Đính chính SGK và bài toán kinh tế

Nhiều người giật mình và bức xúc vì “tại sao SGK lại sai nhiều thế” nhưng cũng có người cho rằng đây là sự mạnh dạn của Bộ GD&ĐT. Bên cạnh đó cũng không ít người đặt câu hỏi về tính hiệu quả của chủ trương này.          

Trả lời báo chí, lãnh đạo NXB Giáo dục cho biết, nội dung đính chính tập trung vào ba phần: Các lỗi chính tả, diễn đạt cho dễ hiểu, chính xác hơn; lược bớt một số yêu cầu của các bài tập theo tinh thần giảm tải; Cập nhật các thông tin cho phù hợp với thực tế (Báo Giáo dục TP HCM điện tử, ngày 8/9/2008). Sự lý giải này của NXB Giáo dục đã khiến không ít người hiểu về giáo dục băn khoăn, không hiểu đâu là mục đích chính của việc in tài liệu đính chính lần này.

>> SGK năm học 2008: Tem giá mới là hợp pháp >> Có thể in đính chính SGK bằng tờ rơi >>  Chương trình và SGK phổ thông: Chỗ nào sai, phải viết lại ! >> Chương trình và SGK phổ thông: Đừng để "sai đâu bịt đấy" !

Trước hết, nếu việc đính chính là để thực hiện yêu cầu giảm tải thì không nhất thiết phải in cả một tập tài liệu dày cộp, liệt kê và đính chính đến những lỗi nho nhỏ. Nhiều người đều biết, cách đây một năm, Bộ GD&ĐT đã có chủ trương rà soát lại toàn bộ chương trình phổ thông để giảm tải từ năm học mới này. Đây là một chủ trương đúng, cần làm. Nhưng nếu để giảm tải thì, sau khi đã rà soát lại chương trình, xác định những kiến thức không cần thiết, chỉ cần Bộ GD&ĐT yêu cầu các Sở GD&ĐT điều chỉnh trong phân phối chương trình. Căn cứ vào đó giáo viên có thể điều chỉnh trong quá trình giảng dạy. Đó là cách làm vừa tiết kiệm vừa tránh được thắc mắc trong nhân dân. 

Còn nếu mục đích của việc đính chính là để chuẩn hoá những kiến thức sẽ dạy cho học sinh thì cách làm như trên chưa giải quyết được gốc của vấn đề. Trong thời đại mà khoa học-kỹ thuật phát triển nhanh như hiện nay, việc cập nhật để SGK phù hợp với thực tế là bất khả thi. Hệ thống tri thức có bộ phận bất biến là kiến thức cơ bản, còn vạn biến là sự phát triển khoa học công nghệ. Không thể có thêm cái gì mới cũng đưa vào SGK, học sinh không phải là một nhà khoa học. Những vấn đề mà nhiều học giả kêu về SGK hiện nay không chỉ là những hạt sạn về kiến thức, câu chữ, tranh ảnh. Quan trọng nhất là chương trình và SGK không có sự kết dính, thừa kế giữa các bậc học và không xác định được đâu là chuẩn kiến thức. Mà nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do cách tổ chức biên soạn chưa hợp lý và sự độc quyền trong xuất bản SGK hiện nay. Để chất lượng SGK đảm bảo phải sửa từ những vấn đề cốt lõi trên chứ không thể giải quyết được bằng một lần đính chính.

Trong khi chưa giải quyết được cái gốc của vấn đề, thiết nghĩ Bộ GD&ĐT cần cân nhắc mức độ và cách chỉnh sửa. Nếu lần chỉnh sửa này, đảm bảo SGK có thể sử dụng ổn định lâu dài thì mới nên làm. Bởi vì, nếu tổ chức chỉnh sửa nhiều như vậy, xét từ góc độ kinh tế thì sẽ tốn kém chẳng khác gì một lần thay sách. Bởi từ năm học tới NXB Giáo dục sẽ phải tổ chức chỉnh sửa hẳn trong SGK tái bản, chứ không thể kéo dài tình trạng: trong mỗi tiết học thì học sinh lại “SGK một bên, tài liệu đính chính một bên”! Dù khi đó, Bộ GD&ĐT có cho phép sử dụng cả hai loại SGK thì phụ huynh vẫn sẽ mua cho con bộ sách đã chỉnh sửa. Đó là chưa nói các địa phương, cơ sở giáo dục, giáo viên sẽ rất ngại trong một lớp học mà học sinh dùng hai bộ SGK khác nhau. Khi đó sẽ gây rất nhiều rắc rối.

Và như vậy, sẽ có hàng trăm triệu bản SGK vừa in xong theo chủ trương đổi mới CT&SGK có nguy cơ trở thành giấy vụn.

Thủy Thanh