Cứu sống bệnh nhân sốc phản vệ, ngừng tim gần 60 phút nhờ "y tế từ xa"

[Infographic] Khám chữa bệnh từ xa - bước tiến mạnh mẽ của ngành y tế

TS.BS. Hoàng Công Tình - Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện đa khoa (BVĐK) tỉnh Hoà Bình cho biết, ngày 3/9, BVĐK tỉnh Hòa Bình đã tiếp nhận hai bệnh nhân dọa sẩy thai, được chỉ định dùng thuốc điều trị phổ biến trong bệnh này nhưng đã xuất hiện các triệu chứng phản vệ nặng và nguy kịch. Các bệnh nhân đã được phát hiện, cấp cứu kịp thời đúng theo phác đồ của Bộ Y tế.

Tuy nhiên, một bệnh nhân cải thiện tốt, hết triệu chứng trong vòng 2 giờ. Còn trường hợp bệnh nhân X, 28 tuổi ở Hòa Bình không đáp ứng với các biện pháp điều trị, có các rối loạn nhịp tim phức tạp và tim ngừng đập.

Hình ảnh ban đầu bệnh nhân được cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hoà Bình: ép tim, bóp bóng, sốc điện, dùng thuốc theo "Hướng dẫn xử trí cấp cứu phản vệ" của Bộ Y tế.

Tại Khoa Hồi sức tích cực (BVĐK tỉnh Hòa Bình), bệnh nhân được ép tim liên tục trong 30 phút, sốc điện nhiều lần và các biện pháp cấp cứu tích cực khác tim mới đập trở lại. Dù vậy, bệnh nhân lại rơi vào tình trạng huyết áp xuống thấp, suy đa tạng, phụ thuộc vào thuốc trợ tim liều cao, tiên lượng tử vong rất cao.

"Trong tình huống của chị X nếu không có biện pháp hỗ trợ tim phổi nhân tạo (ECMO) thì khả năng sống được là vô cùng mong manh. Bởi vậy đã xin ý kiến lãnh đạo bệnh viện để thực hiện khám bệnh và hội chẩn từ xa (Telehealh) với lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai, và Khoa Hồi sức tích cực của Bệnh viện Bạch Mai" – TS.BS Hoàng Công Tình nhớ lại.

Các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai đến hỗ trợ Bệnh viện đa khoa tỉnh Hoà Bình, trong đó có hệ thống máy chạy ECMO (tim phổi nhân tạo) cho bệnh nhân. Ảnh BSCC

Ngay sau cuộc hội chẩn từ xa, PGS Đào Xuân Cơ – PGĐ phụ trách chuyên môn của Bệnh viện Bạch Mai đã quyết định cử một kíp cấp cứu lên đường cùng với hệ thống thiết bị ECMO hiện đại. Kíp cấp cứu này là một bộ phận quan trọng của các đội phản ứng nhanh đã được bệnh viện thành lập để đáp ứng trong tất cả các trường hợp cấp cứu nặng như dịch bạch hầu ở Tây Nguyên, COVID- 19 ở Đà Nẵng.

Có mặt sau hơn giờ tại BVĐK tỉnh Hòa Bình, các chuyên gia khi kiểm tra nhận định tình trạng bệnh nhân rất nguy kịch: hôn mê sâu, đồng tử giãn to, oxy máu thấp, rối loạn chuyện hóa nặng. Bệnh nhân đã được thực hiện kỹ thuật ECMO, tiếp tục hồi sức tích cực, theo dõi tại BVĐK tỉnh Hòa Bình suốt 4 giờ mới có các dấu hiệu đáp ứng đủ điều kiện an toàn để vận chuyển về Bệnh viện Bạch Mai.

Bệnh nhân X đã ổn định sức khỏe sau 8 ngày điều trị ở BV Bạch Mai và về điều trị tiếp ở BVĐK Hòa Bình.

Được điều trị tích cực sau 3 ngày, bệnh nhân đã ổn định sức khỏe, được cai ECMO, rút ống nội khí quản và tập đi lại. Ngày 11/9, chị X được gia đình và các bác sĩ của BVĐK Hòa Bình đón về tiếp tục điều trị tại tuyến dưới trong niềm vui mừng của gia đình cùng các y bác sĩ.

Theo các bác sĩ, những trường hợp phản vệ nguy kịch, ngừng tim trong thời gian dài như của chị X mà được cứu sống, không để lại di chứng trong thời gian ngắn như thế này là một kỳ tích. 

Kỳ tích này có được đầu tiên phải nói đến công tác hồi sức cấp cứu ban đầu của các bác sĩ BVĐK tỉnh Hòa Bình rất đúng, kịp thời. Bởi vậy mà dù bệnh nhân ngừng tim gần 60 phút, ép tim liên tục và sốc điện 2 lần nhưng não không ảnh hưởng. Kế đó là khả năng nhận định thực tiễn, phán đoán nguy cơ, tiên lượng vấn đề và gọi trợ giúp đúng lúc, đúng chỗ của TS.BS Hoàng Công Tình. Khi nhận được chỉ đạo của PGS.TS Đào Xuân Cơ, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, lực lượng phản ứng nhanh đã lập tức chuẩn bị đủ mọi phương tiện và lập tức lên đường chỉ sau 30 phút.

BS. Nguyễn Bá Cường - Khoa Hồi sức tích cực (BV Bạch Mai), người trực tiếp cùng kíp bác sĩ Bạch Mai mang trang thiết bị ECMO lên Hòa Bình chia sẻ: "ECMO ngoại viện là một kỹ thuật khó, đòi hỏi trang thiết bị cũng như người vận hành hệ thống đó an toàn, hiệu quả trên đường vận chuyển. Đến nay, Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Bạch Mai đã tiến hành gần 10 ca ECMO ngoại viện an toàn, hiệu quả và đem lại sự sống cho người bệnh thập tử nhất sinh từ khắp các tỉnh phía Bắc".

P.Thuận – Đ. Hằng