Dự án dỡ bỏ đường sắt cầu Long Biên: Không thể dỡ bỏ một phần lịch sử

 

Chưa bao giờ cầu Long Biên nhận được sự quan tâm của người dân như lúc này. Tiếp theo ý kiến của các nhà khoa học cầu đường, Báo GĐ&XH nhận được phản ánh của nhiều nhà khoa học xã hội, nhà văn hóa và những người tâm huyết với truyền thống văn hóa ngàn năm Thăng Long - Hà Nội quanh dự án này.

 

 

Ông Tạ Duy Đức, nguyên Đại tá quân đội thuộc Trung đoàn Thủ đô, người tiễn người lính Pháp cuối cùng rời khỏi Hà Nội trên cầu Long Biên vào năm 1954 đã nói: “Hà Nội có rất nhiều hình ảnh chứa đựng những giá trị lịch sử của người Việt Nam, trong đó có cầu Long Biên. Trong 2 cuộc kháng chiến, cây cầu này đã đóng vai trò không thể thiếu. Cây cầu với hệ thống đường sắt vừa đảm nhận vai trò vận chuyển phục vụ chiến tranh, vừa là nhân chứng lịch sử của Thủ đô.

 

Tôi nhớ rất rõ, đó là ngày 10/10/1954, người lính Pháp cuối cùng đã phải rút khỏi Hà Nội qua cầu Long Biên. Khi rời Hà Nội, người lính này không đi theo đoàn xe hộ tống mà nhảy xuống chậm rãi đi bộ trên những thanh ray tàu. Tới giữa cầu, người lính này đã chào tôi rồi nhìn toàn bộ cây cầu lần nữa và đi thẳng. Đó chính là người lính Pháp cuối cùng rời khỏi Việt Nam trên cầu Long Biên chứ không phải nơi nào khác. Như vậy cầu Long Biên và đường sắt là những nhân chứng cuối cùng khi Hà Nội bước sang trang sử mới. Nhiều anh bộ đội khi rời khỏi Hà Nội còn tặng cho nhau những cây cầu Long Biên làm bằng nứa như để khắc ghi tình cảm. Vậy mà giờ đây chúng ta lại định dỡ bỏ đường sắt làm thay đổi hình ảnh của cây cầu”.

 

Dự án cải tạo cầu Long Biên thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân Hà thành. (Ảnh: Chí Cường).

 

 

Bà Nguyễn Nga, Việt kiều Pháp mới hồi hương, chủ nhân của ý tưởng Festival “Ký ức Long Biên” cũng đã đưa ra những cảm nhận: “Tôi đã thực sự bị sốc với dự án cải tạo kiểu này. Cây cầu đã đóng góp vào sự thắng lợi của 2 cuộc kháng chiến. Phải chăng khi cầu rỉ sét đi rồi thì người ta không cần quan tâm tới nữa. Với dự án này người ta chỉ đơn thuần coi đó là một cây cầu với vai trò giao thông thuần tuý. Tôi nhìn vào cây cầu thấy tự hào mình là người Việt Nam, người nước ngoài nhìn vào cây cầu họ nể phục một dân tộc. Đúng là cây cầu đã cũ, phải sửa chữa nhưng có dứt khoát phải lột bỏ một phần không thể thiếu của nó trong cả trăm năm qua?! Đóng góp lớn nhất của cây cầu trong chiến tranh chính là hệ thống đường ray. Hiện giờ đầu tàu trăm tuổi với tên gọi đầu tàu anh hùng đã chạy cả trăm năm trên cây cầu vẫn còn nguyên. Nếu quyết dỡ bỏ thì chúng ta sẽ không bao giờ còn giữ được sự thiêng liêng cho cây cầu! Xin đừng coi cây cầu là một mắt xích giao thông thuần tuý, hãy để cho cầu Long Biên đúng là một cây cầu còn nguyên vẹn với giá trị lịch sử, giá trị văn hoá và nghệ thuật của một dân tộc. Đây là một cây cầu đặc biệt và tự nó sẽ tìm được con đường đi riêng”.

 

 

TS Nguyễn Thị Nhương, giảng viên khoa Xã hội học (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) nói: “Những gì đã mang giá trị lịch sử, người ta phải biết cách giữ gìn thì mới còn ý nghĩa lịch sử.  Thử nghĩ, nếu Hồ Gươm bỏ đi tháp Rùa thì có còn là Hồ Gươm?! Trong cũ có mới và cái mới luôn phản ánh cái cũ. Chúng ta phải tôn trọng cái cũ, đặc biệt là những gì thuộc về lịch sử. Hà Nội ngàn năm văn hiến, song thực tế Hà Nội không có nhiều dấu tích lịch sử như các vùng đất khác trên thế giới. Chính vì vậy nếu như dỡ bỏ đi, chúng ta còn lại rất ít những nhân chứng lịch sử. Sự thiếu hụt này sẽ gây hậu quả rất lớn và phản ánh trực tiếp vào thế hệ con em sau này của người dân Thủ đô.

 

Trong lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, không phải ngẫu nhiên mà ban tổ chức lại đưa hình ảnh sẽ có một đoàn tàu chạy chầm chậm trên cầu Long Biên. Đây là một tiết mục hoàn toàn có dụng ý của ban tổ chức. Hình ảnh đoàn tàu chạy chầm chậm chính để thể hiện cầu Long Biên là hình ảnh không thể tách rời trong văn hoá và lịch sử ngàn năm của Thăng Long - Hà Nội. 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, chúng ta để cho cầu Long Biên được tái hiện sinh động như thế với đầy đủ về giá trị lịch sử, văn hoá. Nhưng với dự án cải tạo kia thì chúng ta rỡ bỏ ray tàu ngay sau đó. Làm như vậy, chúng ta đang phủ định lịch sử”. 

 

Quốc Hưng (ghi)