Đầu tư cho kế hoạch hóa gia đình: Vai trò then chốt để đạt các mục tiêu phát triển bền vững

Cán bộ dân số tuyên truyền tư vấn, cung cấp dịch vụ y tế - KHHGĐ tại khu vực đầm phá Tam Giang (Thừa Thiên Huế). Ảnh: Dương Ngọc

Đông Nam Bộ đạt tỷ lệ phòng tránh thai cao nhất

Trong bốn thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong việc cải thiện hệ thống cung cấp dịch vụ KHHGĐ. Tổng tỷ suất sinh đã giảm, từ mức mỗi cặp vợ chồng có tới 5 con vào những năm 1970, đến nay tỉ lệ này đã ở mức sinh thay thế là 2.09 con tại thời điểm 2016. Tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai (BPTT) hiện đại đã tăng từ 37% trong năm 1988 lên 67% trong năm 2016. Các chỉ số sức khỏe như tử vong mẹ đã giảm từ 233/100.000 vào những năm 1990 xuống đến 69/100.000 năm 2009 và hiện đã giảm xuống 58.3/100.000 vào năm 2016.

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ đáng kể, nhưng vẫn còn rất nhiều thách thức ở Việt Nam cũng như trên phạm vi toàn cầu. Kết quả của nghiên cứu đánh giá chất lượng dịch vụ KHHGĐ tại Việt Nam, do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng phối hợp thực hiện, cho thấy: 80,5% phụ nữ kết hôn trong độ tuổi 15-49 đang sử dụng một BPTT nào đó, trong đó tỷ lệ sử dụng các BPTT hiện đại là 64,4%. Đặt vòng tránh thai là biện pháp phổ biến nhất (25,2%), tiếp theo là thuốc tránh thai (19,3%) và bao cao su (13,3%). Tỷ lệ sử dụng các BPTT ở khu vực thành thị cao hơn khu vực nông thôn. Tỷ lệ sử dụng các BPTT ở khu vực Đông Nam Bộ 83,4% cao nhất và có liên quan với tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai truyền thống cao nhất ở khu vực này (27,2%). Ngược lại, tỷ lệ sử dụng các BPTT thấp nhất ở khu vực Đồng bằng sông Hồng 75,1% và điều này có liên quan với tỷ lệ sử dụng các BPTT truyền thống thấp nhất ở khu vực này (10,5%). Các kết quả này cho thấy một số người dân vẫn thực hành các BPTT truyền thống và ít sử dụng các BPTT hiện đại.

Tổng tỷ suất phá thai ở Việt Nam hiện nay là 0,42 có nghĩa là cứ 5 phụ nữ thì có 2 người đã từng phá thai ít nhất một lần trong toàn bộ giai đoạn sinh sản. Khoảng 17,4% phụ nữ đã từng phá thai trong cuộc đời của mình, trong đó tỷ lệ ở khu vực thành thị là 19,6% và ở khu vực nông thôn là 16,5%. Theo vùng sinh thái, tỷ lệ này ở vùng duyên hải Bắc và Nam Trung Bộ là 7,7% và ở vùng Đồng bằng sông Hồng là 33,5%.

Đầu tư vào công tác KHHGĐ - đầu tư để cải thiện sức khỏe

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, có 37,8% số người đang sử dụng các BPTT hiện đại (không phân biệt tình trạng hôn nhân) không được tư vấn trước khi sử dụng. Thực tế này cho thấy công tác sàng lọc trước khi cung cấp các BPTT chưa được thực hiện đầy đủ. 93% khách hàng hài lòng với dịch vụ được cung cấp nhưng chỉ 40% cho biết sẽ giới thiệu cơ sở cung cấp dịch vụ đó cho người khác...

Phát biểu tại Hội thảo phổ biến báo cáo kết quả nghiên cứu đánh giá chất lượng dịch vụ KHHGĐ tại Việt Nam, ngày 8/5, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho biết: Công tác KHHGĐ góp phần ổn định quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số... Báo cáo kết quả nghiên cứu đánh giá chất lượng dịch vụ KHHGĐ tại Việt Nam là tài liệu giúp các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý chương trình, chuyên gia y tế, nhà nghiên cứu... trong việc triển khai chương trình, đáp ứng có hiệu quả nhu cầu sử dụng các BPTT hiện đại của người dân Việt Nam, đóng góp vào việc đạt mục tiêu của Hội nghị quốc tế về Dân số và Phát triển, mục tiêu phát triển bền vững ở Việt Nam.

Bà Astrid Bant, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh: Thực hiện tốt các quyền về chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho phụ nữ và thanh niên/vị thành niên có vai trò rất quan trọng trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững trên toàn thế giới tới vào năm 2030. Giải quyết các nhu cầu chưa được đáp ứng về KHHGĐ chính là một trong những cách thức đầu tư mang lại hiệu quả cao nhất với chi phí thấp nhất. “UNFPA tại Việt Nam cam kết sẽ luôn chung tay hỗ trợ Chính phủ và người dân Việt Nam để mọi người dân có thể được tiếp cận tới các dịch vụ chăm sóc sức khỏe – bao gồm cả các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản/ sức khỏe tình dục. Nếu chúng ta cùng chung tay góp sức, tôi tin rằng không có mục tiêu nào mà chúng ta không thể đạt được" - bà Astrid Bant nói.

Đầu tư vào công tác KHHGĐ chính là đầu tư nhằm cải thiện sức khoẻ và thực hiện các quyền của phụ nữ và các cặp vợ chồng trên toàn thế giới. Những sự đầu tư này sẽ mang lại rất nhiều lợi ích về kinh tế và các lợi ích khác có thể thúc đẩy quá trình phát triển và vì vậy đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự thành công của Chương trình nghị sự Vì sự phát triển bền vững 2030 cùng với 17 Mục tiêu phát triển bền vững.

Hà Anh