Mua bán ngoại thương bằng hợp đồng giả
Theo tài liệu hiện có, Cty Công ty cổ phần Nông sản xuất nhập khẩu tổng hợp Nghệ An (CPNSNA) có 51% vốn của nhà nước. Trước năm 1997, hoạt động kinh doanh của công ty khá sáng sủa. Tuy nhiên, kể từ khi ông Nguyễn Lương Tuân đảm nhiệm chức vụ giám đốc, hoạt động của công ty có nhiều điều không minh bạch.
Đối với hoạt động kinh doanh ngoại thương, từ ngày 1/6 - 30/12/2007, ông Tuân và một số thuộc cấp đã ký và thực hiện bán tinh bột sắn cho một số đối tác Trung Quốc thông qua 18 hợp đồng ngoại thương với số lượng hơn 6.000 tấn, trị giá xấp xỉ 32,5 tỷ đồng.
Qua kiểm tra, CQĐT phát hiện các hợp đồng ngoại thương này không có sự đàm phán, ký kết trực tiếp hay gián tiếp giữa Cty CPNSNA với đối tác phía Trung Quốc có tên trên hợp đồng; Tên con dấu của phía Trung Quốc đóng trong 18 hợp đồng này không trùng với tên công ty (bên mua) được ghi trong hợp đồng. CQĐT đã kết luận: Hợp đồng thực hiện các lô hàng sang Trung Quốc là có, nhưng không đúng theo hợp đồng ngoại thương; 18 hợp đồng ngoại thương này là giả; Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu và Xí nghiệp kinh doanh XNK nông sản Vinh thuộc Cty CPNSNA và đối tác Trung Quốc kinh doanh không đúng trình tự pháp luật quy định về XNK. Do kinh doanh với đối tác nước ngoài và không có đối tác thực, CQĐT không xác định được thiệt hại, không xác định được tư túi bao nhiêu, chỉ biết nếu so sánh với các doanh nghiệp cùng thời điểm thì doanh thu cao hơn.
Không chỉ có vậy, mặc dù Điều 119 Luật Doanh nghiệp năm 2005 quy định rõ nghĩa vụ của người quản lý công ty, nhưng lợi dụng là giám đốc, ông Tuân đã kinh doanh sắt lát cho cá nhân. Theo nhận định của CQĐT, những việc làm trên có dấu hiệu vi phạm trật tự quản lý kinh tế và có dấu hiệu thất thoát tài sản của Công ty do hoạt động mờ ám của lãnh đạo; CQĐT không có điều kiện để chứng minh hành vi tham nhũng của lãnh đạo Công ty do có yếu tố nước ngoài.
Kinh doanh trong nước có dấu hiệu móc ngoặc
Ngày 17/8/2007, Cty CPNSNA ký hợp đồng số 02 với Công ty TNHH Kim Yến để mua 300 tấn tinh bột sắn với giá 4,93 triệu đ/tấn, tổng trị giá 1.479 triệu đồng. Ngày 20/8/2007, Cty CPNSNA thanh toán 295,8 triệu đồng; ngày 29/8/2007 thanh toán đủ số tiền mua hàng.
Đến 24/9/2007, Cty Kim Yến chỉ chuyển cho Cty CPNSNA 200 tấn hàng. Thay vì phải có văn bản giục Cty Kim Yến chuyển đủ hàng, Cty CPNSNA lại tiến hành thanh lý hợp đồng với Cty Kim Yến với nội dung bên bán giao thiếu cho bên mua 100 tấn hàng, bên bán nhất trí chuyển trả lại 493 triệu đồng và lãi suất 7 triệu đồng.
Khó hiểu hơn, ngay sau đó giám đốc Cty CPNSNA uỷ quyền cho giám đốc Xí nghiệp nông sản Vinh ký hợp đồng mua 300 tấn tinh bột sắn của chính Cty Kim Yến với giá 6,2 triệu đồng/tấn. Theo đơn tố cáo của cán bộ công ty, 100 tấn tinh bột sắn mua theo giá mới, công ty bị thiệt hại 127 triệu đồng.
Cũng với "chiêu" mua hàng và "vội" thanh lý, ngày 27/8/2007, Cty CPNSNA ký hợp đồng số 03 mua của Cty TNHH Thành Vũ 400 tấn tinh bột sắn với tổng trị giá 1.960 triệu đồng, đã thanh toán 1.568 triệu đồng.
Sau hơn 2 tháng, trong khi Cty Thành Vũ chưa giao hàng thì ngày 20/11/2007, Cty CPNSNA lại thanh lý hợp đồng cho phép bên bán không phải giao 400 tấn hàng của hợp đồng đã ký, chỉ phải trả lại tiền hàng đã đặt cọc và 41 triệu đồng lãi suất.
Cũng trong ngày 20/11, công ty này ký tiếp hợp đồng số 05 mua tinh bột sắn của Cty Thành Vũ với giá 5,7 triệu đồng/tấn(?!). Theo đơn tố cáo, nếu so với giá thị trường thời điểm giao hàng theo quy định của hợp đồng (9/2007) là 4,9 triệu đồng/tấn, thì công ty đã thiệt hại 374 triệu đồng; nếu so với giá phải mua lô hàng mới, công ty thiệt hại 278 triệu đồng. Về vấn đề trên, CQĐT nêu rõ: Có biểu hiện móc ngoặc giữa bên bán và bên mua.
Với những dấu hiệu trên, CQĐT đã kiến nghị tổ chức kiểm điểm và kỷ luật nghiêm về hành chính đối với ông Nguyễn Lương Tuân - Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Nông sản XNK tổng hợp Nghệ An; ông Nguyễn Đình Lý - quyền trưởng phòng kinh doanh XNK Công ty cổ phần Nông sản XNK tổng hợp Nghệ An; Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Xí nghiệp Kinh doanh XNK nông sản Vinh.
Trần Đức
