Đẩy lùi COVID-19: Cách thức bảo vệ quyền và sức khỏe của phụ nữ, trẻ em gái trong bối cảnh hiện tại

Diễu hành, cổ động kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới năm 11/7. Ảnh: N.Mai

Gia tăng các trường hợp mang thai ngoài ý muốn

Theo UNFPA, đại dịch COVID-19 đã gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng tới tất cả mọi người, các cộng đồng và các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, hậu quả mà mỗi người phải hứng chịu là khác nhau. Phụ nữ - đối tượng chiếm phần lớn trong số nhân viên y tế tuyến đầu, phải đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm trước virus corona cao hơn.

Các chuỗi cung ứng toàn cầu hiện đang gặp phải tình trạng gián đoạn, tác động tới khả năng tiếp cận thuốc tránh thai và gia tăng rủi ro có thai ngoài ý muốn. Cùng với đó, lệnh cách ly xã hội được áp dụng trên toàn quốc cùng với hệ thống y tế quá tải khiến các dịch vụ sức khỏe sinh sản và tình dục không được quan tâm đến và gây gia tăng tình trạng bạo lực trên cơ sở giới.

Toàn dân tích cực thực hiện chính sách DS-KHHGĐ. Ảnh: H.N

Nghiên cứu của UNFPA cho thấy, nếu các quốc gia tiếp tục áp dụng lệnh cách ly xã hội trong vòng 6 tháng tới và các dịch vụ y tế vẫn bị gián đoạn thì 47 triệu phụ nữ ở các quốc gia thu nhập thấp - trung bình sẽ không thể tiếp cận với các phương pháp phòng tránh thai hiện đại. Hệ quả là sẽ có khoảng 7 triệu trường hợp mang thai ngoài ý muốn và dự kiến có thêm khoảng 31 triệu vụ bạo lực trên cơ sở giới.

Không chỉ vậy, tỷ lệ phụ nữ phải làm việc trong thị trường lao động thiếu an toàn cao hơn và phải chịu ảnh hưởng về kinh tế nặng nề hơn từ đại dịch COVID-19. Gần 60% phụ nữ trên thế giới làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói cao hơn. Đại dịch đang tác động nghiêm trọng tới những cộng đồng chịu thiệt thòi, làm trầm trọng thêm trình trạng bất bình đẳng và cản trở những nỗ lực nhằm giúp không ai bị bỏ lại phía sau của chúng ta.

"Trong thời gian tới, Tổng cục Dân số mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ tích cực hơn nữa của cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể và mọi tầng lớp nhân dân nhằm đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới", Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Ngọc Lan nhấn mạnh. Ảnh: H.N

Tại buổi lễ Mít tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7 do TP Hà Nội tổ chức mới đây, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết: Ngày Dân số Thế giới 11/7 năm nay, UNFPA đã lựa chọn chủ đề "Đẩy lùi COVID-19: Cách thức bảo vệ quyền và sức khỏe của phụ nữ, trẻ em gái trong bối cảnh hiện tại" với mong muốn nâng cao nhận thức về nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục cũng như tính dễ bị tổn thương của phụ nữ và trẻ em gái trong bối cảnh đại dịch, nhấn mạnh đến các cách thức để bảo vệ những thành tựu không dễ gì đạt được, đảm bảo nội dung về quyền, sức khỏe sinh sản và tình dục được đưa vào Chương trình Nghị sự Quốc gia và tìm kiếm những phương pháp duy trì đà phát triển, hướng tới việc đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững vào năm 2030.

Bạo lực giới cũng trở nên nhức nhối

Đầu tư cho công tác dân số là đầu tư cho phát triển bền vững - mối quan hệ biện chứng giữa dân số và phát triển, trong đó con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực chủ yếu của quá trình phát triển. Ảnh: H.N

Trong tuyên bố hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới năm nay, TS Natalia Kanem, Giám đốc điều hành UNFPA nhấn mạnh: Trong lời kêu gọi chấm dứt bạo lực giới trên toàn cầu, một đại dịch trong lòng đại dịch COVID-19, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đã nhận định rằng hòa bình thế giới bắt đầu từ bình yên trong mỗi gia đình. Cứ 3 phụ nữ lại có một người từng trải qua bạo lực thể xác hoặc tình dục trong đời.

Hiện nay, trong bối cảnh các quốc gia áp dụng lệnh phong tỏa và căng thẳng gia đình gia tăng thì bạo lực giới cũng trở nên phổ biến hơn. Mặt khác, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục đang phải tạm gác sang một bên để các hệ thống y tế tập trung cho cuộc chiến chống COVID-19. Khủng hoảng COVID-19 đã ảnh hưởng nặng nề đến con người, cộng đồng và nền kinh tế trên toàn thế giới. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không đồng đều giữa các nhóm dân số, trong đó phụ nữ và trẻ em gái thường là đối tượng chịu tác động lớn nhất.

"Tác động của COVID-19 có khả năng sẽ cản trở nỗ lực đạt được "ba không" đến năm 2030 trên toàn cầu - trọng tâm trong công tác của UNFPA. Đó là không còn nhu cầu chưa được đáp ứng về các biện pháp tránh thai; không còn tình trạng tử vong mẹ do nguyên nhân có thể ngăn ngừa được; không còn bạo lực giới hoặc thực hành có hại đối với phụ nữ và trẻ em gái", TS Natalia Kanem nhấn mạnh.

Do đó, nhân Ngày Dân số Thế giới năm nay, UNFPA kêu gọi toàn thế giới quan tâm đến tính dễ bị tổn thương và nhu cầu của phụ nữ và trẻ em gái trong khủng hoảng COVID-19 cùng tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền, sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cũng như chấm dứt bạo lực giới núp bóng đại dịch COVID-19, đặc biệt trong giai đoạn đầy thách thức hiện nay.

Bảo vệ sức khỏe, quyền của phụ nữ và trẻ em gái

Đẩy lùi COVID-19: Cách thức bảo vệ quyền và sức khỏe của phụ nữ, trẻ em gái trong bối cảnh hiện tại. Ảnh: N.Mai

TS Natalia Kanem cho biết, UNFPA đang nỗ lực duy trì nguồn cung ứng các phương tiện tránh thai hiện đại, hàng hóa phục vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, cũng như nguồn cung các trang bị bảo hộ cá nhân (PPE) thiết yếu cho đội ngũ hộ sinh và nhân viên y tế khác để đảm bảo an toàn cá nhân. Điều đáng mừng là hiện đã có 146 quốc gia thành viên hưởng ứng lời kêu gọi đảm bảo bình yên trong gia đình của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc.

UNFPA hiện đang phối hợp, hỗ trợ các quốc gia hiện thực hóa mục tiêu này. Trong nỗ lực ứng phó với COVID-19, UNFPA đang đổi mới hình thức cung cấp dịch vụ sang cung cấp dịch vụ từ xa như mở các đường dây nóng hay cung cấp dịch vụ chăm sóc, tư vấn sức khỏe từ xa. Bên cạnh đó, thu thập và công bố số liệu giúp các Chính phủ xác định và tiếp cận những nhóm đối tượng cần hỗ trợ nhất.

Theo TS Natalia Kanem, việc tuyên truyền đến người dân những thông điệp tích cực về bình đẳng giới, thách thức những định kiến giới và chuẩn mực xã hội có hại có thể góp phần giảm thiểu nguy cơ bạo lực. Trong nỗ lực này, nam giới và trẻ em trai có thể và cần được huy động trong vai trò đồng minh chủ chốt.

TS Natalia Kanem khẳng định: "Chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục là quyền con người. Tương tự như nhu cầu thai sản, quyền con người không dừng lại vì bất kỳ đại dịch nào. Ngay bây giờ, chúng ta hãy chung tay đẩy lùi COVID-19, đồng thời bảo vệ sức khỏe và quyền của phụ nữ và trẻ em gái".

Theo Giám đốc điều hành UNFPA, trong bối cảnh cộng đồng thế giới đoàn kết vượt qua đại dịch, UNFPA đặt nền móng xây dựng các xã hội kiên cường hơn, bình đẳng giới hơn, cũng như một tương lai mạnh khỏe, thịnh vượng hơn cho tất cả mọi người. 

 Mai Thùy

Chi cục DS-KHHGĐ TP.HCM mít-tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba