Cứu 5 sản phụ suýt chết vì tai biến nặng bằng kỹ thuật lần đầu tiên tại Việt Nam

Ngày 16/4, Bệnh viện Bạch Mai công bố đã triển khai thành công phương pháp nút mạch điều trị bảo tồn chảy máu sau sinh đầu tiên tại Việt Nam. Kỹ thuật này được triển khai thành công mang lại nhiều hy vọng cho những trường hợp sản phụ gặp biến chứng chảy máu sau sinh.

GS.TS Phạm Minh Thông - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Điện quang cho biết, chảy máu sau sinh là tai biến sản khoa thường gặp nhất và là nguyên nhân tử vong mẹ hàng đầu.

Nguyên nhân dẫn đến chảy máu sau đẻ thường là do vỡ tử cung, rách cổ tử cung, rách âm đạo, rách tầng sinh môn, bệnh lý rối loạn đông máu hay rau sót nhiều hoặc ít trong tử cung đều gây chảy máu… Ngoài ra, có thể do sản phụ bị rau tiền đạo, rau cài răng lược...

Một ca phẫu thuật cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: TL

Nghiên cứu của Bệnh viện Bạch Mai tiến hành trong hơn 4,5 năm cho thấy, có 20.215 bệnh nhân sinh đẻ và có tới 636 bệnh nhân chảy máu sau đẻ (chiếm tỷ lệ 3,1%), 9 bệnh nhân bị tắc mạch (1,4%), 5 trường hợp tắc mạch sau cắt tử cung cần truyền nhiều máu và nằm dài ngày dẫn đến có nhiều biến chứng. Các bệnh nhân trên nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến tử vong.

Từ cuối năm 2018, Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai phương pháp nút mạch điều trị bảo tồn chảy máu sau sinh. Đến nay đã cứu sống được 5 bệnh nhân, trong đó, chỉ trong 1 tháng gần đây, viện đã cứu 3 sản phụ.

Chị Chu Thị H (36 tuổi) - một trong 5 sản phụ may mắn được cứu sống bằng phương pháp mới cho biết, sau nhiều năm chữa chạy hiếm muộn, chị đã mang bầu. Nhưng đến tuần thai thứ 36, chị được mổ cấp cứu tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, lấy thai đôi là một bé trai 1,8kg và 1 bé gái 2kg, buộc phải truyền rất nhiều máu do mất máu quá nặng.

Được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được nút mạch, huyết áp của bệnh nhân dần cải thiện, thai nhi khỏe mạnh.

"Nếu không can thiệp sớm, bệnh nhân sớm rơi vào tình trạng rối loạn đông máu, không cầm được, càng truyền máu thì càng chảy. Bệnh nhân thường suy thận, suy đa tạng, tử vong" - PGS.TS Nguyễn Xuân Hiền - Phó Giám đốc Trung tâm Điện quang (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết.

PGS.TS Nguyễn Xuân Hiền

Cũng theo BS Hiền, không ít trong số các bệnh nhân được cứu sống là người từng điều trị thành công hiếm muộn. Trước đó, họ đã từng mổ đi mổ lại nhiều lần, mất máu nặng nên bác sĩ phải truyền vài lít máu. Khi đến với Bệnh viện Bạch Mai, được chụp cắt lớp vi tính, tìm ra điểm chảy máu, nút mạch, nên bệnh nhân nhẹ nhàng hơn nhiều. Từ đó, cứu sống được bệnh nhân.

Theo các bác sĩ, điều trị bảo tồn bằng nút mạch là phương pháp xâm lấn tối thiểu, nhanh, chính xác để cứu sống sản phụ cũng như bảo tồn chức năng sinh đẻ và đảm bảo chất lượng cuộc sống sau điều trị.

Thực hiện kỹ thuật ra sao?

Thực hiện kỹ thuật này, các bác sỹ sẽ chọc vào động mạch đùi, chụp động mạch chậu trong hai bên, vùng tiểu khung 2 bên tử cung để tìm ra điểm chảy máu. Sau đó, luồn vào điểm cháy máu bằng thiết bị chuyên dụng rất nhỏ, vào tận điểm chảy máu, bơm chất gây tắc mạch... để cầm máu. Bệnh nhân không cần gây mê, chỉ cần gây tê.

GS Thông cho biết điểm ưu việt của phương pháp này là thay vì các nhà ngoại khoa phải mổ, thắt từ ngoài vào thì các kỹ thuật viên thắt từ trong ra. Khi mổ ra để tìm điểm chảy máu thì khó khăn vì ổ bụng rộng, tìm được không dễ. Nhưng nếu chụp cắt lớp, tìm điểm chảy máu rồi thì luồn ống vào vị trí giải phẫu thì nhanh, chính xác hơn.

Thời gian để tiến hành nút mạch cho sản phụ chỉ mất từ 30-45 phút tính từ lúc bệnh nhân nhập viện cấp cứu. Toàn bộ các chi phí được bảo hiểm y tế chi trả. Yêu cầu lớn nhất của kỹ thuật dành cho cấp cứu này là đủ nhân lực với 5 bác sĩ, trang thiết bị (máy chụp mạch, dụng cụ nút mạch...).

BS Hiền cho biết, những cơ sở y tế có máy chụp mạch, có bác sĩ được đào tạo thì có thể triển khai kỹ thuật này. Các bác sĩ tại Bệnh viện lớn nhất cả nước sẽ chuyển giao cho các bệnh viện tuyến dưới để hạn chế tình trạng chuyển tuyến kéo dài làm mất cơ hội sống của sản phụ.

Võ Thu