Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

Chuyện lạ ở nơi cầm bó củi khô đến nhà là lấy được vợ

Thứ sáu, 7:00 PM 23/07/2021 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Người Chứt ở bản Rào Tre, Hà Tĩnh đã có một cuộc sống mới từ khi có bộ đội về cắm bản. Vẫn còn đó những hậu quả nặng nề của hủ tục và lạc hậu với sự bủa vây của hôn nhân cận huyết nhưng người Chứt giờ đây đã có lối thoát khi hiểu được chuyện con cái họ tật nguyền không phải do "ma Giàng" bắt tội.

Từ chuyện chưa kịp khuyên đã... có bầu

Người Chứt ở Hà Tĩnh là bộ phận 18 người của người Rục từ Quảng Bình di cư sang. Dân số ít, lạc hậu nên việc hôn nhân cận huyết là một điều không thể tránh khỏi với bà con ở đây.

Chúng tôi không khỏi bất ngờ khi nghe chia sẻ của những cán bộ cắm bản về nét văn hóa đặc biệt của người Chứt tại đây. Để hỏi vợ, đàn ông người Chứt sẽ mang một bó củi khô đến đặt trước cổng nhà cô gái. Nếu cô gái chấp nhận thì sẽ mang củi vào nấu. Thế là, như cách nói của những cán bộ cắm bản: “Cán bộ chưa kịp được thông báo yêu nhau thì họ đã có bầu luôn rồi”. 

Đó cũng là một phần nguyên nhân khiến những cuộc hôn nhân cận huyết diễn ra tại đây. Không chỉ chuyện hôn nhân, chuyện sinh đẻ của người Chứt là một rào cản lớn. Người Chứt có tập tục đẻ lều. Phụ nữ Chứt những ngày cận sinh sẽ được ra lán gần nhà, sát nương bãi cạnh núi để đẻ. Nhiều phụ nữ cũng vì thế mà đã phải trả giá bằng mạng sống của cả mẹ, cả con. Nhiều đứa trẻ Chứt ra đời trong cảnh không lành lặn trở thành gánh nặng cho gia đình và cho cả cộng đồng. 

Chuyện lạ ở nơi cầm bó củi khô đến nhà là lấy được vợ - Ảnh 2.

Một ca phụ nữ Chứt sinh non được cứu sống kịp thời tại Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh. Ảnh: Tuấn Dũng

Cứ thế, những cuộc hôn nhân cận huyết cứ mãi nối tiếp trong từng nếp nhà của người Chứt kèm theo những lời nguyền của "ma nhà", "ma núi" bủa vây trong sương mù của lạc hậu. Anh Hồ Sanh (bản Rào Tre, Hà Tĩnh) chia sẻ: “Khi mình đi làm nương, làm rẫy, con cái người ta gửi ai cũng được. Đằng này, con cái mình rất vất vả vì chậm chạp và kém hơn. Chưa kể, lại còn hay đau ốm nữa”. Đó cũng là tình cảnh chung của phân nửa các gia đình người Chứt ở Rào Tre. Chuyện chị em, cậu cháu lấy nhau là chuyện “thường như cơm bữa” ở đây. ‘

Hôn nhân cận huyết không chỉ khiến những đứa trẻ người Chứt rơi vào cảnh tật nguyền mà còn khiến thể chất suy giảm. Nhiều đứa trẻ Chứt 12, 13 tuổi nhưng thể chất chỉ như trẻ lên 5, lên 6. Những cuộc hôn nhân cận huyết đã rõ nguyên nhân nhưng để hóa giải thì lại là một bài toán khó với những cán bộ cắm bản ở đây. Phần vì cộng đồng thưa người, phần vì văn hóa, phong tục lối sống người Chứt còn có nhiều khác biệt. 

Đến những “phiên chợ tình cổ tích”

Tình cờ xem được những hình ảnh về phiên chợ tình Tây Bắc, nhiều cán bộ biên phòng cắm bản tại đây đã nghĩ ra câu chuyện trở thành “ông Tơ, bà Nguyệt” cho trai gái người Chứt đến với nhau. Thấy hướng gỡ cho những trăn trở bủa vây lấy hôn nhân của người Chứt, các cán bộ đã không quản khó khăn, mở đường rừng xuyên núi qua Quảng Bình để tìm vợ, chồng cho đồng bào. 

Chuyện lạ ở nơi cầm bó củi khô đến nhà là lấy được vợ - Ảnh 3.

Những đứa trẻ mạnh khỏe, tín hiệu may mắn của đồng bào dân tộc Chứt. (Ảnh: Huy Hoàng)

Lúc đầu, từ ngại ngùng rồi quen thân và trở thành đôi, thành lứa. Những cán bộ cắm bản như nín thở theo nhịp yêu của bà con người Chứt. Và những đám cưới đi vào lịch sử đã được diễn ra, người Chứt đã sang một trang mới trong đời. Theo Thiếu tá Dương Thanh Tịnh, Đồn trưởng Đồn biên phòng Rào Tre, những đám cưới này còn ý nghĩa hơn việc tìm ra người Chứt mấy chục năm trước. Bởi từ đây, cán bộ có lý để giải thích cho bà con hiểu về sự lạc hậu, về "ma núi" không đáng sợ đến vậy. 

Và “chuyện lạ” đã đến với Rào Tre! Không chỉ có những đám cưới của bà con người Chứt Hà Tĩnh và Quảng Bình mà còn có hẳn cả một anh con trai người Kinh đến làm rể người Chứt. Sau đám cưới lịch sử, đôi vợ chồng Kinh - Chứt còn được hỗ trợ 60 triệu đồng để dựng nhà, sinh con. Mọi khác biệt được san bằng trong sự quan tâm thấu hiểu của những người lính mang quân hàm xanh. Rồi một, hai đến cả chục hộ gia đình. Ông Hồ Bắc, người đàn ông có hẳn 2 chàng rể Kinh bộc bạch: “Con rể Kinh bên ta giỏi giang, chịu khó về bày cho mình cấy lúa, trồng khoai, nuôi gà. Cả nhà chịu khó làm lụng không gặp khó khăn vất vả gì, mình ưng, mình sướng”. 

Chuyện lạ ở nơi cầm bó củi khô đến nhà là lấy được vợ - Ảnh 4.

Những đám cưới gọi tên lịch sử của đồng bào Chứt.

Cuộc đời của người Chứt cứ thể đổi thay từng trang mới. Khi đã thấy những đứa con lành lặn, thông minh, nhanh nhẹn ra đời, họ đã hiểu được "lời nguyền" của Giàng chẳng hề đáng sợ đến thế. Người Chứt được bộ đội dạy trồng lúa. Chuyện tưởng đơn giản nhưng với nhiều gia đình Chứt phải mất đến vài năm mới thành thục. Con trẻ người Chứt được đến trường. Nhiều cặp đôi người Chứt đã biết dùng bao cao su, thuốc tránh thai để kế hoạch hóa gia đình. 

Đường về bản Chứt đã được Nhà nước đầu tư xây dựng, nhiều người Chứt đã dám vượt núi tìm công ăn việc làm. Hôn nhân cận huyết thống cũng đã dần lùi xa. Không hô hào, chẳng khẩu hiệu, những chiến sĩ bộ đội, những cán bộ y tế, dân số ở Rào Tre vẫn miệt mài đồng hành cùng bà con người Chứt hòa nhập với cuộc sống của xã hội hiện đại. 

Dẫu vẫn còn đó những chứng tích của hôn nhân cận huyết nhưng bên đỉnh Giăng Màn, những âm thanh của tiếng đàn, tiếng hát không còn vọng thê lương u ám mà vang vọng mong ước về một cuộc sống mới - cuộc sống hạnh phúc đủ đầy, mạnh khỏe!

Huy Hoàng


Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Chu kỳ kinh nguyệt nói lên điều gì về sức khỏe của phụ nữ?

Chu kỳ kinh nguyệt nói lên điều gì về sức khỏe của phụ nữ?

