Chuyên gia lý giải chuyện cụ bà 72 tuổi sinh con đầu lòng

Vợ chồng bà Daljinder Kaur đón con đầu lòng ở tuổi 72. Ảnh: TL

Chuyện… khó tin

Thông tin trên Hãng tin AFP (Pháp) cho biết, đó là bà Daljinder Kaur ở New Delhi, Ấn Độ, chồng bà là ông Anurag Bishnoi (79 tuổi). Cả hai đã tiến hành khám, kiểm tra, làm thụ tinh trong ống nghiệm từ chính trứng và tinh trùng của vợ chồng bà. Cậu bé chào đời hôm 19/4, nặng 2kg, hiện tại rất khỏe mạnh. Mặc dù vậy, cũng thông tin cho rằng bà Daljinder Kaur đã được người khác cho trứng, sau đó tiến hành thụ tinh ống nghiệm và mang thai.

Chia sẻ với PV Báo GĐ&XH, PGS.TS Nguyễn Khang Sơn, Phó Trưởng bộ môn Mô – Phôi, Đại học Y Hà Nội đã đặt ra nhiều giả thiết về việc cụ bà 72 tuổi mang thai và sinh con, gồm việc sinh con từ chính trứng của mình và bằng trứng được cho.

Theo PGS.TS Nguyễn Khang Sơn, nếu cụ bà Daljinder Kaur sinh con bằng chính trứng của mình thì có thể từ cách đây vài chục năm, bà đã chủ động bảo quản lạnh trứng của mình trong điều kiện đặc biệt, rồi gần đây lấy ra để tiến hành thụ tinh tạo thành phôi, phát triển thành em bé. “Hiện nay công nghệ này đã dễ hơn, nhưng tôi không chắc rằng cách đây vài chục năm ở Ấn Độ đã phát triển công nghệ này để cụ bà 72 tuổi có thể có trứng để sinh con”, PGS.TS Nguyễn Khang Sơn nói. Một giả thiết khác cũng khiến các chuyên gia về sản khoa khó tin là ở độ tuổi 72, cụ bà này vẫn còn trứng để lấy ra làm thụ tinh ống nghiệm và thành công. “Vì độ tuổi sinh sản của người phụ nữ được tính từ lúc mới xuất hiện kinh nguyệt, khoảng 13-15 tuổi, đến khi mãn kinh (45 - 55 tuổi), trường hợp 72 tuổi thì tôi chưa tìm thấy tài liệu nào nói vì đó đã là độ tuổi mãn kinh. Bởi mãn kinh đồng nghĩa với việc buồng trứng không còn khả năng phóng noãn nữa”, PGS.TS Nguyễn Khang Sơn phân tích thêm.

Giả thiết nữa được PGS.TS Nguyễn Khang Sơn đưa ra là đi xin trứng của người khác, PGS.TS Nguyễn Khang Sơn cũng “không dám chắc”: “Cơ thể của người phụ nữ 72 tuổi có sẵn sàng cho việc nuôi một bào thai trong tử cung mình hay không? Điều này rất khó. Vì buồng trứng không chỉ sản sinh ra trứng mà còn liên quan đến việc duy trì nội tiết để đảm bảo cho sức khỏe sinh sản. Ở độ tuổi 70, buồng trứng suy giảm rất nhiều, đồng nghĩa nội tiết rất kém, người ta phải dùng nội tiết bên ngoài để đưa vào kích thích buồng trứng nhưng cũng chỉ đáp ứng với những người phụ nữ quá độ tuổi sinh sản một chút. Ví dụ như khoảng 50 tuổi phụ nữ mãn kinh, thì tối đa dùng nội tiết bên ngoài là 55 – 60 tuổi để họ có thể mang thai bằng trứng được cho”.

Mãn kinh rồi có thể mang thai hay không?

Cũng theo PGS.TS Nguyễn Khang Sơn, tuổi càng cao, khả năng phóng noãn (rụng trứng) càng suy giảm mạnh, chất lượng trứng cũng giảm sút nhanh khi độ tuổi ngoài 40. Khi đó, khả năng thụ tinh, làm tổ của phôi càng kém. Đặc biệt, phôi thai nếu được hình thành cũng có nguy cơ cao về các bất thường và dễ sảy thai. Nếu trong trường hợp hãn hữu, tổn thương bộ máy di truyền ở mức độ vừa phải có thể mang thai thì lại sinh ra những em bé dị tật, bất thường.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và công nghệ mô ghép, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, TS Nguyễn Mạnh Hà, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, bệnh nhân cao tuổi nhất làm thụ tinh trong ống nghiệm tại đây khi 49 tuổi. Tuy nhiên, bệnh nhân này chỉ mang thai được 2 tháng rồi sảy. Một phần do bệnh nhân không duy trì thuốc giữ thai theo chỉ định.

