Có khuất tất trong lựa chọn nhà thầu Dự án xử lý rác thải ở Thanh Hóa?

Sống khổ bên cạnh khu rác thải khổng lồ

Khu tập kết rác tại xã Đông Nam, huyện Đông Sơn cách TP Thanh Hóa khoảng chục cây số và phải tiếp nhận khoảng 300 tấn rác thải mỗi ngày. Tuy nhiên, các loại rác tập trung về đây chỉ được xử lý theo hình thức chôn lấp đã lạc hậu.

Những người dân ở gần khu vực tập kết rác thải cho biết, mỗi lần thay đổi thời tiết là mùi rác lại bốc lên, hôi thối nồng nặc. Trong khi đó, theo lãnh đạo xí nghiệp vệ sinh môi trường Đông Nam thì công tác xử lý rác hiện nay vô cùng khó khăn, nhất là lượng rác quá lớn, đào hố chứa cũng không kịp.

Mong muốn của người dân cũng như của lãnh đạo xí nghiệp là sớm có nhà máy xử lý rác để đảm bảo môi trường xanh sạch đẹp cho cộng đồng.

Khu rác thải bốc mùi hôi thối ở xã Đông Nam, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Ông Lưu Trọng Quang - Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cho biết, các khu rác thải ở Thanh Hóa hiện nay chủ yếu vẫn xử lý thủ công nên gây ô nhiễm rất lớn. Trước tình trạng này, vừa qua UBND tỉnh Thanh Hóa có giao Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu cho tỉnh để thực hiện công tác lựa chọn nhà đầu tư.

Trong đó, điều quan trọng là kinh phí và tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến (hai công nghệ thông dụng hiện nay là đốt điện và tái chế).

Theo ông Hoàng Anh Tuấn - Phó giám đốc Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa, hiện nay Sở đang tham mưu cho tỉnh lựa chọn phương pháp phân loại để tái chế. Trước câu hỏi, tại sao không lựa chọn phương pháp đốt phát điện khi 2 phương pháp đốt điện và tái chế bằng tiền nhau, trong khi phương pháp đốt điện hiện đại hơn thì ông Tuấn cho biết Sở còn nhiều tiêu chí khác.

Về phía Sở TNMT thì giá và công nghệ là 2 tiêu chuẩn then chốt nhưng theo đánh giá của Sở KHĐT thì lại còn thêm các tiêu chí khác nên nhà đầu tư không khỏi quan ngại.

Rác thải ở khu Đông Nam chủ yếu được xử lý bằng chôn lấp.

Công nghệ tốt hơn, giá thành bằng nhau, công nghệ đốt cũng đã được áp dụng tại Bỉm Sơn và đang phát huy hiệu quả vậy tại sao Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa lại tham mưu lựa chọn công nghệ tái chế? Câu hỏi này khiến dư luận không ít băn khoăn liệu có “chuyện khuất tất” trong việc lựa chọn của Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa hay không?

Nhà đầu tư ngoại bị “out” không rõ nguyên nhân?

Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngoài vấn đề gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân, khu rác thải xã Đông Nam, huyện Đông Sơn còn khiến 57ha đất nông nghiệp bị bỏ hoang.

Để khắc phục tình hình trên, vấn đề đặt ra đối với UBND tỉnh Thanh hóa là cần sớm xây dựng một nhà máy xử lý chất thải hiện đại về công nghệ nhưng phải phù hợp về giá thành và không chiếm quá nhiều diện tích đất.

Trong những đơn vị quan tâm đến dự án này, Công ty TNHH Everbright International Limited (viết tắt “EBI”) thuộc Tập đoàn Everbright Group (Hồng Kông) cũng khá quan tâm và đã viết thư ngỏ cũng như đưa ra các phương án, công nghệ xử lý rác thải gửi UBND tỉnh Thanh Hóa.

EBI là một trong những nhà đầu tư số 1 châu Á trong lĩnh vực phát triển các dự án đốt rác phát điện hiện nay. Đối với lĩnh vực xử lý chất thải rắn, EBI đã từng đầu tư 58 dự án, trong đó 22 dự án đã đi vào hoạt động ổn định, còn lại đang trong quá trình xây dựng.

Văn bản UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở KHĐT chủ trì nghiên cứu thư ngỏ của EBI

Trước sự quan tâm của EBI, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ra văn bản chỉ đạo số 4205/UBND-NN ngày 29/04/2016 giao Sở KHĐT chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan có ý kiến tham mưu, báo cáo UBND tỉnh.

Tuy nhiên, đã 3 tháng trôi qua, Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa vẫn chưa có bất kỳ văn bản tham mưu nào cho UBND tỉnh. Và chính sự chậm trễ này mà đến nay, dự án nhà máy xử lý chất thải sinh hoạt cho thành phố Thanh Hóa và các vùng phụ cận vẫn chưa được thực hiện.

Theo đơn kiến nghị của EBI, hiện nay Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa đã chủ động lựa chọn nhà thầu mà không tham mưu cho tỉnh các phương án khác mà một số nhà đầu tư đã đưa ra. Và điều kỳ lạ là dù nhận được văn bản của UBND tỉnh về việc đã giao cho Sở KHĐT chủ trì, tham mưu cho tỉnh về phương án của EBI nhưng đến nay, EBI chưa được tham dự các cuộc họp nào trong khi các nhà đầu tư khác thì được mời.

Trước kiến nghị của EBI, nhiều người đặt ra nghi vấn, liệu có việc thông thầu, bố trí thầu cho “sân sau” hay không? Và việc EBI không được dự họp mà không có lý do rất có thể sẽ dấy lên những nghi ngờ về tính minh bạch của Sở KHĐT tỉnh Thanh Hóa trong dự án này.

Bình Minh