Dân số và phát triển - 8 giờ trước

Chu kỳ kinh nguyệt có thể cho phụ nữ biết nhiều điều về sức khỏe.

Thủ dâm quá đà suốt thời niên thiếu, chàng trai 28 tuổi đối mặt nỗi lo vô sinh

Thủ dâm quá đà suốt thời niên thiếu, chàng trai 28 tuổi đối mặt nỗi lo vô sinh

Dân số và phát triển - 15 giờ trước

Lạm dụng thủ dâm có thể là một trong những nguyên nhân dẫn tới xuất tinh sớm và vô sinh ở nam giới.

Bệnh đậu mùa khỉ có lây truyền qua đường tình dục?

Bệnh đậu mùa khỉ có lây truyền qua đường tình dục?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu cho biết số ca mắc đậu mùa khỉ hiện nay ở châu Âu chủ yếu là nam giới có quan hệ tình dục đồng giới.

10 'siêu thực phẩm' giúp cải thiện kích thước vòng 1 cực kỳ hiệu quả

10 'siêu thực phẩm' giúp cải thiện kích thước vòng 1 cực kỳ hiệu quả

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Có nhiều cách để giúp hỗ trợ tăng kích thước vòng 1. Trong đó, sử dụng các thực phẩm là cách đơn giản và đem lại hiệu quả khá tốt.

Hải Phòng chăm sóc SKSS giúp phụ nữ nông thôn đẩy lùi bệnh tật

Hải Phòng chăm sóc SKSS giúp phụ nữ nông thôn đẩy lùi bệnh tật

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GiadinhNet - Việc ngành Dân số Hải Phòng đưa nhân lực y tế cùng trang thiết bị về tận vùng nông thôn tư vấn, khám sức khỏe cho phụ nữ sẽ giúp đẩy lùi bệnh tật và nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh cho bản thân

Những điều cha mẹ cần lưu ý khi chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng

Những điều cha mẹ cần lưu ý khi chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Khi có dấu hiệu mắc bệnh tay chân miệng, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa khám và hướng dẫn điều trị cụ thể. Ngoài việc dùng thuốc, cần lưu ý chế độ chăm sóc, đặc biệt là vệ sinh và dinh dưỡng thật tốt.

Các lưu ý chăm sóc trẻ bị táo bón cha mẹ nên đọc

Các lưu ý chăm sóc trẻ bị táo bón cha mẹ nên đọc

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Táo bón là một trong những vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Theo thống kê, có khoảng 10% trẻ em bị táo bón, trong đó có khoảng 30% trường hợp cần có sự can thiệp của bác sĩ.

Nhiễm trùng tiểu trong thai kỳ có thể gây nguy cơ gì nếu không điều trị?

Nhiễm trùng tiểu trong thai kỳ có thể gây nguy cơ gì nếu không điều trị?

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Nhiễm trùng tiểu trong thai kỳ xảy ra khi một số vi khuẩn di chuyển lên niệu đạo và tích tụ trong bàng quang... có thể dẫn đến các triệu chứng nguy hiểm.

4 cách ‘yêu’ nhìn trước được những rủi ro mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nhưng nhiều cặp đôi vẫn đang làm hàng ngày

4 cách ‘yêu’ nhìn trước được những rủi ro mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nhưng nhiều cặp đôi vẫn đang làm hàng ngày

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GiadinhNet – Các chuyên gia khuyến cáo, quan hệ tình dục qua đường miệng, qua đường hậu môn; quan hệ không an toàn với nhiều bạn tình hoặc gái mại dâm là những kiểu dễ có nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nghệ An: Sôi động Hội thi "Phụ nữ với công tác Dân số trong thời kỳ mới"

Nghệ An: Sôi động Hội thi "Phụ nữ với công tác Dân số trong thời kỳ mới"

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GiadinhNet - Hội thi Phụ nữ được tổ chức với mục đích góp phần góp phần nâng cao sự hiểu biết cho hội viên phụ nữ và nhân dân về chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về công tác dân số trong tình hình mới.

Top