Đặc sản phố núi, có mùi thum thủm, ai ăn được là cực ghiền luôn

Giữa vô vàn đặc sản của Tây Nguyên, bún cua thối (hay còn gọi là bún mắm cua) vẫn giữ vị trí riêng biệt nhờ hương vị đặc trưng không thể lẫn vào đâu. Dù tên gọi có phần khiến người nghe e ngại, món ăn này lại là niềm tự hào của người dân phố núi.

Thoạt nhìn, bún cua thối khá giống các món bún trộn với thành phần nguyên liệu chính là bún và cua. Thế nhưng, món ăn này lại được xem là có khả năng "đuổi khách", khiến bất cứ ai thưởng thức lần đầu cũng dè chừng vì "bốc mùi" khó ngửi từ phần nước dùng đen đặc.

Tuy chỉ gồm những nguyên liệu quen thuộc nhưng điều làm nên cái ngon của bún cua thối chính là cách chế biến kỳ công. Để làm món bún cua thối, người địa phương thường chế biến cua được bắt ở đồng Phú Thọ (tức Đồng Xanh, xã An Phú, TP. Pleiku). Cua sau khi rửa sạch được tách bỏ mai, lấy phần thân giã nhuyễn, lọc lấy nước rồi ủ trong khoảng một ngày đêm cho lên men tự nhiên.

Chính công đoạn ủ này tạo nên hương vị "độc nhất vô nhị" cho món ăn. Nếu ủ chưa tới, nước cua sẽ thiếu độ thơm, còn nếu quá lâu, mùi lại gắt, át mất vị ngọt đặc trưng.

Sau khi nước cua đạt độ chín men, người nấu đun liu riu trên bếp, cho thêm măng tươi thái mỏng. Măng giúp nồi nước dùng dậy mùi, hòa quyện vị ngọt thanh với vị mặn mòi của cua lên men. Một số nơi còn cho thêm trứng vịt luộc vào nấu cùng, tạo nên màu sắc đặc trưng và vị béo bùi hấp dẫn.

Tô bún cua thối khi dọn ra không hề cầu kỳ, chỉ gồm bún, vài lát măng, ít da heo chiên giòn, đậu phộng rang, hành phi, đôi khi có thêm bánh phồng tôm hoặc nem chua, chả. Tất cả được chan ngập trong thứ nước dùng đen đặc, bốc mùi "thum thủm" đặc trưng. Đây là điều khiến không ít thực khách e dè khi mới nhìn thấy.

Thế nhưng, khi vượt qua cảm giác ban đầu, vị giác sẽ nhanh chóng bị chinh phục. Nước dùng đậm đà, có vị chua nhẹ và cay nồng, hòa cùng độ dai của bún, giòn béo của da heo, bùi của đậu phộng, tất cả tạo nên một tổng thể hương vị khó quên.

Đặc biệt, trứng vịt được nấu cùng nước cua có màu sậm, vị thấm đậm và mùi thơm lạ, khiến nhiều người ăn một lần là nhớ mãi. Những người thưởng thức lần đầu thường không dễ dàng để nếm thử bún cua thối nhưng với ai đã ăn quen thì sẽ cảm nhận được vị ngon đặc trưng của đặc sản này.

Bún cua thối thường được ăn kèm với rau sống. Thực khách có thể trộn đều các nguyên liệu lên rồi thưởng thức hoặc chan nước dùng riêng để ăn khô, để cảm nhận rõ vị hăng, cay, chua, mặn hòa quyện trong từng miếng bún. Dù thưởng thức theo cách nào thì món ăn cũng để lại dư vị khó quên với thực khách.

Đến Gia Lai, du khách có thể dễ dàng tìm kiếm và thưởng thức bún cua thối tại nhiều quán ăn ven đường hay trong các khu chợ truyền thống. Mỗi suất bún cua thối có giá khoảng 10.000 - 15.000 đồng, thích hợp với mọi đối tượng.

Dù không phải ai cũng đủ "can đảm" để thử ngay từ lần đầu nhưng với những ai đã quen, hương vị của bún cua thối lại trở thành nỗi nhớ khó quên mỗi khi nhắc đến phố núi với gió, nắng và những món ăn đậm đà bản sắc.