Điều gì đang xảy ra sau những vụ án rúng động?

Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến - 2 nghi can vụ thảm sát ở Bình Phước. Ảnh: TL

Những vụ án ghê sợ

Mặc dù đã trôi qua khoảng thời gian hơn 5 năm nhưng nhắc đến sát thủ Nguyễn Đức Nghĩa (SN 1984) nhiều người vẫn còn rùng mình bởi hành vi giết người man rợ. Và sau hơn 4 năm gây ra vụ án kinh hoàng, sát thủ Nguyễn Đức Nghĩa đã phải trả giá bằng bản án tử hình.

Khi vụ án Nguyễn Đức Nghĩa còn chưa chìm xuống thì đến ngày 24/8/2011, vụ án Lê Văn Luyện (SN 1993) giết chết vợ chồng chủ tiệm vàng Ngọc Bích (ở Phương Sơn, Lục Nam, Bắc Giang) cùng con gái nhỏ 18 tháng tuổi cũng khiến dư luận bàng hoàng phẫn nộ. Thời điểm gây án, Luyện chưa tròn 18 tuổi nên chỉ phải chịu 18 năm tù.

Còn giữa năm 2015, hai vụ thảm án khiến 4 người chết ở Tương Dương (Nghệ An) và 6 người chết ở Chơn Thành (Bình Phước) lại thêm một lần nữa khiến dư luận ghê sợ bởi hành vi giết người man rợ của những nghi can còn rất trẻ. Nghi can Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến (SN 1991) còn Vi Văn Mằn (SN 1995).

Sự rối loạn nhân cách, chai sạn cảm xúc

Nhắc lại những vụ án này, đặc biệt là hai vụ thảm án vừa qua, Đại tá, TS Đỗ Cảnh Thìn - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tội phạm học và Điều tra tội phạm (Học viện Cảnh sát nhân dân) cho biết: “Xét dưới góc độ tội phạm học, có thể nhận thấy những vụ án vừa qua thể hiện sự rối loạn nhân cách, lệch chuẩn về hành vi, sự chai sạn cảm xúc của các đối tượng gây án. Chúng hành động vì mục đích thỏa mãn nhu cầu của bản thân một cách bản năng mà không suy nghĩ đến những hậu quả đối với nạn nhân, xã hội và cho chính đối tượng”, Đại tá, TS Đỗ Cảnh Thìn nhấn mạnh.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, Đại tá, TS Đỗ Cảnh Thìn cho rằng, những vụ án gây hoang mang dư luận, đặc biệt tội phạm sát hại nhiều người đang có xu hướng gia tăng. Các đối tượng gây án sử dụng phương thức, thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt, dã man, lạnh lùng… “Điều này thể hiện nhận thức, tâm lý, đạo đức, lối sống của các đối tượng đã có sự biến đổi nguy hiểm, do ảnh hưởng của những trào lưu, lối sống tiêu cực trên phim ảnh và mạng Internet”.

Theo TS Đỗ Cảnh Thìn, có rất nhiều nguyên nhân để lý giải cho diễn biến phạm tội ngày càng phức tạp như hiện nay, nhưng sự xuống cấp đạo đức, lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền bằng mọi giá; đua đòi, ăn chơi sa đọa; muốn hưởng thụ không bằng sự lao động, cống hiến mà bằng sự tước đoạt tài sản của người khác; sự hạn chế và lệch lạc nhận thức về các giá trị cuộc sống… là những nguyên nhân cốt lõi khiến cho tình hình tội phạm diễn biến ngày một phức tạp hơn.

Trung tá, ThS Đào Trung Hiếu. Ảnh: X.T

Trung tá, ThS Luật học Đào Trung Hiếu (nguyên Điều tra viên Đội Trọng án, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội) cũng cho rằng, tội phạm ngày càng trở nên manh động và trẻ hóa.“Qua khảo sát cho thấy, nhóm đối tượng từ 15-30 là nhóm thường xuyên gây ra những vụ án bạo lực và ghê rợn. Nguyên nhân vì sao thì tôi cho rằng có nhiều. Có thể là mặt trái của nền kinh tế thị trường nhưng sự băng hoại đạo đức lối sống, bào mòn dần văn hóa trong từng đối tượng mới là điều cốt yếu.

Ngày xưa làm gì có chuyện anh em trong nhà vác dao, vác búa chém nhau chỉ vì tranh chấp mảnh đất, nhưng gần đây lại xuất hiện những vụ án đau lòng chỉ vì tranh chấp nhau giá trị vật chất. Cộng vào đó là sự du nhập những thứ  văn  hóa  ngoại lai, sự mất kiểm soát của những nguồn thông tin tiêu cực từ Internet, mạng xã hội, lối sống thực dụng đã làm thay đổi nhận thức con người. Tình trạng nghiện game online, văn hóa phẩm bạo lực cũng tác động không nhỏ đến giới trẻ. Giới trẻ không còn nhận thức sâu về giá trị tính mạng của con người.

Ngay  cả người lớn cũng trở  nên nóng vội hơn, chỉ cần va chạm ngoài đường cũng đã có thể đâm chém nhau ngay”.

Phùng Bình/Báo Gia đình & Xã hội