Có được đón con về nuôi khi vợ cũ qua đời?

Hiện tôi đủ điều kiện nuôi dưỡng và rất muốn đón con về vì cháu ở với ông bà ngoại tại quê với gia cảnh kinh tế khó khăn. Nếu ông bà nhất quyết ngăn cản, tôi phải nhờ cơ quan pháp luật nào giải quyết? Cách nào để tôi được đón sớm nhất vì cháu năm nay đã 10 tuổi.

Nguyễn Nam Hà

(TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam)

Trả lời:

Điều 69 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định, cha, mẹ có quyền và đồng thời cũng có nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Điềm b, Khoản 2, Điều 84 của Luật này cũng quy định sau khi ly hôn, trường hợp có yêu cầu của cha hoặc mẹ, tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi “Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con”.

Vợ cũ của anh đã qua đời, anh có quyền và nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng con. Trong trường hợp ông bà ngoại của cháu “nhất quyết ngăn cản” anh đón cháu về ở với mình thì anh có thể  yêu cầu tòa án cấp huyện nơi ông bà ngoại của cháu đang cư trú để được xem xét, giải quyết theo quy định tại Khoản 6, Điều 27 Bộ luật Dân sự.

Tuy nhiên, tại Điểm c, Khoản 2, Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành quy định “việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên”. Hiện tại, con anh đã 10 tuổi cho nên anh cũng cần hỏi ý kiến của cháu và thuyết phục cháu về ở với mình bằng sự yêu thương, quan tâm của anh với cháu. Việc này cần một khoảng thời gian nhất định.

Mặt khác, xét về khía cạnh tình cảm, việc ông bà ngoại ngăn cản anh đón cháu cũng có thể xuất phát từ tình yêu thương ruột thịt hình thành sau 5 năm nuôi dưỡng, dạy dỗ cháu. Vậy anh cần bình tĩnh trao đổi, thuyết phục để ông bà giao cháu cho anh.

Tình cảm cha con là thiêng liêng và bền vững, song tình bà cháu cũng rất gắn bó, nhất là ở vùng nông thôn nên anh cần cân nhắc thận trọng khi quyết định để không làm ảnh hưởng đến tâm lý của cháu về sau này khi cháu đang ở độ tuổi bắt đầu thay đổi tâm sinh lý.

Luật gia Vũ Thị Thanh

(Công ty Luật Intercode)