Con mang bầu vì bố mẹ thường xuyên vắng nhà
GiadinhNet - Bố thường xuyên đi biển vắng nhà, mẹ lo bươn chải mưu sinh hàng ngày, những đứa trẻ mới lớn phải tự chăm lo cho cuộc sống của mình là thực trạng đang diễn ra tại một số làng ven biển của tỉnh Thái Bình. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác DS-KHHGĐ, nhất là trong việc nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe sinh sản của vị thành niên/thanh niên (VTN/TN) trên địa bàn.
Nữ sinh mang bầu
Trong chuyến công tác gần đây, chúng tôi đã có dịp tiếp xúc với bà Nguyễn Thị Vân, Hiệu trưởng Trường THCS Thụy Hải (xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, Thái Bình). Nói về việc chăm sóc sức khỏe sinh sản/kế hoạch hóa gia đình (SKSS/KHHGĐ) tại địa phương, bà Vân cho biết, vùng này có những đặc thù riêng. Cái "riêng" đó là việc hầu hết các hộ gia đình đều quanh năm bám biển mưu sinh, do vậy việc chăm sóc, bảo ban con cái của các bậc phụ huynh cũng không được như những nơi khác. Đã có trường hợp học sinh mang bầu, phải nghỉ học, nguyên do cũng chỉ vì thiếu kiến thức về chăm sóc SKSS. Bố mẹ của em này thường xuyên đi biển vắng nhà, em phải ở nhà với bà nên hầu như mọi việc đều do hai bà cháu tự lo. Sự việc xảy ra khi nhà hàng xóm xây nhà mới, thuê một đội thợ từ nơi khác đến. Từ đó, giữa học sinh này và một anh thợ đã nảy sinh tình cảm và đi quá giới hạn. Điều đáng buồn là bản thân em này cũng không hề hay biết việc mình có thai, lúc ấy bố mẹ em mới biết chuyện.
Bà Nguyễn Thị Vân chia sẻ: “Con cái ở lứa tuổi nào cũng cần sự chăm sóc của gia đình, đặc biệt ở lứa tuổi VTN, sự quan tâm của gia đình càng trở nên quan trọng. Bởi lẽ, đây là lứa tuổi có nhiều sự thay đổi về tâm, sinh lý. Tuổi VTN (nhất là đối với những VTN nữ), rất cần người mẹ ở bên cạnh bảo ban, chăm sóc. Tuy nhiên, việc mẹ thường xuyên vắng nhà đã khiến các em không được quan tâm, chăm sóc đúng mực, dẫn đến những sự việc đáng tiếc trên”.
Chị Tô Thị Thùy, cán bộ phụ trách dân số của xã Thụy Hải cho biết, người dân ở địa phương này sống chủ yếu bằng nghề đi biển. Nam giới trong xã thường đi biển cả ngày, có khi đi tới vài ngày. Còn phụ nữ lo việc đi chợ buôn bán thủy, hải sản. Trên địa bàn xã, tỷ lệ phụ nữ đi biển chiếm khoảng gần 70% tổng số dân cư. Họ thường phải dậy từ 3 - 4h sáng để ra bờ biển đón thuyền cập bến lấy cá mang đi chợ. Gia đình nào có đầm nuôi thủy sản thì phải thường xuyên trông nom ngoài đầm cả ngày lẫn đêm, nên hầu như họ có rất ít thời gian chăm sóc con cái. Đây là một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức về chăm sóc SKSS/KHHGĐ cho VTN/TN trên địa bàn.
Đẩy mạnh mô hình Chăm sóc SKSS cho VTN/TN
Để giải quyết những khó khăn trên, bà Nguyễn Thị Huyền, Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Thái Thụy cho biết, trong những năm qua, chương trình chăm sóc SKSS cho VTN/TN trên địa bàn huyện luôn được quan tâm và đang được tiếp tục đẩy mạnh. Cụ thể, mô hình Phòng, chống bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản/lây truyền qua đường tình dục, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, phá thai an toàn được duy trì triển khai ở 11 xã với việc thành lập 63 câu lạc bộ (CLB) VTN/TN trẻ, tập trung tuyên truyền, mở hội nghị truyền thông trực tiếp, tư vấn và chăm sóc SKSS cho VTN/TN; tiếp tục duy trì các đội văn nghệ tuyên truyền thông qua các tiểu phẩm, kịch, hài lồng ghép các nội dung chăm sóc SKSS VTN/TN, tình bạn, tình yêu, tình dục an toàn. Bên cạnh đó, thường xuyên truyền thông và tư vấn nhóm nhỏ tại các CLB, tư vấn tại cộng đồng và cung cấp các dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ kịp thời.
Theo bà Nguyễn Thị Huyền, bên cạnh việc truyền thông tại địa bàn cộng đồng, Trung tâm còn phối hợp với các trường học trên địa bàn để mở các hội nghị truyền thông trực tiếp cho VTN/TN khối THCS và THPT. Ngoài ra, tăng cường tuyên truyền cho cả các bậc phụ huynh, cán bộ các ban, ngành, đoàn thể nắm được nội dung kiến thức chăm sóc SKSS VTN/TN để cùng hợp sức với ngành Dân số hướng dẫn các em tự bảo vệ mình.
Theo báo cáo của Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Bình, năm 2015, chương trình Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân được duy trì tại 16 xã của 7 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh với 123 CLB đang hoạt động. Theo đó, các CLB tiền hôn nhân đã đi vào hoạt động ổn định, nề nếp, phát huy hiệu quả tích cực trong việc tuyên truyền, vận động VTN/TN cùng độ tuổi tham gia sinh hoạt. Trong năm 2015, các CLB này đã tổ chức được 278 buổi sinh hoạt theo 18 chuyên đề, thu hút gần 10.000 lượt hội viên tham gia.
Bên cạnh đó, các xã thực hiện chương trình đã tổ chức được 35 hội nghị truyền thông trực tiếp tại hội trường UBND xã và trường THCS về các nội dung như: Pháp lệnh dân số; các văn bản, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước về chính sách dân số; tình bạn, tình yêu; tuổi dậy thì; kỹ năng sống cho VTN/TN; tình dục lành mạnh, an toàn... cho hơn 2.000 lượt người là cán bộ chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, các bậc phụ huynh và VTN/TN.
Ngoài ra, góc kiến thức về DS/SKSS/KHHGĐ với đầy đủ các tài liệu truyền thông như sách báo, tờ rơi, các phương tiện tránh thai như bao cao su, thuốc tránh thai… được duy trì tốt ở tất cả các xã thực hiện chương trình.
Đối với các xã thuộc 2 huyện ven biển của tỉnh Thái Bình (Tiền Hải và Thái Thụy), mô hình Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân cho VTN/TN càng được chú trọng. Trong giai đoạn 2009-2015, các địa phương thực hiện chương trình đã tổ chức 40 hội nghị truyền thông trực tiếp, 60 buổi tư vấn nhóm với hơn 1.000 lượt người đến tham dự; duy trì tổ chức tuyên truyền trên Đài Truyền thanh xã 2 buổi/tuần về những nội dung chăm sóc SKSS VTN/TN; phòng ngừa có thai ngoài ý muốn; làm mẹ an toàn; chăm sóc trẻ em. Tổ chức khám, tư vấn về SKSS/KHHGĐ cho gần 800 trẻ VTN/TN trên địa bàn 2 huyện. Thông qua đợt khám và tư vấn về sức khỏe, nhiều VTN/TN đã được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc SKSS, giúp các em tự phát hiện một số bệnh, đồng thời hiểu đúng cách phòng ngừa và điều trị một số bệnh viêm nhiễm đường sinh sản thông thường. Từ đó, nâng cao kiến thức, kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân và phòng tránh bệnh tật lây qua đường tình dục…
Mai Thùy
Cách phân biệt u nang buồng trứng lành tính và u nang bệnh lý
Dân số và phát triển - 3 giờ trướcNhiều chị em lo lắng khi nghe chẩn đoán mắc u nang buồng trứng nhưng thực tế có những khối u tự tiêu biến mà hoàn toàn không cần phẫu thuật.
Đau ngực kéo dài khi mang thai, đi khám phát hiện ổ áp xe nghi bội nhiễm
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Đi khám vì đau và sưng ngực khi mang thai, các bác sĩ phát hiện một ổ áp xe vú lớn đã bội nhiễm, phải dẫn lưu gần 150 ml mủ từ ổ áp xe của thai phụ.
Kinh nguyệt có cục máu đông có bình thường không?
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcSKĐS - Cục máu đông trong kỳ kinh nguyệt thường là do lượng kinh nguyệt ra nhiều nhưng chúng cũng có thể là dấu hiệu bệnh lý tiềm ẩn.
2 lần mang thai ngoài tử cung, người phụ nữ khủng hoảng tâm lý sau khi mất khả năng sinh con tự nhiên
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Mất hoàn toàn cơ hội mang thai tự nhiên khiến chị Xuân rơi vào khủng hoảng tâm lý.
Người phụ nữ 46 tuổi phát hiện mắc ung thư cổ tử cung từ dấu hiệu rất nhỏ, dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Theo các bác sĩ, ung thư cổ tử cung là bệnh có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị ở giai đoạn đầu.
Đang khỏe mạnh, đi khám tiền hôn nhân, cặp đôi Hà Nội ngỡ ngàng phát hiện mang gen bệnh tan máu bẩm sinh
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Dù hoàn toàn khỏe mạnh và không có tiền sử gia đình mắc bệnh di truyền, một cặp đôi trẻ bất ngờ phát hiện cùng mang gen Thalassemia thể ẩn khi đi khám tiền hôn nhân.
Từ 1/7, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với những điểm mới đáng chú ý
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Luật Dân số được Quốc hội bấm nút thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nội dung Luật có nhiều điểm đột phá với trọng tâm chính sách được chuyển từ "kế hoạch hóa gia đình" sang "dân số và phát triển".
4 năm sau điều trị ung thư cổ tử cung, người phụ nữ phát hiện thêm ung thư vú
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Sau 4 năm điều trị ổn định ung thư cổ tử cung, người phụ nữ 68 tuổi phát hiện khối u ngày ở vú phải. Kết quả thăm khám và sinh thiết xác định bà mắc ung thư biểu mô nhầy tuyến vú.
Bé trai 11 tuổi mặc cảm vì dị tật vùng kín, gia đình hối tiếc vì trì hoãn điều trị vì nghĩ trẻ lớn lên sẽ tự khỏi
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Dù được bác sĩ tư vấn can thiệp từ sớm, nhưng đến tuổi dậy thì, bé trai 11 tuổi mới được phẫu thuật chỉnh hình để khắc phục tình trạng vùi dương vật bẩm sinh.
Bài toán kinh tế và gánh nặng chi phí y tế đè nặng lên vai người cao tuổi
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Bên cạnh những thách thức lớn về sức khỏe thể chất, thực trạng đời sống kinh tế bấp bênh và áp lực chi phí y tế đắt đỏ đang là rào cản lớn nhất đối với một bộ phận không nhỏ người cao tuổi tại Việt Nam trên hành trình an hưởng tuổi già.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.