Dấu hiệu cho thấy bạn cần đi lấy cao răng

Lấy cao răng là thủ thuật nha khoa quen thuộc, nhưng tần suất thực hiện vẫn khiến nhiều người băn khoăn. Có người vài năm không lấy cao răng vì lo ngại men răng bị mòn, răng thưa hoặc ê buốt; trong khi người khác lại thực hiện vài tháng một lần với mong muốn giữ răng sạch, sáng. Vậy bao lâu nên lấy cao răng một lần và lấy cao răng thường xuyên có gây hại cho răng không?

1. Cao răng là gì, vì sao phải lấy?

Sau khi ăn, vi khuẩn trong miệng cùng thức ăn thừa tạo thành một lớp màng mềm bám trên bề mặt răng, gọi là mảng bám. Nếu mảng bám không được làm sạch, các khoáng chất trong nước bọt sẽ lắng đọng dần và khiến mảng bám vôi hóa thành cao răng. Cao răng thường có màu vàng hoặc nâu, bám chắc ở cổ răng, mặt trong răng cửa hàm dưới và cả dưới đường viền nướu.

Khác với mảng bám, cao răng đã cứng chắc nên không thể loại bỏ bằng bàn chải hay chỉ nha khoa. Bề mặt cao răng sần sùi lại là nơi lý tưởng để vi khuẩn tiếp tục bám vào và phát triển. Theo thời gian, cao răng kích thích nướu gây viêm lợi, với biểu hiện nướu sưng đỏ, dễ chảy máu và hơi thở có mùi hôi. Nếu không được điều trị, tình trạng viêm có thể lan sâu xuống mô nâng đỡ răng, gây viêm nha chu, tiêu xương ổ răng, khiến răng lung lay và có thể mất răng.

2. Bao lâu nên lấy cao răng một lần?

Không có một mốc thời gian chung cho tất cả mọi người, vì tốc độ hình thành cao răng ở mỗi người khác nhau. Tốc độ này phụ thuộc vào thói quen vệ sinh răng miệng, thành phần nước bọt, chế độ ăn uống, thói quen hút thuốc và tình trạng sức khỏe răng miệng.

Với người trưởng thành có răng miệng khỏe mạnh, vệ sinh răng tốt, khoảng thời gian thường được khuyến nghị là 6 - 12 tháng lấy cao răng một lần, kết hợp khám răng định kỳ. Một số nhóm người cần lấy cao răng và khám nha chu dày hơn, thường 3 - 6 tháng một lần, theo chỉ định của bác sĩ. Đó là người đang hoặc từng bị viêm nha chu, người cao răng hình thành nhanh, người hút thuốc lá, người mắc đái tháo đường, người đang niềng răng, người cao tuổi hoặc người bị khô miệng do dùng thuốc. Phụ nữ mang thai cũng dễ bị viêm lợi hơn do thay đổi nội tiết, nên cần được khám răng trong thai kỳ.

Dấu hiệu cho thấy nên đi lấy cao răng:

• Ngoài lịch định kỳ, bạn nên đến nha sĩ khi thấy những mảng màu vàng, nâu bám ở cổ răng hoặc kẽ răng, lưỡi chạm vào thấy mặt trong răng sần sùi.
• Những dấu hiệu khác cũng cần lưu ý, gồm nướu sưng đỏ, chảy máu khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa, hơi thở có mùi dù đã vệ sinh kỹ, nướu tụt làm chân răng lộ ra hoặc cảm giác răng lung lay.

3. Lấy cao răng có làm mòn men, thưa răng không?

Lấy cao răng do nha sĩ thực hiện đúng kỹ thuật tại cơ sở được cấp phép là thủ thuật an toàn. Hiện nay, cao răng thường được lấy bằng máy siêu âm, sử dụng rung động tần số cao kết hợp tia nước để làm vỡ và cuốn trôi cao răng. Thủ thuật này không làm mòn men răng đáng kể.

Sau khi lấy cao răng, nhiều người thấy răng ê buốt khi ăn uống đồ lạnh hoặc nóng. Nguyên nhân là cổ răng trước đó bị cao răng che phủ, nay được bộc lộ ra. Cảm giác ê buốt thường giảm dần sau vài ngày đến khoảng hai tuần. Một số người thấy kẽ răng rộng hơn hoặc răng hơi lung lay sau khi lấy cao răng. Thực tế, nướu đã tụt và xương ổ răng đã tiêu do viêm từ trước, khi khối cao răng lấp đầy và "níu giữ" các răng lại. Lấy cao răng chỉ làm lộ ra tình trạng sẵn có, và người bệnh cần được điều trị nha chu tiếp theo, chứ không nên ngừng lấy cao răng.

Tuy vậy, lấy cao răng quá dày khi không có chỉ định, chẳng hạn mỗi tháng một lần chỉ để làm răng trắng hơn, là không cần thiết và có thể gây ê buốt, tổn thương nướu. Lấy cao răng chỉ loại bỏ cao răng và vết ố bám bên ngoài do trà, cà phê, thuốc lá. Thủ thuật này không làm thay đổi màu răng tự nhiên. Người muốn răng trắng hơn nên được nha sĩ tư vấn phương pháp tẩy trắng phù hợp.

4. Cần lưu ý gì trước và sau khi lấy cao răng?

Trước khi lấy cao răng, bạn nên thông báo cho nha sĩ nếu đang mang thai, mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông. Người đang bị viêm lợi cấp, sưng đau nhiều có thể cần được điều trị viêm trước; nên chọn cơ sở nha khoa được cấp phép, có quy trình vô khuẩn dụng cụ đảm bảo, để tránh nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường máu như viêm gan B, viêm gan C.

Sau khi lấy cao răng, bạn nên tránh đồ ăn uống quá nóng, quá lạnh trong vài ngày đầu. Chải răng nhẹ nhàng với kem đánh răng có fluor hoặc kem chống ê buốt sẽ giúp giảm khó chịu; hạn chế trà đặc, cà phê, rượu vang và thuốc lá cũng giúp răng không nhanh bị ố màu trở lại.

5. Làm sao để hạn chế cao răng?

Cách tốt nhất để giảm cao răng là loại bỏ mảng bám trước khi chúng kịp vôi hóa. Mỗi người nên chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng hai phút với kem đánh răng có fluor. Dùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ mỗi ngày giúp làm sạch những vị trí bàn chải không chạm tới. Máy tăm nước có thể hỗ trợ nhưng không thay thế được bàn chải và chỉ nha khoa.

Bên cạnh đó, mỗi người nên hạn chế đồ ngọt, đồ uống có đường, bỏ thuốc lá và khám răng định kỳ. Khi thấy nướu chảy máu, sưng đỏ hay răng lung lay, người bệnh cần đến cơ sở nha khoa để được thăm khám sớm.