Công tác xử lý chất thải y tế tại Nghệ An: Nỗ lực của ngành Y tế

Tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh Nghệ An, công tác xử lý chất thải luôn được các cán bộ y tế kiểm tra thường xuyên. Ảnh : Hồ Hà

Khó khăn cần giải quyết

Trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An có 42 bệnh viện, tổng số 6.651 giường bệnh đạt 20,6 giường bệnh/vạn dân, gồm: 29 bệnh viên công lập, trong đó có 12 bệnh viện tuyến tỉnh, 17 bệnh viện tuyến huyện với 4.925 giường bệnh; 22 phòng khám đa khoa khu vực; 12 bệnh viện ngoài công lập với 906 giường bệnh; 3 bệnh viện ngành và quân đội đóng trên địa bàn với 600 giường bệnh. Cùng với 480 trạm y tế xã  với 2.400 giường bệnh. Ngoài ra, còn 359 cơ sở hành nghề Y tư nhân khác.

Hiện việc xử lý chất thải sinh hoạt thông thường cũng như xử lý chất thải y tế, hầu hết các đơn vị khám, chữa bệnh tự thu gom, phân loại, hợp đồng với Công ty Môi trường đô thị xử lý hoặc đơn vị tự xử lý bằng công nghệ đốt, chôn lấp. Một số bệnh viện và cơ sở y tế đóng trên địa bàn TP Vinh đã tập trung rác thải để đốt tại lò của Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh (lò đốt này có công suất 400 - 500 kh/24h). Hệ thống này đang giao cho Bệnh viện Ung Bướu quản lý, vận hành. Thế nhưng, theo quan sát của PV thì các thiết bị máy móc xử lý đã có phần xuống cấp.

Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh, trụ sở tại xóm 14, xã Nghi Phú - TP Vinh, là bệnh viện hạng 1, có 45 khoa phòng, điều trị cho khoảng 1.500 bệnh nhân nội trú thường xuyên. Thế nhưng hiện nay, đơn vị này vẫn chưa có hệ thống lò đốt riêng. Việc xử lý chất thải rắn y tế nguy hại hiện nay vẫn chỉ là tạm thời. Đơn vị chủ yếu thu gom phân loại, sau đó hợp đồng với Công ty TNHH Môi trường xanh Hải Dương đến vận chuyển, đưa đi xử lý. Còn đối với chất thải thông thường, bệnh viện cũng hợp đồng với Công ty Môi trường đô thị TP Vinh chôn lấp tại khu xử lý rác thải tập trung của thành phố.

Ông Đặng Văn Duyên, Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn (Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh Nghệ An) cho biết: Đối với nước thải, hệ thống xử lý tại các hố ga, bể phốt đúng quy trình, đảm bảo, do đó nước thải ra từ bệnh viện luôn đảm bảo tiêu chuẩn cho phép. Còn chất thải rắn y tế, sau khi được phân loại từ các khoa phòng sẽ vận chuyển theo đường hầm rồi tập kết tại kho chứa, chờ xe của các công ty đến vận chuyển xử lý.

“Mỗi năm, bệnh viện thu gom khoảng 110.129 kg rác thải nguy hại và 936.000 kg rác thải thông thường. Riêng kinh phí hợp đồng với các công ty môi trường cũng ngót nghét hơn 200 triệu đồng chưa kể kinh phí mua bao bì cũng hết khoảng 20 triệu đồng/tháng. Hiện bệnh viện chưa có lò đốt, đã có kho chứa nhưng chưa có kho đông lạnh nên chúng tôi hết sức mong muốn được chính quyền cũng như ngành Y tế hỗ trợ để thực hiện tốt hơn việc bảo vệ môi trường”, ông Duyên nói.

