Danh dự giá 3 xu

Bộ này cũng chỉ ra 8 loại tranh chấp chung cư cơ bản, gồm: Tranh chấp diện tích sở hữu chung, riêng; tranh chấp liên quan đến kinh phí bảo trì; kinh phí quản lý, vận hành; chất lượng công trình; tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu; Hợp đồng mua bán căn hộ; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và một số tranh chấp khác trong quá trình quản lý sử dụng, vận hành. Đáng chú ý, trong 8 loại trên thì có tới 36% tranh chấp liên quan đến khoản phí bảo trì chung cư.

Tại Hà Nội, chỉ tính trong 4 tháng đầu năm đã có hàng chục vụ tranh chấp xảy ra. Theo Ban quản trị một khu chung cư trên đường Minh Khai, dù tòa nhà nơi họ sinh sống được bàn giao đã lâu, Ban quản trị cũng đã thành lập từ cuối tháng 8/2016, nhưng đến nay chủ đầu tư vẫn không chịu bàn giao quỹ bảo trì gần 15 tỷ đồng. Không có tiền, các hoạt động sửa chữa chung cư tê liệt. Cư dân khiếu nại chẳng ăn thua, buộc họ phải căng băng rôn biểu tình chủ đầu tư. Trước sức ép của cư dân, chủ đầu tư nói tình hình tài chính đang khó khăn, đề nghị cư dân chấp nhận cho trả...dần dần.

Còn ở một tổ hợp chung cư khác tại Khu đô thị mới Trung Văn, cư dân cũng lâm vào tình cảnh tương tự. Dù Ban quản trị nhiều lần đòi quỹ bảo trì, nhưng chủ đầu tư tìm trăm phương nghìn kế để trì hoãn. Cực chẳng đã, cư dân kiện chủ đầu tư ra tòa. Thua kiện, chủ đầu tư vẫn "xin" được thanh toán trong vòng 2 năm.

Có thể nói, qua các vụ tranh chấp chung cư tại Hà Nội cho thấy, tình trạng chủ đầu tư cù nhầy, chiếm dụng quỹ bảo trì diễn ra khá phổ biến. Nhiều chung cư, từ bình dân đến "cao cấp", từ vô danh đến "đại gia" đều áp dụng chiêu thức này. Không cần làm kinh doanh cũng hiểu, với số tiền hàng chục tỷ, thì vài năm, chủ đầu tư sẽ bỏ túi một khoản lãi không nhỏ. Không phải trả vốn mà lại còn được lãi, các chủ đầu tư đã bán rẻ danh dự, uy tín của mình. Dân kêu cứ kêu, kiện cứ kiện, sống vạ vật cứ vạ vật...

Chưa hết, ngoài khoản quỹ bảo trì, nhiều chủ đầu tư còn lờ tịt các nghĩa vụ khác mà lẽ ra họ phải thực hiện ngay khi bàn giao căn hộ cho cư dân. Điển hình nhất là "trốn" khoản đầu tư phòng cháy chữa cháy. Theo báo cáo mới đây của Cảnh sát PCCC Hà Nội, có đến hơn 90 công trình cao tầng, trong đó có rất nhiều các khu chung cư, dù đã đưa vào hoạt động, nhưng vẫn chưa hoàn thiện hệ thống PCCC. Đáng nói, hàng chục khu chung cư có tên trong báo cáo này đã trước đây từng bị "điểm mặt" nhưng không khắc phục.

Trên đây chỉ là 2 trong số các loại tranh chấp giữa cư dân và chủ đầu tư chung cư. Trên thực tế, tranh chấp ngày càng trở nên đa dạng và nóng bỏng, nhất là ở những đô thị lớn như Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh. Chính vì vậy, Chính phủ mới giao cho Bộ Xây dựng tổng hợp những nội dung khiếu nại của cư dân, rà soát lại quy định của pháp luật để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế.

Tuy nhiên, một điều có thể thấy ngay rằng, chính việc thiếu các chế tài xử lý và xử lý thiếu quyết liệt đã là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng đối đầu giữa chủ đầu tư và cư dân như hiện nay. Nếu cơ quan chức năng không xử lý các chủ đầu tư vi phạm một cách nghiêm khắc, nhất là về mặt kinh tế, thì e rằng các tranh chấp sẽ ngày càng phức tạp, khó giải quyết.

Khôi Vũ