xa lạ, gặp gỡ những người mà tôi chưa từng quen biết bao giờ. Tôi cũng không hiểu vì sao mình lại gặp những giấc mơ như vậy. Có khi nào do tôi suy nghĩ nhiều quá về người đã hiến tim cho tôi nên mới đâm ra mơ màng linh tinh hay không?", anh Nhiệm kể về những giấc mơ kỳ lạ với nhiều băn khoăn.

Hai trường hợp được ghép tim mà tôi gặp lại kể những câu chuyện khác nhau khiến chúng tôi không khỏi băn khoăn. Sợ rằng, nếu có gặp thêm nhiều bệnh nhân nữa thì câu trả lời cho câu hỏi mà tôi đang tìm kiếm vẫn sẽ có hai đáp án nên tôi quyết định quay trở lại bệnh viện Việt Đức, tìm gặp anh Nguyễn Xuân Vinh. Vì trước khi đi, anh Vinh có hẹn khi quay về anh ấy sẽ kể cho nhiều câu chuyện hấp dẫn hơn. Gặp anh ở hành lang khoa Tim mạch và Lồng ngực, dáng vẻ vẫn vội vã mang tính đặc thù của công việc. Biết mục đích việc trở lại lần này của tôi, anh Vinh kéo tôi ngồi xuống dãy ghế bên cạnh.

Phải nói rằng, anh Vinh là người rất nhiệt tình và am hiểu bệnh nhân. Anh cho biết, hàng ngày anh thường dành thời gian trò chuyện với những bệnh nhân chờ ghép tạng để động viên, khích lệ họ. Trở lại với những giấc mơ kỳ lạ của người được thay tim, anh Vinh cho biết: Chính anh cũng đã từng được một vài bệnh nhân ghép tim kể về những giấc mơ lạ kỳ của họ. "Vì mỗi tháng họ đều trở lại viện để khám và lấy thuốc, do đó chúng tôi có cơ hội tiếp xúc với nhau. Có người còn gọi điện cho tôi để kể về những giấc mơ của họ. Họ kể ly kỳ lắm, nhưng kể là việc của họ, còn tin hay không lại là quyền của tôi", anh Vinh cười bảo. Anh Vinh nhớ lại, có lần bệnh nhân Nguyễn Văn G. (Hải Phòng, bệnh nhân đầu tiên được ghép tim thành công ở bệnh viện Việt Đức, hiện nay đã mất) trong một lần lên viện lấy thuốc đã kể cho anh nghe về những giấc mơ không bình thường mà ông gặp phải. "Ông ấy hay mơ về những giấc mơ trái gái, yêu đương mặc dù tuổi ông ấy không còn trẻ nữa. Ông ấy kể cho tôi về "chuyện ấy" và lấy làm lạ về việc này, bởi theo chỉ định của bác sĩ thì phải kiêng kị khoản đó", anh Vinh nhớ lại.

Để đi tìm câu trả lời, tôi quyết định sẽ "chuyển hướng", tìm gặp những chuyên gia hàng đầu về phẫu thuật tim mạch để lắng nghe một lời giải khoa học cho về những giấc mơ kỳ lạ sau phẫu thuật của những người được hiến tạng.