Theo số liệu thống kê của ngành Y tế Nghệ An: Lượng chất thải rắn y tế bình quân là 1,3 kg/giường bệnh/ngày, trong đó có 25% là chất thải rắn y tế nguy hại. Như vậy, trung bình mỗi ngày trên địa bàn tỉnh có trên 10,7 tấn chất thải rắn y tế nguy hại được thải ra từ các cơ sở y tế. Khối lượng phát sinh chất thải rắn y tế nguy hại ngày càng nhiều bởi ngày càng có nhiều đơn vị khám, chữa bệnh không ngừng phát triển các dịch vụ kỹ thuật y tế mới, nhu cầu khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của nhân dân ngày càng cao. Trong khi, việc xử lý hiện nay phần lớn đều bằng phương pháp thủ công, việc chôn lấp chưa đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Một số bệnh viện xử lý rác thải bằng công nghệ lò đốt nên vẫn tạo ra khói bụi, các chất độc hại gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Ông Bạch Hưng Cử, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường, Sở TN&MT tỉnh cho hay: Nếu như nước thải ra môi trường từ các cơ sở y tế không xử lý đạt yêu cầu, các chất độc hại, vi sinh vật gây hại trong nước thải sẽ xâm nhập vào môi trường, tạo thành tác nhân gây nhiều bệnh cho con người như: Tiêu hóa, các bệnh ngoài da. Mặt khác, nếu như các thông số quá cao sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường như thiếu dưỡng khí, cạn kiệt ôxy hòa tan trong nước, làm giảm số lượng các quần thể động vật khác.

Vì môi trường trong lành

Để giải quyết thực trạng trên, ngành Y tế Nghệ An đã xây dựng Đề án Tổng thể hệ thống xử lý chất thải y tế tỉnh Nghệ An giai đoạn 2012- 2020. Với mục tiêu 100% lượng chất thải rắn y tế nguy hại tại các cơ sở y tế được thu gom, phân loại và vận chuyển đến các cơ sở xử lý, trong đó, 70% lượng chất thải rắn y tế nguy hại được xử lý đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường. Theo đó, kinh phí dự tính để giải quyết xử lý nước thải y tế cho các bệnh viện sẽ khoảng 80 tỷ đồng, chưa kể việc giải quyết rác thải nguy hại sẽ tốn khoảng 6 - 10 tỷ đồng cho việc lắp đặt công nghệ xử lý tại một bệnh viện. Ngoài ra, việc xây dựng nhà lạnh để chứa rác y tế nguy hại ước tính cũng hàng tỷ đồng. Tính sơ qua, để xử lý triệt để vấn đề ô nhiễm tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh, cần tới 165 tỷ đồng. Theo khảo sát của sở y tế, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh khoảng 2 tấn rác thải y tế từ các bệnh viện và các cơ sở y tế, thế nhưng mới có khoảng 17 lò đốt, trong đó có  9 lò đốt đạt tiêu chuẩn về khí thải môi trường, còn lại đa số công nghệ lạc hậu, xuống cấp. Nhiều phòng khám đa khoa khu vực thường xử lý chất thải bằng cách đốt trong lò gạch, đốt ngoài trời hoặc chôn lấp. Chưa kể hệ thống xử lý nước thải của 480 trạm y tế xã và 17 bệnh viện tuyến huyện, 22 phòng khám đa khoa cũng đang còn nhiều bất cập.

Theo ông Bùi Đình Long - Giám đốc Sở Y tế để giải quyết được tình trạng trên phải tiến hành dần dần, bởi liên quan đến kinh phí.

Cùng với giải pháp về thu gom, phân loại, lưu giữ và vận chuyển chất thải rắn y tế, Nghệ An cũng đang thực hiện áp dụng 3 mô hình xử lý tập trung, theo cụm và xử lý tại chỗ. Đặc biệt, hiện tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa tỉnh Nghệ An và Bệnh viện Lao Phổi là hai trọng điểm phát sinh các chất thải nguy cơ lây nhiễm cao. Do đó, để ngăn chặn dịch bệnh lây nhiễm từ chất thải y tế, giải pháp đề xuất hỗ trợ vay vốn Ngân hàng Thế giới - Dự án hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện - Bộ Y tế theo mô hình tại chỗ là rất phù hợp với tiêu chí và nguồn lực. Khi triển khai, sẽ chú trọng đến giải pháp công nghệ không đốt, tiên tiến thân thiện với môi trường, đảm bảo các chất thải chứa các virus vi khuẩn vi bệnh được khử khuẩn triệt để an toàn đạt quy chuẩn, trước khi chuyển sang quản lý như đối với chất thải thông thường.

Hồ Hà/Báo Gia đình & Xã hội