“Chúng tôi đã có nghiên cứu với phụ nữ trên 40 tuổi thì đến 90% phôi tạo ra từ trứng của những phụ nữ này có bất thường nhiễm sắc thể, không thể phát triển thành con được”, TS Nguyễn Mạnh Hà thông tin. Thống kê tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản trên thế giới cho thấy, với những người trên 40 tuổi, khả năng giữ thai sau làm thụ tinh ống nghiệm chỉ đạt 50%. Càng cao tuổi, tỉ lệ này càng thấp.

Tuổi sinh đẻ của phụ nữ bấy lâu nay được “khoanh vùng” từ 15-49 tuổi, nhưng theo các chuyên gia sản khoa vẫn có không ít ngoại lệ, có những bé 9 tuổi đã dậy thì và những trường hợp hơn 50 tuổi vẫn có con bình thường, thậm chí họ đã ở giai đoạn mãn kinh. Theo PGS.TS Nguyễn Khang Sơn, trong trường hợp người phụ nữ đó vẫn còn nang trứng nguyên thủy và dự trữ buồng trứng, bác sĩ có thể điều chỉnh nội tiết tạo lại chu kỳ kinh nguyệt, kích trứng để phóng noãn. Tuy nhiên, việc này cũng không kéo dài được sau khi mãn kinh (chỉ vài năm). Nếu mãn kinh đã lâu thì không thể mang thai tự nhiên, thậm chí là hỗ trợ nội tiết để mang thai là rất khó.

PGS.TS Nguyễn Khang Sơn cũng lưu ý, trước khi mãn kinh chính thức, phụ nữ có giai đoạn rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, có thể một vài chu kỳ không thấy kinh nguyệt nhưng vẫn còn hiện tượng rụng trứng, phóng noãn. Lúc đó, khả năng mang thai tự nhiên vẫn có. Trên thực tế, có những chị em 50 tuổi không thấy “đèn đỏ” vài chu kỳ nghĩ là mãn kinh hoàn toàn nên tháo vòng tránh thai, kết quả là mấy tháng sau thấy bụng to lên, đi khám thì biết mang bầu.

Trong khi phụ nữ có “khống chế” độ tuổi sinh đẻ thì đối với nam giới, vẫn có những người đàn ông 90 tuổi có thể sinh con. Đó là bởi tế bào mầm sinh sản của người phụ nữ dừng ở giai đoạn noãn bào 1 từ khi sinh ra, rất nhạy cảm với tất cả các yếu tố của môi trường, cơ thể, khiến khi độ tuổi phụ nữ càng cao, chất lượng của trứng càng giảm, nguy cơ bị thoái hóa nhiều. Trong khi đó, ở nam giới, tế bào mầm sinh dục là những tinh nguyên bào tồn tại suốt đời ở dạng tế bào gốc ở trong ống sinh tinh. Tế bào gốc này được “đóng gói”, bảo vệ cẩn thận, ít bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tác động. Khi già, những tế bào này vẫn có khả năng phân chia, tạo ra những thế hệ tiếp theo của tế bào dòng tinh, phát triển thành tinh trùng. Do đó, vẫn có những người đàn ông đến 80 - 90 tuổi vẫn sinh được con, và độ bất thường của bộ máy di truyền của “con giống” ít hơn rất nhiều so với ở phụ nữ cao tuổi. “Tình dục khác với khả năng sinh sản, có những người khả năng tình dục không còn nhưng khả năng sinh sản thì vẫn còn, bởi có thể lấy tinh trùng đã trưởng thành từ mào tinh, hoặc dùng biện pháp kích thích để lấy tinh trùng ra thụ tinh trong ống nghiệm”, PGS.TS Nguyễn Khang Sơn nói.

Cũng theo TS Nguyễn Khang Sơn, chất lượng tinh trùng có những khoảng tuổi nhất định để đảm bảo chất lượng, nhưng “giới hạn tuổi hoàn hảo” nhất cho tinh trùng thì chưa có nghiên cứu rõ ràng nào.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội