Công bố Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2013: Mỗi ngày có 20.000 trẻ dưới 18 tuổi sinh con

Ông Arthur Erken cho biết, tại các nước đang phát triển, mỗi ngày có 20.000 trẻ em gái dưới 18 tuổi sinh con, số trẻ em gái sinh con lên tới 7,3 triệu người mỗi năm. Nếu tính cả các lần mang thai nhưng không sinh thì con số này còn lớn hơn rất nhiều.

Tại Việt Nam, theo bác sĩ Nguyễn Đức Vinh, Phó Vụ trưởng Vụ Sức khỏe bà mẹ - trẻ em (Bộ Y tế), báo cáo của các trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản 63 tỉnh, thành phố cho thấy, tỷ lệ nữ vị thành niên (VTN) có thai trên tổng số ca có thai của toàn quốc là 3,2% (tăng 0,1% so với năm 2011); tỷ lệ phá thai tuổi VTN trên tổng số phá thai trên toàn quốc là 2,3% (giảm 0,1% so với năm 2011), tỷ lệ có con trong nhóm dân số VTN là 46/1.000 người. Tỷ lệ này cao hơn ở các nhóm dân số có trình độ học vấn thấp, mức sống thấp, các nhóm dân tộc thiểu số. Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, trong các năm gần đây nạn phá thai VTN chiếm khoảng 5% tổng số phá thai tại bệnh viện.

Tại 3 cơ sở y tế công ở TP HCM (gồm Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản), năm 2011, tỷ lệ nữ VTN có thai đến khám ở đây chiếm 4% các trường hợp mang thai. Theo báo cáo mới đây của Bệnh viện Từ Dũ, trong năm 2011, tỷ lệ vị thành niên đẻ/tổng số đẻ chiếm 2,6% (giảm 0,8% so với năm 2010) nhưng tỷ lệ VTN phá thai/tổng số phá thai chiếm 6,8% (tăng hơn 3 lần so với năm 2010). Đến năm 2012, các tỷ lệ này có giảm xuống nhưng không đáng kể.

Tốt nghiệp cấp 3, hoàn cảnh khó khăn khiến Nguyễn Thị Lý (thị trấn Lương Sơn, huyện Lương Sơn, Hòa Bình) không thể tiếp tục việc học hành. 18 tuổi, cô lặn lội xuống Hà Nội tìm việc với mong muốn sau này có tiền để tiếp tục việc học. Nhưng thực tế không đơn giản, xuống Thủ đô với hành trang không kiến thức, không kinh nghiệm, thiếu kỹ năng sống, Lý lại ngược về quê với đồng áng sau một thời gian không nuôi nổi mình ở thành phố.

Rồi Lý có bạn trai cùng quê. Cũng như bao nhiêu người khác, đôi bạn trẻ tin tưởng vào tình yêu, và tất nhiên, là lời hứa một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Kết quả của những hứa hẹn đó là cái thai đang lớn dần trong bụng Lý.

Những tưởng bạn trai sẽ vui mừng khi Lý báo tin này, nào ngờ, bạn trai “tuổi teen” với lời thề hẹn sẽ cưới Lý chỏng lỏn: “Có em bé lúc này là không thích hợp”. Và bạn trai đã bắt Lý chọn giữa anh ta và đứa bé. “Bỏ thai hay giữ thai đây? Nếu phá thai, liệu tôi còn cơ hội làm mẹ không? Nếu giữ con, nhiều khó khăn chực chờ tôi: Định kiến xã hội, dị nghị láng giềng, áp lực bố mẹ… Nhưng tôi vẫn chọn con với hy vọng bố cháu sẽ nghĩ lại”, Lý nghẹn ngào nói.

Câu chuyện của chúng tôi ngắt quãng liên tục vì người mẹ trẻ không ngừng nấc nghẹn. Được một lúc, Lý kể tiếp: Nhưng không thay đổi được gì. Người bạn trai vốn thề non hẹn biển với Lý đã “cao chạy xa bay”. “Tôi thực sự sốc, suy sụp hoàn toàn. Vì sao lúc đó tôi không tìm hiểu biện pháp tránh thai nào để tự bảo vệ chính mình? Sao tôi không tự trang bị kiến thức về sức khỏe sinh sản, không chia sẻ với gia đình, bạn bè, để giờ đây, 19 tuổi, tôi và đứa con vô tội phải gánh chịu cái giá quá đắt của tuổi trẻ lầm lỡ?”, Nguyễn Thị Lý  khóc nấc lên kể chuyện về chính cuộc đời mình – về lầm lỗi mang thai và làm mẹ khi ở tuổi VTN.

Người mẹ trẻ vừa qua tuổi 20 ngồi trước tôi xanh xao, gầy nhom. Lý bảo đó là hậu quả của nỗi vất vả sinh con sớm và không có kiến thức nuôi con, chăm sóc chính mình. “Trước mắt tôi có niềm tin là có con trai. Nhưng khó khăn đang chồng chất lên đôi vai này, chưa có lời đáp cho tương lai sẽ ra sao...”, Lý nghẹn ngào nói.

Hoàn cảnh của Lý cũng như của bao cô gái khác - yêu sớm, có bầu rồi khổ sở với phút giây bồng bột của mình...

 

“Xã hội thường chỉ biết đổ lỗi cho các em gái khi các em mang thai. Nhưng thực tế, mang thai ở tuổi VTN thường không phải là do các em mong muốn có thai, mà do các em không có sự lựa chọn nào khác và xảy ra trong những hoàn cảnh ngoài tầm kiểm soát của các em.   Điều này chính là hệ quả của việc các em không được tiếp cận hoặc ít được tiếp cận đến giáo dục, việc làm, thông tin và chăm sóc sức khỏe có chất lượng. Vì vậy, đừng bao giờ quên rằng, các em gái không thể tự có thai được. Trẻ em trai và nam giới phải có trách nhiệm tương đương khi các em gái mang thai và chính trẻ em trai, nam giới chính là một trong số các giải pháp ngăn chặn mang thai vị thành niên”. Ông Arthur Erken – Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam