Hà Nội
23°C / 22-25°C

Dị tật bẩm sinh (cuối): Mẹ nhận thức tốt, con khỏe mạnh

Thứ tư, 08:30 18/08/2010 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Trình độ và nhận thức của người mẹ quyết định lớn đến việc sinh con khỏe mạnh.

 
Trong một kết quả khảo sát của Tổng cục DS-KHHGĐ, nhóm bà mẹ có nhận thức kém có tỷ lệ sinh con dị tật bẩm sinh cao hơn 190,8% so với các bà mẹ có nhận thức tốt.

Đừng để quá muộn

Có thai đến tuần thứ 11, chị Hoài Nhung ở Hoài Đức (Hà Nội) được bà hàng xóm khuyến cáo nên đi sàng lọc trước sinh bởi cả 3 thế hệ trong gia đình nhà chồng đều có người sinh con bị dị tật.

Biết chuyện có lời khuyên đó, gia đình bố mẹ chồng chị thực sự... khó chịu. Bà mẹ chồng cho rằng bà hàng xóm "nói gở", ghen ăn tức ở chỉ muốn "quở" nhà mình. "Nhà ta ăn ở có đức, chuyện con cái khôn dở, lành què gì đều do phúc đức của cha ông để lại. Chị đừng có tin người ta mà mang vạ vào thân" - bà nói. Nghe mẹ nói vậy, song chị Nhung thực sự vẫn lo lắng.
 

Hãy nâng cao nhận thức trong chăm sóc sức khỏe để cho ra đời những em bé khỏe mạnh. Ảnh: Quỳnh An

 
Đúng là trong phạm vi 3 đời nhà chồng, thế hệ nào cũng có 1 hoặc 2 người sinh con có dị tật. Tuy ông nội, bố chồng và chồng chị đều mạnh khỏe nhưng theo các tài liệu mà chị được tham khảo, các yếu tố di truyền có ở gene lặn và có thể trội ở các đời sau. Dù nghĩ được như vậy nhưng do sợ nhà chồng không ủng hộ, sợ nhỡ đi sàng lọc kết quả không đúng,... nên chị cứ lần lữa. Phải đến tuần thai thứ 23, nhân dịp cơ quan tổ chức khám chữa bệnh cho chị em phụ nữ trong cơ quan, chị Nhung mới quyết định khám sàng lọc. Kết quả đáng buồn, thai nhi trong bụng chị được các bác sĩ chẩn đoán bị dị tật thần kinh (hở đốt sống).

Thiếu men G6PD là bệnh di truyền, do nhiễm sắc thể (NST) X bị dị dạng không còn khả năng tổng hợp được men G6PD. Trẻ thiếu men G6PD có thể bị vàng da từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 8 sau khi sinh, nếu nặng sẽ kéo dài hơn và gây biến chứng vàng da, dẫn đến bệnh lý về não có thể gây tử vong, hay biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động...

Thiếu men G6PD là bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể X nên nam giới có khả năng mắc bệnh cao hơn nữ. Mẹ mang gene bệnh có thể truyền cho con trai, con gái chỉ có thể bị bệnh khi cả bố và mẹ đều mang gene bệnh.   
 
M.V
Khác với trường hợp chị Hoài Nhung, chị Mỹ Lan ở phường 6, quận Tân Bình  (TPHCM) làm tốt các siêu âm chẩn đoán trước sinh. Được biết thai nhi khỏe mạnh, gia đình chị rất mừng. Tuy nhiên, đến khi sinh con các bác sĩ tiến hành lấy mẫu máu gót chân bé để sàng lọc sau sinh thì cả gia đình chị phản đối. Bà ngoại thì sợ chọc gót chân sẽ làm liệt chân, bà nội thì sợ cháu mất máu... Kết quả là sau 3 ngày ở viện về, cả nhà tá hỏa khi thấy bé bị vàng da. Quay lại bệnh viện khám, khi các bác sĩ cho biết, cháu bị thiếu men G6PD mà nếu được sàng lọc ngay sau sinh đã có thể ngăn ngừa được, cả hai bà khóc lóc ầm ĩ.

Nhận thức kém, sinh con dị tật cao

Trong chương trình trực tuyến "Sàng lọc trước sinh và sơ sinh để sinh con khỏe mạnh" do Báo điện tử Giadinh.net.vn của Báo Gia đình & Xã hội tổ chức, TS Lê Anh Tuấn - Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản TƯ cho biết: "Càng trả lời, chúng tôi thấy số lượng câu hỏi càng nhiều hơn. Qua đó nói lên nhu cầu thông tin về chẩn đoán trước sinh và sơ sinh được nhiều người quan tâm, đặc biệt khi người dân chấp nhận việc sinh ít con thì chất lượng dân số được đặt lên hàng đầu".

Tuy nhiên, nhu cầu thông tin lớn song khả năng tiếp cận thông tin của nhiều người còn hạn chế. Chính vì vậy, họ không nhận thức được nguy cơ cao sinh con dị tật bẩm sinh do không sàng lọc hoặc đến với chương trình này quá muộn như trường hợp của chị Nhung và chị Lan nêu trên. Trên thực tế, các sản phụ thường đi khám muộn, có những thai dị tật được phát hiện thì đã hơn 22 tuần tuổi, không thể  chấm dứt thai kỳ. Về thái độ của gia đình không cho lấy mẫu máu gót chân để sàng lọc bệnh, TS Tuấn cho hay, sàng lọc sơ sinh là sàng lọc trên những trẻ hoàn toàn bình thường về mặt hình thái nên cảm nhận ban đầu của gia đình không nghĩ là con mình bị bệnh. Vì vậy, nhiều người không muốn ai đụng đến con mình dù là chích một giọt máu ở gót chân để xét nghiệm.

Với sự phát triển của khoa học ngày nay, nhiều dị tật được phát hiện rất sớm từ khi tuổi thai còn nhỏ và có thể điều trị được một số dị tật mà trước đây không can thiệp được. Điều này có thể giúp cho các thầy thuốc quyết định sớm cách xử trí đúng đắn để giảm thiểu các tai biến cho mẹ và con. Để các bậc cha mẹ và người thân hiểu được tầm quan trọng của sàng lọc trước sinh và sơ sinh, nhằm giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội, theo TS Lê Anh Tuấn cần nhất là vấn đề tuyên truyền, tư vấn cho tất cả người dân trong cộng đồng để mọi người chấp nhận việc này cũng giống như một chương trình tiêm chủng mở rộng.
 
TS.BS Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc BV Phụ sản TƯ

Nếu ngay sau khi đứa trẻ sinh ra được sàng lọc sơ sinh, sẽ phát hiện một số bệnh về rối loạn chuyển hóa cơ bản cũng như rối loạn về gene, rối loạn nhiễm sắc thể. Từ đó, các bác sĩ có thể điều trị và can thiệp sớm. Thời gian lấy mẫu máu gót chân của trẻ lý tưởng nhất là từ 24 - 36 tiếng sau sinh, tối đa là 48 tiếng.

TS. BS Trần Danh Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, BV Phụ sản TƯ

Điều quan trọng nhất là các sản phụ cần có kiến thức tốt về thai nghén và thái độ đúng đắn trong việc khám bệnh. Đặc biệt, cần nâng cao kiến thức và thái độ của người dân, cộng đồng về việc khám sức khỏe của mình và trách nhiệm với cả những đứa trẻ sẽ được sinh ra.

 
* Tên các nhân vật trong bài viết đã được thay đổi.

 Hà Thư

thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Dân số và phát triển - 11 giờ trước

GĐXH - Chuyên gia chỉ ra "thời điểm vàng" sinh con trước tuổi 35. Việc lựa chọn thời điểm sinh có liên quan trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số và tương lai của thế hệ sau.

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Nhằm nâng cao nhận thức và thống nhất triển khai Luật Dân số trong tình hình mới, Chi cục Dân số tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị quán triệt và cung cấp thông tin dân số – phát triển năm 2026.

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GĐXH - Sản phụ bị vỡ tử cung trong đêm có tiền sử sản phụ khoa phức tạp, nhưng trong thai kỳ hiện tại đã không khám thai định kỳ theo khuyến cáo.

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Cơn bốc hỏa là 'nỗi ám ảnh' của phụ nữ mãn kinh, gây bào mòn sức khỏe và tâm lý. Việc thấu hiểu cơ chế cùng các liệu pháp từ lối sống đến y khoa sẽ giúp phụ nữ tìm lại sự cân bằng, tự tin bước qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng hơn.

Viêm nhiễm vùng kín 5 tháng không khỏi, bé gái 10 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ

Viêm nhiễm vùng kín 5 tháng không khỏi, bé gái 10 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Ra dịch vàng vùng kín suốt nhiều tháng nhưng điều trị không khỏi, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ là dị vật nằm sâu trong âm đạo.

Thai ngoài tử cung: Người phụ nữ 23 tuổi phát hiện muộn, suýt gặp biến chứng nguy hiểm

Thai ngoài tử cung: Người phụ nữ 23 tuổi phát hiện muộn, suýt gặp biến chứng nguy hiểm

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Chậm kinh hơn một tuần kèm ra huyết âm đạo, một phụ nữ 23 tuổi đi khám mới phát hiện mang thai ngoài tử cung trong tình trạng có nguy cơ vỡ.

Mắc bệnh thủy đậu khi mang thai, thai phụ đối mặt nguy cơ gì?

Mắc bệnh thủy đậu khi mang thai, thai phụ đối mặt nguy cơ gì?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Bệnh thủy đậu tưởng chừng “lành tính” này có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng với phụ nữ mang thai nếu không được phòng ngừa và xử trí kịp thời.

Nữ bệnh nhân 31 tuổi thoát nguy cơ cắt tử cung nhờ một quyết định quan trọng của bác sĩ

Nữ bệnh nhân 31 tuổi thoát nguy cơ cắt tử cung nhờ một quyết định quan trọng của bác sĩ

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Từng được khuyến cáo mổ mở, thậm chí cắt tử cung do mắc u xơ tử cung, người bệnh được phẫu thuật nội soi thành công, bảo tồn khả năng sinh sản.

Người phụ nữ 45 tuổi thoát u xơ tử cung nhờ kỹ thuật 'bỏ đói' khối u

Người phụ nữ 45 tuổi thoát u xơ tử cung nhờ kỹ thuật 'bỏ đói' khối u

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Nhờ can thiệp ít xâm lấn, bệnh nhân đã thoát khỏi khối u xơ tử cung lớn mà vẫn bảo tồn được tử cung, hồi phục nhanh chóng.

Top