Cô gái 21 tuổi đánh mẹ, 'cười một mình vô cớ' vì rối loạn tâm thần do ma túy
Người bệnh P.T.N, một cô gái 21 tuổi, được gia đình đưa đến Viện Sức khỏe Tâm thần trong tình trạng "cười một mình vô cớ, đánh mẹ". Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ phát hiện người bệnh đã bắt đầu sử dụng nhiều loại chất kích thích như N2O, ketamine, cần sa… từ khoảng 5 năm trước. Ban đầu, việc sử dụng chỉ diễn ra trong những cuộc vui chơi bạn bè, mang lại cảm giác vui vẻ, thoải mái.
Trong những năm gần đây, tình trạng giới trẻ sử dụng các chất kích thích và ma túy tổng hợp đang ngày càng trở nên báo động, kéo theo những hệ lụy nặng nề về sức khỏe thể chất và tinh thần. Tại Viện Sức khỏe Tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai, một ca bệnh điển hình đã cho thấy rõ những tác hại khôn lường này.
Các loại chất kích thích và ma túy hiện nay rất đa dạng, từ các chất truyền thống như cần sa đến các loại mới nguy hiểm hơn như "bánh cười" (lazy cake), "bóng cười" (N2O) hay các loại ma túy tổng hợp trong hộp đêm như MDMA, ketamine. Ảnh minh họa: Internet
Từ "vui chơi" đến rối loạn tâm thần nặng nề
Người bệnh P.T.N, một cô gái 21 tuổi, được gia đình đưa đến Viện Sức khỏe Tâm thần trong tình trạng "cười một mình vô cớ, đánh mẹ". Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ phát hiện người bệnh đã bắt đầu sử dụng nhiều loại chất kích thích như N2O, ketamine, cần sa… từ khoảng 5 năm trước. Ban đầu, việc sử dụng chỉ diễn ra trong những cuộc vui chơi bạn bè, mang lại cảm giác vui vẻ, thoải mái.
Tuy nhiên, theo thời gian, tần suất và số lượng sử dụng ngày càng tăng. Khi không sử dụng, người bệnh trở nên bồn chồn, bứt rứt, chán nản. Đáng lo ngại hơn, người bệnh bắt đầu xuất hiện những triệu chứng rối loạn tâm thần nghiêm trọng như nghe thấy tiếng nói trong đầu, lẩm bẩm tự trò chuyện, dễ cáu gắt, chửi mắng và thậm chí đánh mẹ. Tình trạng này được chẩn đoán là “Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng nhiều loại ma tuý với triệu chứng hỗn hợp”.
Sử dụng đa chất: Mối nguy hiểm tiềm ẩn
Trường hợp của P.T.N không phải là cá biệt. Theo các nghiên cứu, việc sử dụng đa chất (polysubstance use) đang rất phổ biến ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Trong số những người tham gia chương trình điều trị lạm dụng chất, có tới 96% sử dụng đa chất. Điều này cho thấy các em dễ dàng chuyển từ chất này sang chất khác, hoặc sử dụng cùng lúc nhiều loại chất, làm cho việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Các loại chất kích thích và ma túy hiện nay rất đa dạng, từ các chất truyền thống như cần sa đến các loại mới nguy hiểm hơn như "bánh cười" (lazy cake), "bóng cười" (N2O) hay các loại ma túy tổng hợp trong hộp đêm như MDMA, ketamine. Các chất này gây ra nhiều tác động tiêu cực ngắn hạn và dài hạn:
* Cần sa: Gây suy giảm trí nhớ, khả năng học tập và giải quyết vấn đề, mất khả năng phối hợp và tăng nhịp tim.
* LSD: Liều cao có thể gây ảo thị, hoang tưởng, và các cơn hoảng loạn.
* Ma túy tổng hợp: Gây ra các hành vi nguy cơ cao như bạo lực, trộm cắp.
Đặc biệt, việc lạm dụng rượu và cần sa còn có thể gây khiếm khuyết về cấu trúc và chức năng của não bộ, dẫn đến suy giảm trí nhớ, khả năng chú ý và tốc độ xử lý thông tin.
Dấu hiệu nhận biết và cách can thiệp
Để nhận biết sớm các dấu hiệu sử dụng chất ở thanh thiếu niên, cha mẹ và người thân cần chú ý đến những thay đổi bất thường như:
* Thay đổi trong thành tích học tập.
* Thay đổi trong các mối quan hệ với gia đình và bạn bè.
* Những thay đổi trong việc vệ sinh cá nhân.
* Những cuộc điện thoại không thể giải thích.
Khi có nghi ngờ, việc giữ các kênh giao tiếp cởi mở với con em là vô cùng quan trọng. Việc điều trị lạm dụng chất nên được thực hiện càng sớm càng tốt và cần một cách tiếp cận toàn diện. Điều này bao gồm sự phối hợp giữa gia đình, cộng đồng và các chuyên gia y tế, sử dụng các liệu pháp hành vi như Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) và Liệu pháp gia đình.
Các loại ma túy tổng hợp
Dựa trên thành phần hóa học, ma túy tổng hợp thường được chia thành hai loại:
Cannabinoid tổng hợp : Điển hình là K2 và Spice. Chúng thuộc nhóm các hóa chất bắt chước tác dụng của THC, thành phần hoạt tính thần kinh chính trong cần sa.
Chất kích thích: Điển hình như Bath Salts. Hầu hết các chất kích thích tổng hợp đều chứa các hợp chất hóa học bắt chước tác dụng của cocaine, LSD và methamphetamine (loại thuốc tương tự MDMA, hay còn có tên gọi là thuốc lắc ).
Tác hại của ma túy tổng hợp:
Đối với cannabinoids tổng hợp, các tác động bao gồm kích động và lo lắng nghiêm trọng, buồn nôn, nôn, nhịp tim nhanh, tăng huyết áp , run và co giật , ảo giác , giãn đồng tử , tự sát và những suy nghĩ và / hoặc hành động có hại khác.
Đối với chất kích thích tổng hợp, các tác động bao gồm tăng nhịp tim và huyết áp, đau ngực, hoang tưởng tột độ, ảo giác, ảo tưởng và hành vi bạo lực, khiến người dùng tự gây hại cho bản thân hoặc người khác.
Đối với thuốc lắc , các tác động bao gồm tăng thân nhiệt nghiêm trọng, mất nước, suy giảm khả năng học tập trong thời gian dài, buồn nôn, ớn lạnh, đổ mồ hôi , nghiến răng không tự chủ, co cứng cơ , mờ mắt, cao huyết áp, suy tim và loạn nhịp tim.
Người đàn ông 57 tuổi phát hiện u bàng quang từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải nhưng bỏ qua
Sống khỏe - 23 phút trướcGĐXH - Tiểu rắt kéo dài, tiểu khó, cảm giác tiểu không hết – những dấu hiệu tưởng chừng phổ biến lại có thể là cảnh báo u bàng quang, bệnh lý nguy hiểm thường gặp ở nam giới trung niên.
Mạch máu âm thầm 'rỉ sét': 5 dấu hiệu cảnh báo xơ vữa động mạch nhiều người bỏ qua
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Xơ vữa động mạch là căn bệnh nguy hiểm có thể âm thầm tiến triển suốt nhiều năm trước khi gây đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Các bác sĩ cảnh báo nhiều dấu hiệu như đau chân khi đi bộ, tức ngực hay chóng mặt kéo dài thường bị bỏ qua vì dễ nhầm với tuổi tác hoặc mệt mỏi thông thường.
Sau tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa ra sao? Áp dụng '5 đủ' để sống thọ
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa rõ rệt. Hiểu đúng những biến đổi này và điều chỉnh lối sống hợp lý là chìa khóa giúp bạn sống thọ, sống khỏe mỗi ngày.
Giảm đau do ung thư di căn xương bằng Sm-153 nâng cao chất lượng sống cho người bệnh
Sống khỏe - 18 giờ trướcLiệu pháp phóng xạ điều trị bằng Samarium-153 EDTMP (Sm-153) đang được xem là giải pháp hữu hiệu giúp kiểm soát đau hiệu quả, an toàn và ít xâm lấn cho người bệnh ung thư di căn xương.
Thiếu nữ 19 tuổi mang khối u buồng trứng khoảng 30cm vì tâm lý chủ quan phụ nữ Việt hay mắc phải
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Từ một dấu hiệu tưởng chừng đơn giản như “tăng cân”, nữ bệnh nhân 19 tuổi được phát hiện mang khối u buồng trứng khổng lồ.
Muốn sống thọ hơn sau tuổi 70, nhiều người nhất định phải thực hiện điều này
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ muốn sống thọ phải nhờ thuốc tốt, bác sĩ giỏi hay thực phẩm bổ dưỡng đắt tiền. Thế nhưng, điều giúp không ít người ngoài 90 tuổi vẫn khỏe mạnh, tự đi chợ, nấu ăn và tận hưởng cuộc sống lại nằm ở cách sống mỗi ngày.
Người phụ nữ 50 tuổi suy thận phải lọc máu suốt đời, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tự ý ngưng thuốc để uống thuốc nam, người phụ nữ suy thận giai đoạn 4 tiến triển nhanh sang giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu để duy trì sự sống.
Sau tuổi 60, dấu hiệu ở bàn tay có thể phản ánh tuổi thọ và nguy cơ bệnh tật
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Ít ai ngờ lực nắm tay lại có liên quan mật thiết tới tuổi thọ, nguy cơ đau tim, đột quỵ và tốc độ lão hóa của cơ thể, đặc biệt sau tuổi 60.
Lòng lợn đang được 'minh oan' trên mạng xã hội, nhưng sự thật phía sau không đơn giản như nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng lòng lợn “ít hại” hơn mỡ hay móng giò vì ít chất béo hơn. Tuy nhiên, theo TS Lê Thị Hương Giang, nội tạng động vật vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tim mạch, gout và tồn dư độc chất nếu ăn thường xuyên.
Nhiều người viêm gan, suy gan cấp, suy đa tạng nguy kịch vì sai lầm khi ăn nấm tự hái
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Dù được cấp cứu tích cực, nhưng 2 người đã tử vong vì suy gan cấp, suy đa tạng sau khi ăn nấm tự hái.
Muốn sống thọ sau tuổi 60, nhiều người cần sớm bỏ 4 thói quen này
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người nghĩ sống thọ phụ thuộc vào thuốc bổ hay chế độ ăn đắt đỏ, nhưng theo các chuyên gia, bí quyết của không ít người sống khỏe tới tuổi 90 lại bắt đầu từ việc “biết dừng đúng lúc”.
